عصیان علیه ارزش‌های مستقر

مهرداد کولاب

«خون دیگران» احتمالاً از پیچیده‌ترین آثار داستانی سیمون دوبوار به شمار می‌رود. این پیچیدگی البته چندان ارتباطی به محتوای اثر ندارد بلکه به فرم روایی آن مربوط است. در این کتاب راوی داستان سوم شخص است اما نه دانای کل؛ روایت سیال است، یعنی در طول داستان پیوسته جای راوی با شخصیت اصلی عوض می‌شود، گویی که برخورد ما با شخصیت‌ها دوسویه باشد. یعنی ما در مقام خواننده هم ناظر جریان کلی داستان هستیم و هم با کلیت آن برخورد ذهنی داریم.

هرچند «خون دیگران» شخصیت‌های زیادی دارد، تمرکز اصلی دوبوار در این داستان بر روی «هلن» است و تحولاتی که او در روند داستان تجربه می‌کند. رمان در خلال جنگ جهانی دوم روایت می‌شود. هلن که دختری سربه‌هوا و فارغ از وقایع پیرامون خود است در طول داستان به‌شکل درخشانی دستمایۀ تحولات اساسی می‌شود: یکی حملۀ آلمان نازی به فرانسه و متعاقب آن سقوط کشور محبوبش در دام دولتی دست‌نشانده و مزدور؛ و دیگری آشنایی و سپس دل‌دادن به «ژان»، جوانکی کمونیست که معنای زندگی را در عصیان و انقلاب علیه ارزش‌های مستقر می‌پندارد.

چنان که رایج است، تنها چند خطای کوچک می‌توانست این تحولات را به شعارهای بسیار سطحی و بی‌خاصیت در رمان تبدیل کند. اما دوبوار از پس این کار خطیر برآمده و تحول هلن به‌نوعی خواننده را هم متحول می‌کند. او که دختری بی‌توجه به وضعیت سیاسی و اجتماعی است به‌زودی درمی‌یابد که اتفاقاً برای داشتن زندگیِ متفاوت و ارزشمند باید علیه کاستی‌ها برآشوبد و حق‌خواهی کند…

دوبوار در این داستان گیرا، بی آنکه اشاره‌ای به فمینیسم بکند، هنرمندانه روح اثر را با آن آغشته و در نهایت متنی دغدغه‌مند و پیشرو خلق کرده است.

معادلۀ فداکاری

یک قرن مجادلۀ علمی دربارۀ فداکاری

کتاب دوگاتکین فراتر از بررسی صرفاً بیولوژیک یک رفتار، در واقع تبارشناسیِ تاریخی/اجتماعی دقیقی از تلاش برخی دانشمندان برای درک مبانی تکاملی فداکاری است. این اثر به خواننده نشان می‌دهد که چگونه یک پرسش فلسفی....

دربارۀ گربه‌سانان

کتاب «پنجه‌مخملی‌ها» شبیه یک دایره‌المعارف و یک کتاب مرجع، حاوی اطلاعات مفید و کاملی دربارۀ گربه‌سانان است؛ مرجعی جالب و لذت‌بخش برای بررسی تکامل، بقا و وضعیت گربه‌های جهان. در این کتاب با گونه‌های متفاوت....
سرهای استفانی

خانم مانکن، سازمان سیا و آیندۀ خاورمیانه

رمان «سرهای استفانی» جدیدترین اثر رومن گاری که به فارسی ترجمه شده، یک رمان پلیسی سیاسی است که در متن خاورمیانه می‌گذرد و گرچه در کشوری خیالی تعریف می‌شود اما امروز می‌توان گفت تحلیل درستی....

۱۹۷۹

«1979» سال وقوع انقلاب ایران است، یعنی همان سال 1357 شمسی. انتخاب این تاریخ برای عنوان کتاب بی‌ربط به تاریخ شمسی نیست چون نویسنده سوئیسی کتاب بخش اول داستانش کاملا به ایران دوران انقلاب اختصاص....