جنگ
اتمام چاپدر تابستان سال 2021 خبری منتشر شد که جهان ادبیات را به لرزه انداخت. سه اثر این غول ادبی جهان که در روزگار حیاتش مفقود شده بود سرانجام پیدا شد. دستنویسهایی که شاید خوانندگان ادبیات بیش از نویسنده مشتاق بودند که پیدا شود. بالاخره انتشارات گالیمار در بهار سال بعد از میان این نسخههای دستنوشته اولین رمان را چاپ کرد: جنگ. گویی سلین چند دهه پس از مرگ نیز حرفهای دیگری دربارهٔ جنگ دارد که با جهان بگوید. رمان جنگ روایت لحظات حضور سلین جوان است در جنگ، زخمی شدنش، بستری شدنش، و آنچه میتوان زوال و سقوط کشور او و دیگر کشورهای درگیر دانست به ورطهٔ توامأن دردناک و مضحکِ جنگ.
برخی منتقدان ادبی معتقدند که این رمان از دیگر شاهکار سلین یعنی سفر به انتهای شب نیز بزرگتر است. به هر روی، تفکیک و انتخاب میان این هر دو اثر دشوار است.
میان تخت و گور
420.000 تومانالیا کازان، فیلمساز ترکتبار امریکایی و برندۀ جایزۀ اسکار و خالق شاهکارهایی چون در بارانداز و اتوبوسی به نام هوس، در توصیف این اثر نوشته: «کتابی است منحصربهفرد. هرگز رمانی با این حجم از غافلگیریهای پیوسته و غیرمنتظره نخواندهام. در این کتاب هیچ، مطلقاً هیچچیز، خواننده را برای سلسلهای از رویدادهای تکاندهنده آماده نمیکند، رویدادهایی که عملاً مصالح ساختمان رماناند. تنها چیزی که میتوانم به دیگران بگویم این است که بله! این کتاب را بخوانید تا از شباهت آن با رفتار و سلوک مردمی که با آنها زندگی میکنید شگفتزده شوید.»
در هر حال، میان تخت و گور کاوشی است در روان آدمهایی که در قعر روابط قدرت پوسیدهاند و با این همه گهگاه شرارههای شرافت در وجودشان جرقه میزند، رمانی دربارۀ تاریکی و روشنایی و در نهایت امید… دربارۀ لحظههای غریب و خارقالعادۀ فوران احساسات از درون فاسدترین فردِ یک امپراتوری.
شهری با میلههای آهنی
500.000 توماناگر این حکم پذیرفته باشد که «ملّتها دارای همان حکومتی هستند که شایستگیاش را دارند»، آنگاه هر حکومتی مشروع است و نیز هرچه بر سر هر ملّتی آید مشروع است. اما همواره حتی زیر حکم حکومتِ جور کسانی خواهند بود که نومیدانه زمزمه کنند که «به ضرب گلوله از پا درآمدن صد بار بهتر از دست روی دست گذاشتن و آرام نشستن است». حتی در شهری با میلههای آهنی که در آن هیچکس نه انتقادی به زبان آورده نه انتقادی شنیده و همگان خود را مکلف میدانند که طبق انتظار دستگاه زندگی کنند فقط یک نفْسِ بیقرار، یک آدم شوریدهسر متمرد، یا حتی یک خیالباف محض کفایت میکند که آگاهی خفتهٔ مردمان بیدار شود؛ همینکه به ترس خود آگاه شوی درمییابی که ترس حاکمِ جور چند برابرِ توست.
پریشانیهای تُرلِس جوان
500.000 تومانروبرت موزیل (۱۸۸۰ – ۱۹۴۲) نویسندهٔ بزرگ اتریشی است که در ادبیات کلاسیکِ نوین او را با مارسل پروست و جیمز جویس مقایسه میکنند. روانپژوهی استادانه و جسورانهٔ او باعث شده است «کالبدشکاف زندگان» لقب بگیرد، در عین آنکه زبانش از لطافتِ شاعرانه نیز بهرهمند است و حتی میتوان او را غزلسرای تنهایی خردمندان دانست.
«پریشانیهای تُرلِس جوان» اولین اثر اوست که در سرآغازِ قرن پرفاجعهٔ بیستم، در سال ۱۹۰۶ منتشر شده است و از تجربههای دوران تازهجوانی او نیز نشانی دارد. این رمان به شرح آزار و شکنجهٔ حسابشدهٔ پسری دبیرستانی به دست همکلاسیهایش میپردازد و موشکافانه نشان میدهد که چگونه در پسِ پوستهٔ نازکِ متانتِ مدنیِ آدمها غرایزی موحش و قهرآلود و بدوی زبانه میکشد.
آنومالی
600.000 تومانآنومالی تردیدها و هراسهای وجودیِ انسان و ذهن او را در مواجهه با وقایع و پدیدههای غریب و ناآشنا میکاود. این رمان برجسته در سال ۲۰۲۰ برندهٔ «جایزهٔ گنکور»، مهمترین جایزهٔ ادبی فرانسه، شد.
خلبان هواپیمای مسافربری فرانسوی پس از گذر از طوفانی سهمناک از برج مراقبت میخواهد که بهطور اضطراری در فرودگاهی امریکایی فرود بیاید. برج مراقبت به جای اینکه در دم اجازهٔ فرود را صادر کند، سؤالهای متعددی از خلبان میپرسد تا هویت او را شناسایی کند اما در نهایتِ شگفتی، چیزی نگذشته، جنگندههای ارتش در دو سوی هواپیما ظاهر میشوند و خلبان را تهدید میکنند که اگر از دستورات اطاعت نکند بلافاصله نابود خواهد شد. چه چیز در انتظار سرنشینانِ از همهجا بیخبر هواپیما است وقتی که همهچیز در زمین و هوا حاکی از پروازی معمولی است؟ خیلی زود معلوم میشود که اوضاع عادی نیست و اتفاق عجیبی رخ داده است. فقط یک چیز آشکار است: همین هواپیما چند ماه قبل با همین مسافران در فرودگاه فرود آمده است…
ما که خواهریم
اتمام چاپسه خواهر، سه زندگی، تصویر سه قرن
گرترود صدساله میشود. کتی او و خواهر دیگرشان پائولا را به جشنی بزرگ دعوت میکند.
آنه گستهویزن آینده و گذشته را در هم میتند و آتش داستانهایی را شعلهور میسازد که دامنهشان تمام قرن بیستم را در بر میگیرد. از کتی میگوید که شخصیت دلپذیر پشتپردهٔ ماجراها است؛ از نامزدی سرنوشتساز گرترود و جاسوسی تعریف میکند که او در خانهاش پناه داده بود؛ داستان پائولا را بازگو میکند که شوهرش تمایلات خاصی داشت و با این احوال پائولا هرگز از دوست داشتن زندگی دست نکشید.
خون دیگران
850.000 تومانخون ديگران بلافاصله پس از انتشار با سیلی از واكنشهای ستايشآميز روبهرو شد و در ميان آثار سيمون دو بووار جايگاهى چشمگير يافت. اما اين باعث نشد كه نويسنده سالها بعد آن را به نقد نكشد و همچون بسيارى از نويسندگان به نوشتۀ پيشينِ خود كماعتنايى نكند. البته كسانی هم بودند كه نه ستايشهاى شورمندانه را گواه شاهكار بودن اين رمان گرفتند و نه خودانتقادىِ نويسنده را شاهد ضعف اثر؛ همان کسانی كه سبک رمان و شيوۀ روايت و قدرتِ ايدههايش را همان قدر برجسته دانستند كه اثرگذارىاش را بر نسلى از خوانندگان دورانِ پس از جنگ. نمىدانيم كه دو بووار شخصيتهاى خون ديگران و درونمايۀ فلسفىاش ــ نسبت مسئوليت و آزادى ــ را هيچگاه فراموش كرد يا نه، اما پس از گذشتِ نيم قرن از انتشار اين رمان بهخوبى مىدانيم كه ادبيات فرانسه اين را همواره به ياد داشته است.
نقشه و قلمرو
900.000 تومانجهان ادبی اوئلبک ترکیبی از کمدی سیاه، فلسفه، جامعهشناسی و بدبینی عمیق است. شخصیتهای او معمولاً انسانهایی منزوی، افسرده و ازخودبیگانهاند که در جهانی بدون معنا زندگی میکنند. بسیاری از منتقدان، اوئلبک را نویسندهای میدانند که بحرانهای تمدن غرب را با صراحت و خشونتی کمسابقه روایت کرده است. در مقابل، آثار او بارها بهخاطر نگاه تند سیاسی، جنسیتی و فرهنگیاش مورد انتقاد قرار گرفتهاند. با این حال، تأثیر او بر ادبیات معاصر فرانسه انکارناپذیر است. نقشه و قلمرو از بهترین آثار اوست.
ایوب
600.000 تومانيوزف روت در رمان ايوب قصهاي بازآفرينيشده از سرگذشت كتاب مقدس را به دنياي مدرن ميآورد. قهرمان او، مندل زينگر، يك معلم ساده يهودي است كه با همسر و فرزندانش در روستايي كوچك در امپراتوري روسيه تزاري زندگي ميكند. سرنوشت اما او را همچون ايوب تورات در گرداب رنجهاي پيدرپي ميافكند: مهاجرت به امريكا، مرگ و بيماري فرزندان، فقر، غربت و فروپاشي اميدها.
روت با هوشمندي بازخواني مدرن از اسطورهاي كهن ارائه ميدهد و با دراماتورژي درست داستان ايوب كتاب مقدس را به بستر تاريخي-اجتماعي اوايل قرن بيستم ميآورد؛ جايي كه يهوديان اروپاي شرقي با تبعيض، فقر و مهاجرت دست به گريبانند. اين جابهجايي، اسطوره قديمي را از قالب انتزاعي بيرون ميآورد و آن را به تجربهاي انساني و ملموس بدل ميسازد.
طوفان در مرداب
500.000 توماندر قلب اروپا طوفانی برپاست که به برانداختن نظم کهن پیش میآید، نظمی که بر پیهای لرزانش کلیسای بزرگزمینداران و بزرگمالکان کلیسا به پیشگیری فاجعه دست به دست یکدیگر میدهند اما با همین دستِ یاری، هر کدام دیگری را به کام طوفان میکشند.
دیگران
300.000 توماندیگران داستان کوچهای غریب است، کوچهای ناخواستهای که برآمدن نیروهای اقتدارگرا، با پشتوانهٔ تودههای بیشکلِ وسیع، بر دیگر خردهفرهنگها تحمیل میکنند؛ داستانِ کند و کاو دقیق زمینههای روانشناختی و اجتماعی جامعهای که تغییرات عمیق سیاسی را از سر گذرانده و پسلرزههای آن، تحولات اجتماعی را در سطوح گوناگون رقم زده است؛ داستانِ انسانهایی عادی با ترسهای بزرگ و رؤیاهای نهچندان بزرگ که در اینگونه تحولات در آغاز ضربهٔ ناگهانیِ جداافتادگی ذهنی و طرد را تجربه میکنند و بعد بهتدریج خصوصیات و خصلتهای انسانیشان را در نظر انبوه جمعیتِ بیشکل از دست میدهند و آرامآرام به آستانهٔ جداافتادگیِ جسمی و تبعید سوق داده میشوند.
ماهر اونسال زندگی کسانی را به عرصهٔ روایت برکشیده است که معمولاً در روند سریع وقایع محو میشوند و رنجها و خاطراتشان تنها در حافظهٔ خودشان باقی میماند.
ناگهان هوس
240.000 تومانناگهان هوس رمانی است غنی از استعاره و انباشته از جادو. قهرمان داستان، خوبیلوی تلگرافچی است که با این عطیه به دنیا آمده که میتواند احساسات حقیقی و نهانی دیگران را بشنود. زندگی او تا همیشه دستخوش دگرگونی میشود. به لوچا، دختر زیبای خانوادهای ثروتمند، دل میبازد؛ دختر پول را لازمهٔ سعادت میداند اما خوبیلوی ندار عشق و تمنا را. بااینحال، اشتیاقشان به هم سبب میشود زندگی شادمانهای را کنار یکدیگر بسازند، تا آنکه رخدادی هولناک بهتلخی جدایشان میکند. سالها بعد، هنگام مرگ خوبیلو، دخترش پرده از راز قهر او و همسرش برمیگیرد…