عینی در داستان‌نویسی تحت تاثیر نویسندگان روس بود، او خود را شاگرد ماکسیم گورکی می‌خواند و در نوشتن داستان نیز وامدار او و شیوه رئالیسم سوسیالیستی است. رمان «مرگ سودخور» که در سال ۱۹۳۷ برای نخستین بار منتشر شد، رمانی است رئالیستی و برخوردار از حال و هوایی طنز آمیز. نویسنده در این رمان از زندگی و خاطرات ایام جوانی‌اش در بخارا بهره بسیار برده است. او نه تنها وظیفه روایت داستان را برعهده دارد بلکه خود نیز در داستان حضوری پررنگ دارد.

رمان در آغاز فضای تیره‌وتار پس از جنگ را تداعی می‌کند. جنگی که فقدان‌ها و زخم‌های بسیار بر جا گذاشته و گویی تنها بازماندگان حقیقی، همان جان‌باختگان آن هستند. عثمان که روایت‌گر ماجراهای کتاب است، در کوشکی مهجور و قدیمی به مرور خاطرات مردگانی که جنگ را از سر گذرانده‌اند می‌پردازد. برخی از آن‌ها ملموس و عینی‌اند و برخی دیگر را عثمان از خلال مکاشفه‌ای که خلوت و پرواز ذهن برای‌اش فراهم کرده، به دست می‌آورد.

در حالی که فرگسن در کتاب جدیدش، «برج و میدان» صراحتاً اشاره‌ای به داستان «پایۀ چراغ» نمی‌کند، اما به تمایل بشر به یافتن پاسخ در مکان‌هایی اشاره می‌کند که بسیاری از رویکردهای تحقیقاتش را در بر گرفته است. فرگسن معتقد است كه مورخان به سلسله‌مراتب‌ها (سلطنت‌ها، امپراتوری‌ها، دولت-ملت‌ها، دولت‌ها، ارتش‌ها، شركت‌ها) بیش از حد توجه کرده و از نقش شبکه‌های اجتماعی که متهم به ایجاد اخلال می‌شوند غافل مانده‌اند. به اعتقاد فرگسن، دلیل اصلی این غفلت «تکیۀ منابع اصلی بر اسنادی است که توسط مؤسسات سلسله‌مراتبی همچون ایالت‌ها تولید شده‌اند.»

در رمان «راهی نیست؟»، یک مهندسِ محقق در زمینۀ صنعت هواپیماسازی بر اساس مطالعاتش روی فلزات تشکیل‌دهندۀ بال و دم هواپیما فرضیه‌ای مطرح می‌کند که برای بیشتر همکارانش قابل درک نیست. او معتقد است که این فلزاتﹾ تحت فشارِ پرواز و پس از گذراندن ۱۴۴۰ ساعت سفر هوایی دچار خستگی می‌شوند و با کوچکترین ضربه، تحمل وزن و یا تغییر دما می‌توانند از هم بپاشند و هواپیما را دچار سانحه کنند.

داستان را راوی بیرونی روایت می‌کند. نویسنده در این رمان شخصیت‌هایی با تفکرات و اخلاقیات متفاوت را با مسئلهٔ مرگ درگیر و مواجه می‌کند و از این طریق می‌کوشد که زوایای دید متفاوتی را در مورد مرگ و مواجهه با آن در زندگی به ما نشان بدهد. همچنین نویسنده در میانهٔ زمین بازی زندگی و مرگ، اندیشه‌هایی در مورد موضوعاتی مانند هنر و فلسفهٔ زبان و غیره را با استفاده از شخصیت‌های کتاب بیان می‌کند و چه بسا بازی با مفاهیم تولد و زندگی و مرگ را نه‌فقط در چارچوب مرکزیت انسان، که در چارچوب مسائلی همچون یک اندیشهٔ گذرا، یک رابطهٔ عاشقانه، یک ارتباط دوستانه و غیره، بتوان مشاهده کرد.

کتاب «تکامل شگفت‌انگیز» نوشته آنا کلیبورن به‌تازگی با ترجمۀ کاوه فیض‌الهی به بازار کتاب عرضه شده است. این اثر در پنج فصل با عنوان‌های «درک تکامل»، «حیات در دوران گذشته»، «درخت خانوادگی»، «تکامل در عمل»، «پوشه سازش‌های شگفت‌انگیز»، فرایند تکامل موجودات زنده را به زبانی ساده بررسی می‌کند.

مخاطب در رمان «آرتور و جورج» با ترکیبی از روایت داستان و زندگی‌نامه مواجه است. کاری که جولین بارنز در «طوطی فلوبر» با داستان زندگی فلوبر و در «هیاهوی زمان» با روایتی داستانی از زندگی دمیتری دمیتریویچ شوستاکوویچ از مشهورترین آهنگسازان قرن بیستم نیز تکرار کرده است.

شخصیت‌های رمان«پرده‌خوان» چیدمانی شبیه به داستان‌های قهرمانی دارند؛ به این معنی که شخصیت اصلی و محوری تمام ماجراهای داستان، کارل هوفمان است. مادربزرگ، مادر که نقشی بسیار کمرنگ دارد، آقای تایلهابر سینمادار، دوستان و آشنایان و کاسبان روستای لیمباخ، همه نقش‌هایی فرعی دارند که حضورشان در راستای پررنگ‌تر کردن شخصیت اصلی است. به بیان دیگر، هیچ شخصیت دوم یا حتی شخصیت مکملی برای بابا بزرگ در کار نیست.

اگر بنا باشد آخرین کتاب براین مگی با عنوان «پرسش‌های اولین و آخرین» را در یک جمله کوتاه خلاصه کرد، باید همانی را گفت که پیش از او کارل پوپر درباره خود نوشته بود و از آن پیش‌تر هم دیگرانی در تاریخ فلسفه به کنایت یا صراحت گفته بودند؛ سخنی که دست‌کم ردّ آن را می‌توان تا گفته‌هایی که از سقراط بر جای مانده است، دنبال کرد. جمله‌ای که گویی درک آن برای آشنایان خُرد و کوچک فلسفه نیز چندان دشوار نیست و بیان و درک متقابل آن می‌تواند حاکی از اشتراک فهم میان یک نوآموز فلسفه تا بزرگ‌ترین چهره‌های تاریخ فلسفه باشد.