چرا به علم اعتماد کنیم؟

نیومی اورسکیز در کتاب خود، «چرا باید به علم اعتماد کنیم»، پاسخ به این پرسشِ بااهمیت را نه در روش‌های علمی بلکه در اجماع دانشمندان زمینه‌های مختلف می‌داند. اورسکیز برای توضیح و تبیین پاسخ خود به بررسی تاریخ فلسفۀ علم می‌پردازد و باور دارد که روش‌های علمی با وجود موفقیت عملی‌شان، با توجه به اینکه خود از نگرش‌های تجربی و برداشت‌های نظری نشأت می‌گیرند، به‌تنهایی سبب تولید علم نمی‌شوند. اورسکیز در ادامه به این مبحث می‌پردازد که اجماع دانشمندان است که سبب شکل‌گیری علمی می‌شود که قابل‌اعتماد است.

ادامه مطلب

پشت صحنۀ جهان

کتاب «برج و میدان» را می‌توان یک اثر تاریخی به شمار آورد که موضوعش جدال شبکه و سلسله‌مراتب برای تصاحب قدرت جهانی است. ترتیب فصول کتاب ترکیبی است از سیر تاریخی و موضوعی، یعنی به اقتضای تغییر دوره‌های تاریخی، موضوعات فرعی نیز عوض می‌شوند. هدف اصلی هم آشنایی بیشتر، عمیق‌تر و جامع‌تر با گذشته، حال و تا حدی آینده است.

ادامه مطلب

در جست‌وجوی معنای زندگی

معناباختگی زندگی روایتی تکرارشونده در ادبیات مدرن جهان بوده است. سرگشتگی انسان و در جست‌وجوی معنای زندگی بودن موضوعی است که نویسندگان مختلف از منظرهای مختلف به آن پرداخته‌اند و هر بار بخشی دیده‌نشده از وضعیت انسان در جهان مدرن در این روایت‌ها به تصویر درآمده است. سال بلو، نویسنده مشهور آمریکایی، در رمان «هندرسون شاه باران» به سراغ همین موضوع یعنی جست‌وجوی معنای زندگی رفته است.

ادامه مطلب

ارگانیسم‌های پیچیده

«سیری در نظریۀ پیچیدگی» درواقع مجموعه‌ای گسترده از تلاش‌هایی است که می خواهند نشان دهند چگونه سیستم‌های کلان پیچیده و نظم‌یافته و سازگاری‌پذیر، از فعل و انفعالات میان اجزای بیشمار آن سیستم شکل می‌گیرند. میچل به روشنی کارکرد پیچیدگی میان پدیده‌های زیست‌شناختی، فناورانه و اجتماعی را شرح می‌دهد.

ادامه مطلب

هویت امروز از دل تاریخ

«تاریخ ایران آکسفورد» قرار است در عین اجمال، تاریخی کامل نیز باشد. بنابراین از دوران پارینه سنگی و ظهور شاهنشاهی هخامنشی آغاز شده و به پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ می‌رسد. یکی از نخستین  امتیازات محتوایی کتاب، به روز بودن آن است. متن اثر حاضر  برخلاف اغلب کتابهایی از این دست که عمدتاً تا فروپاشی شاهنشاهی در ایران و پایان حکومت پهلوی دوم، بیشتر پیش نیامده و معمولاً به سالهای پس از انقلاب به دلایل مختلف نپرداخته یا از انتشارش صرف نظر می‌کردند؛ به سه دهۀ نخست انقلاب نیز می‌پردازد و تا انتخابات پرحاشیۀ سال ۱۳۸۸ و آغاز دومین دورۀ ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد هم پیش می‌‌رود.

ادامه مطلب

فلسفۀ پرندگان

این کتاب که حاصل مطالعه، پژوهش، و مشاهدۀ یک پرنده‌شناس و یک روزنامه‌نگار فلسفه‌خوانده است، سرشار از نکته‌های ناب دربارۀ پرندگان است که اگر جایی نقل کنیم ممکن است فکر کنند داریم شوخی می‌کنیم. برای نمونه، پرندگان نه تنها دارای زبانی برای گفت‌وگو با هم هستند، افزون بر آن «لهجه» هم دارند و این لهجه به آنها کمک می‌کند تا مثلاً سهرۀ اصفهانی از سهرۀ مازندرانی متمایز شده و هیچ پرنده بیگانه‌ای نتواند وارد گروه شود.

ادامه مطلب

یک داستان واقعی

«محاکمهٔ خوک» داستان چنین محاکمۀ غریبی است که تلاش می‌کند به بخشی از تاریخ سیاه بشر نور بتاباند. اُسکار کوپ-فان در این قصهٔ کوتاهِ هولناک چیزی را روایت می‌کند که در قرن سیزدهم عیناً در کار بوده است. اسناد به‌جامانده از آن روزگار نشان می‌دهد که محاکمهٔ حیوان دقیقاً شبیه همان‌ چیزی بوده که در دادگاه انسان‌ها می‌گذشته و حیوانِ متهم با وکیل‌مدافعش در برابر قاضی و دادستان و اعضای هیأت‌منصفه و حضار حاضر می‌شده است. اما آیا این رمان فقط گزارش آن روزگار است؟

ادامه مطلب

میان عشق و بیگانگی

نامه‌ها زمانی به چاپ می‌رسند که چندین سال از مرگ ماریا نیز گذشته است. البته نامه‌ها توسط خود او در اختیار کاترین کامو قرار گرفته‌اند. این هم یک قصۀ پنهان دیگر در پس این نامه‌ها: معشوق نامه‌های عاشقش را به دختر او می‌دهد و دختر، سرانجام آن‌ها را منتشر می‌کند، با عشق و علاقۀ فراوان به پدرش.

ادامه مطلب

نمونهٔ اعلای رمان

فرض کن کتابی بنویسی که دیالوگ‌های بی‌معنای یک ارباب و نوکر باشد با مقداری دخالت بیجا و باجای راوی، یعنی همانطور که تو گفتی ترکیب خلاقانۀ سروانتس و استرن، بعد کتابت به یکی از ستون‌های نظری انقلاب کبیر فرانسه مبدل شود. پیش از آنکه به زبان اصلی (فرانسه) چاپ شود کسی به بزرگی فریدریش شیلر آنرا به آلمانی ترجمه کند. بعد همین شیلر به گوته اصرار کند که حتماً این کتاب را بخواند و بالاخره گوته مجاب شود و بدون اینکه کتاب را زمین بگذارد آنرا تمام کند.

ادامه مطلب