مکس تگمارک در کتاب «زندگی ۳/۰: انسانبودن در عصر هوش مصنوعی» زندگی در این جهان را به سه مرحلۀ تکاملی تقسیم میکند. او دستیابی انسان به ماشین ابرهوشمند را مرحلۀ سوم زندگی میداند. بهعقیدۀ تگمارک، فناوری هوش مصنوعی بهسرعت در حال پیشرفت است و محققان بهزودی خواهند توانست ماشینی خلق کنند که از انسان باهوشتر باشد.
یوریک کریممسیحی در کتاب «دومین اول شخص مفرد» ۱۱۰ عکس برگزیده از برترین عکاسان دنیا را گردآوری کرده و برای آنها ۱۰۱ شرح کوتاه نوشته است. قصهوارههایی که لزوماً نعل به نعل با آنچه در عکسها رخ داده، مطابقت ندارد و تنها برداشتی متعلق به کریممسیحی بهعنوان تماشاگرِ این عکسهاست؛ برداشتی که بینندۀ دیگری میتواند طور متفاوتتری از آن را ابراز کند. در هر عکس از زبان راوی اول شخص، داستانی دربارۀ عکس نوشته شده است. زبان راویان به شکل محاوره است تا فاصلهها به حداقل ممکن برسند و صمیمیت و نزدیکی آنها را به مخاطب نشان دهد. روایتها حاوی شرححالی از آدمهای حاضر و غایب در عکسها هستند.
کتاب «فلسفۀ سیاسی هانا آرنت» پژوهشی جدی، دقیق، مفصل و تفسیری در باب فلسفۀ سیاسی هانا آرنت است. این کتاب خیلی خوب اثری است فلسفی با چگالی بالا که خواندنش هم به دانش زمینهای نیاز دارد و هم نیازمند حداکثر دقت و حوصله. چراکه هر صفحۀ کتاب مطلب جدی دارد و لذا خواننده باید آهسته و متأملانه پیش رود. علاوه بر این، به همان اندازه تحقیقی در باب سرشت خود سیاست هم هست. ویژگی اخیر مزیت کتاب را دوچندان میکند و لازم است اهمیت آن را برجسته سازیم.
اولین رمان شگفتانگیز اندرو میلر، «درد نهفته»، به بررسی ناتوانیای میپردازد که به نظر میرسد سرچشمۀ نبوغ جیمز دایر در استفاده از کارد است: ناتوانی در درک و تجربۀ درد جسمانی از بدو تولد. سوزنی در دستش فرومیرود، انگشتش پاره میشود، پایش میشکند، اما جیمز دردی احساس نمیکند و زخمهایش با سرعتی اعجابانگیز بهبود مییابند. سردمزاجی و کمحرفی و ناتوانی جیمز از درک درد جسمانی در جوانیْ همه و حتی مادرش را میترساند و سبب میشود که دیگران از او فاصله بگیرند.
گرین در «عالیجناب کیشوت» توانسته در بستر اوضاع سیاسی معاصر با خلق گفتگوهایی آراسته به طنز، مسیری برای کشف مسائل عمیقتر فراهم کند و به مسئلهی همیشگی خود، یعنی تقابل ایمان و الحاد، بپردازد. گرین نویسندهایست که با زیرکی به ما یادآوری میکند که گاهی راه پیروزی و رسیدن به حقیقت دست کشیدن است، به جای چسبیدن. تردید است بهجای ایمانی نسنجیده، چراکه حقیقت هر اندازه ظریف هم که باشد نخواهد شکست و همواره بر دروغ فائق خواهد آمد و به ما هشدار میدهد که چگونه بعضیوقتها ممکن است با وجود برخورداری از سرشت نیک معنای ایمان را اشتباه متوجه شویم و ناگهان بزرگترین دشمن واقعه از آب درآییم.
«زنی در برلین» حکایت این روزهای تلخ و جهنمی است که بر مردمی شکستخورده میگذرد. حکایت گرسنگی، مرگ، ترس و تجاوز، تصویر هولناکی که در این کتاب از تعرضهای فردی و جمعی به زنان بیدفاع آلمانی چنان هولناک است که تا سالها جامعۀ آلمانی یارای پرداختن به آن را نداشت و بهتر میدید آن را نادیده بگیرد. تا بر زخمهایی نمک پاشیده نشود که تا سالها تابو محسوب میشدند.
«من بامدام سرانجام» از شماری از این قواعد سرپیچی کرده است: بخشی از مقالات در نقد شاملوست، بخشی در تحلیل آثارش. جوخهٔ تقریظنویس ندارد. سهم ارشاد ندارد. عمدهٔ مقالاتش اولبار در همین کتاب آمده است. گردآورنده خود از محققان آثار و آراء شاملوست.
او در این کتاب که مربوط است به اواخر دهۀ پنجاه میلادی، مدل مورد نظر خود را از فرایند محاسبه بهروشنی تبیین میکند و در ادامه، همارزی اساسی مغز انسان و کامپیوتر را شرح میدهد؛ البته تفاوتهای ساختاری این دو را میپذیرد، اما با کاربرد اصل تورینگ در زمینۀ همارزی همۀ گونههای محاسبه، نوعی راهبرد تعریف میکند که برمبنای آن روشهای مغز همچون فرایند محاسبه به نظر میرسند.
روش کار و سیر کلی کتاب به این صورت است که جریان زندگی و تاریخی فروید همراه با سیر تطور اندیشههایش پیش میرود. برای مثال، فصل دهم، با عنوان فراروانشناسی (۱۹۱۵-۱۹۱۷)، به همان بازۀ زمانی دوسه ساله میپردازد که فروید کتاب «فراروانشناسی» را منتشر کرد. در این فصل مباحث این کتاب تشریح میشود و نویسنده توضیح میدهد که در این مرحله دیدگاه فروید نسبت به گذشته چه تغییری کرده است و بعداً زمینهساز چه تغییری در سالهای آینده خواهد شد.
