نقدنو

عصیان علیه ارزش‌های مستقر

«خون دیگران» احتمالاً از پیچیده‌ترین آثار داستانی سیمون دوبوار به شمار می‌رود. این پیچیدگی البته چندان ارتباطی به محتوای اثر ندارد بلکه به فرم روایی آن مربوط است. در این کتاب راوی داستان سوم شخص است اما نه دانای کل؛ روایت سیال است، یعنی در طول داستان پیوسته جای راوی با شخصیت اصلی عوض می‌شود، گویی که برخورد ما با شخصیت‌ها دوسویه باشد. یعنی ما در مقام خواننده هم ناظر جریان کلی داستان هستیم و هم با کلیت آن برخورد ذهنی داریم.
ادامه مطلب
نقدنو

ما کیستیم و چرا اینجاییم؟

«ما که هستیم و چرا این‌جا قرار گرفته‌ایم و این‌گونه شده‌ایم؟» این سؤال را بیشتر اندیشمندان مطرح کرده‌اند، زیرا شکل و شمایل فلسفی و جهان‌شمولی دارد که، صرف نظر از هر وضعیتی، به ذهن هر انسان متفکری خطور می‌کند. مسألۀ کتاب «سرآغازها» نیز همین است؛ با این تفاوت که لوئیس دارتنل می‌خواهد پاسخی علمی، و نه فلسفی، برای این پرسش فراهم کند.
ادامه مطلب
نقدنو

لحظه‌هاى شهود هاردى

بعضى نویسندگان ذاتاً از همه چیز آگاهند؛ دیگران از بسیارى چیزها ناآگاهند. عده‌اى، همچون هنرى جیمز و فلوبر، هم مى‌توانند از مزایایى که استعدادشان به ارمغان مى‌آورد بهترین بهره را ببرند و هم نبوغ‌شان را در طى خلق اثر مهار کنند؛ اینان از همه امکانات هر موقعیتى آگاهند و هرگز غافلگیر نمى‌شوند. از سوى دیگر، احساس مى‌شود که نویسندگان ناآگاه، مانند دیکنز و اسکات، ناگهان و بى رضایت خودشان برکشیده و به پیش رانده مى‌شوند.
ادامه مطلب
نقدنو

فیزیک دلچسب می‌شود

موضوع کتاب «معماهایی برای رازگشایی از عالم» فیزیک است، فیزیکِ مبتنی بر ریاضی. ولی شیوۀ ارائۀ مباحث کاملاً بدیع است و شبیه هیچ کتاب فیزیکی دیگری نیست. تقریباً همۀ مباحث به‌صورتِ پرسش و پاسخ است، البته نه از نوع پرسش و پاسخ‌هایی کتاب‌های درسی که باید مسائلی انتزاعی را به شکلی خشک و جزمی حل کرد، بلکه به این صورت که در ابتدا معمایی مطرح می‌شود و در ادامه پاسخ توضیحی‌اش می‌آید.
ادامه مطلب
نقدنو

رستگاری در جهان مدرن

در رمان «عالیجناب کیشوت»ِ گرین علیرغم شباهت عجیب موقعیتی که در دوره‌‌ی سروانتس بوده با آن‌چه در زمان حالِ این داستان می‌گذرد، تفاوت‌هایی عمده در شخصیت‌پردازی نیز دیده می‌شود. آدم‌های داستان عالیجناب کیشوت، که در دوره‌‌ی پس از سقوط فرانکو زندگی می‌کنند، به شکلی پیچیده‌تر در دام تجاهل می‌افتند. مبارزه‌ی آن‌ها برای رهایی از وضعیت موجود و رسیدن به آرمان‌شهر نشان می‌دهد که بر خلاف کیشوت و سانچوی سروانتس، مدام در حال ارزیابی دقیق شرایط هستند و بی‌گدار و بر اساس هیجانات‌شان پا در راه اصلاح وضع موجود نمی‌گذارند.
ادامه مطلب
نقدنو

رؤیاهای مُردۀ هالیوود

در «روز ملخ» با جامعه‌ای مواجه می‌شوید که با ازخودبیگانگیِ مضاعف به شکلی عجیب و غریب درآمده است: رشد بی‌امان رکود از جامعه آدم‌های عجیب و غریبی ساخت، آدم‌هایی که هیچ‌کدام نقشی در شکوفایی اسکناس‌های سبز نداشتند و حالا ستارگان بلندپایۀ هالیوود هم داشتند بقیۀ افراد این جامعه را به آدم‌های عجیب دیگری تبدیل می‌کردند.
ادامه مطلب
نقدنو

ماهیت اجتماعیِ معرفت…

اورسکیز در «چرا به علم اعتماد کنیم؟» قاطعانه از علم دفاع می‌کند و دلایل خود را در این‌زمینه تبیین می‌کند که چرا ماهیت اجتماعیِ معرفت علمی بزرگ‌ترین قوت آن است و نیز مهم‌ترین دلیلی که می‌توان به علم اعتماد کرد. برخی از کتاب‌های این ‌مؤلف از این‌قرارند: «فروپاشی تمدن غربی: چشم‌اندازی از آینده»، «سوداگران شک: معدودی دانشمند چطور حقیقت را دربارۀ مسائل مختلف از استعمال دخانیات گرفته تا گرمایش جهانی مخدوش کرده‌اند» و «رد رانش قاره‌ای و صفحات زمین‌ساخت: تاریخ درونی نظریۀ جدید زمین‌شناسی».
ادامه مطلب
نقدنو

آن زن‌ها، و این جهان

«دخترها در فکر همه‌چیز» حکایت اختراعات و ابداعاتی مهم است که به دست زنان در رهگذر تاریخ انجام شده است. کتاب با اشاره‌ای ظریف به نقش زنی آغاز می‌شود که با ابداع روشی برای ثبت و اندازه‌گیری پارامترهایی که بر سلامت و تندرستی کودکان در بدو تولد دلالت دارند گامی بزرگ برای تحت‌کنترل داشتن سلامتی کودکان برداشت که نتیجۀ آن را در زندگی همۀ انسان‌ها در همان لحظه‌های تولد می‌توان دید.
ادامه مطلب
نقدنو

در خدمت و خیانت ژنرال

مونتانللی در رمان «ژنرال دلا رُوِره» به ترسیم شخصیتی می‌پردازد که زمانی نقشی اساسی در مناسبات میان آلمانی‌ها و ایتالیایی‌ها، اعم از فاشیست و آزادی‌خواه، در جنگ دوم جهانی داشته است. دلا رُوِره، از همان آغاز داستان، با شکوهِ یک رهبر کاریزماتیک به تصویر کشیده می‌شود، کسی که وقتی وارد زندان می‌شود دوست و دشمن را به احترام و ستایش وامی‌دارد و ممکن نیست که کلام نافذش در کسی بی‌تأثیر بماند.
ادامه مطلب