میراث هیتلر

میراث هیتلر، پنج هفته در آلمان امریکایی روایت ناتمامی است از سفر حسن شهیدنورایی به منطقهٔ تحت اشغال امریکا در آلمان در تابستان ۱۳۲۵ ـــ یک سال و چند ماه پس از سقوط رایش سوم.

شهیدنورایی در هر لحظه و هر منزل از این سفر در پی آن است تا دریابد چگونه کار آلمانی‌ها به زمامداری هیتلر و پایان خفت‌بار آن در جنگ جهانی دوم کشید و اکنون این ملت درهم‌شکسته در فلاکت و بی‌سامانی چطور روزهایش را به شب می‌رساند و با چه توش‌و‌توانی می‌خواهد از پس رؤیاهای بربادرفتهٔ پیشوا و کابوس‌های جایگزین آنها برآید.

نویسنده برای یافتن پاسخ این پرسش‌های بی‌پایان به هر گوشه‌‌ای سرک می‌کشد و با طیف گسترده‌ای از ساکنان این سرزمین‌ بلازده به گفت‌و‌گو می‌نشیند: مردی جوان که حسرت دورهٔ نازی‌ها را می‌خورد و زنی دانمارکی که سرِ هیچ‌و‌پوچ، چند سالی را در زندان‌‌های هیتلر به سر آورده است، سربازانی که از جبهه‌های جنگ برگشته‌اند و کسانی که از سر بختیاری از خدمت نظامی معاف شده‌اند، آنها که در آن سال‌های سیاه چاره‌ای جز خانه‌نشینی و خاموشی پیش روی خود نمی‌دیده‌اند و جان‌های پرشوری که در همان سال‌ها به هسته‌های مقاومت علیه نازیسم پیوسته‌اند، فیلسوف برجسته‌ای چون کارل یاسپرس که جانب احتیاط را در ارائهٔ هر تحلیلی پاس می‌دارد و رهبران و اعضای بلندپایهٔ احزاب سیاسی مختلف که با اندک گشایشی در فضا، هیچ فرصتی را برای تفسیر گذشته و تخیل آینده‌ از دست نمی‌دهند.

پاسخ‌ها طبیعی است که یکسان نباشند، اما در کنار یکدیگر تصویری کمابیش زنده از حال‌و‌هوای آلمان در روزهای اشغال به دست می‌دهند.