داستایفسکی: جدال شک و ایمان
۷۵۰.۰۰۰توماننیچه میگوید: «آن کس که با هیولاها پنجه در میافکند، باید بههوش باشد که مبادا خود هیولا شود، و آنگاه که زمانی دراز چشم به مغاک میدوزی، مَغاک نیز چشم به روی روحت میگشاید.»
در زندان اومسک، داستایفسکی چهار سال با راندهشدگانی زیست که از قراردادها و رسوم اجتماعی عادی معاف بودند -موجوداتی که به هستی حیوانی بازگشته بودند. او به مغاکی چشم دوخته بود که در آن عنصر خام شهوت مجرد بشری میجوشید و مغاک داخل در روح او میشد. او شاید خود هنگامی که پا به زندان گذاشت انسانی غیرعادی بود. در آنجا او آموخت که خود را با جهانی غیرعادی وفق دهد، و هنگامی که سر برآورد نگاه کج و معوجش نمیتوانست به کانونی دیگر دوخته شود.
انسانهای عادی در رمانهای داستایفسکی همانقدر نادرند که در محوطۀ زندان. جهان او جهان جنایتکاران و قدیسان، هیولاهای رذیلت یا فضیلت بود. داستایفسکی سی و سه ساله بود که آهنگر زندان غل و زنجیر از پایش گشود تا بار دیگر قدم به جهان انسانهای آزاد بگذارد، اما این جهانی بود که بهواسطۀ دورهای که او از سر گذرانده بود برای همیشه چهره عوض کرده بود. سالهای رشد به پایان رسیده بود، اما هنوز سالهای طولانی تب و هیجان باید طی میشد تا سرانجام نبوغ وی بیان هنریاش را دربارۀ مسائل خیر و شر که روحش را در سایۀ تاریک زندان میخوردند پیدا کند.
فلسفۀ ادبیات
۱.۹۰۰.۰۰۰تومانچرا بعضی از رمانها و شعرها و نمایشنامهها «اثر هنری» به شمار میآیند، اما بعضی نه؟ چه وقت یک متن مکتوب «ادبیات» میشود؟ و این چه معنا و اهمیتی به آن متن میدهد؟ چرا «ادبیات» برای ما مهم است؟ نقد ادبی، در شکل رایج خود، گاهی میکوشد به این پرسشها پاسخ دهد، اما رویکرد فلسفی امکان بررسی دقیقتر و رسیدن به بینشهای عمیقتر دربارۀ ماهیت بنیادی ادبیات را فراهم میآورد.
فلسفۀ ادبیات شاخهای نسبتاً نوپا در زیباییشناسی تحلیلی است و این کتاب شامل بررسی و معرفی جامعی از مباحث طرحشده در این حوزه است. نویسندۀ کتاب، پیتر لامارک، چهرهای مشهور و محققی پیشرو در این زمینه است. از جمله بحثهای اصلی طرحشده در کتاب میتوان به اینها اشاره کرد: مفهوم ادبیات بهمثابۀ شکلی از هنر، ماهیت و شأن هستیشناختی آثار ادبی، شکلهای تفسیر ادبی و ارزیابی آن، نقش صدق و معرفت در ارزیابی آثار ادبی، و ارزش ادبی.
مقدمهای فلسفی بر علوم شناختی
۱.۸۰۰.۰۰۰توماناین کتاب نخستین متن اساسی در ارائهٔ یک بررسی جامع از علوم شناختی در معنای کامل آن است. رویکرد ویژۀ هره به علوم شناختی، رویکردی ترکیبی است: میان دو قطب اصلی موجود در علوم شناختی، یعنی رویکرد گفتمانی محض از یک سو و رویکرد عصبزیستشناختی محض از سوی دیگر، رویکردی میانه وجود دارد که در آن سه دستور زبان شخصبنیاد، انداموارهبنیاد و ملکولبنیاد با یکدیگر همساز میشوند. برای رسیدن به چنین تعادلی، هره در فصول مختلف کتاب نخست میکوشد هستیشناسی واقعگرایانه و قابلدفاعی برای روانشناسی و علوم شناختی فراهم آورد. آنگاه از خلال معرفی ابزارهایی مفهومی، مانند مدل، دستور زبان، معنا، جهتمندی، هنجارمندی و موضعمندی، نوعی مطالعۀ غیرتقلیلگرایانه و غیرشیءانگارانه از قلمرو انسان و جهان اجتماعی او پیشنهاد میکند. دست آخر، نشان میدهد که این برنامۀ پیشنهادی چگونه میتواند با نمونهها و مسائل انضمامی و ملموس روبهرو شود و در کجا از رویکردهای رایج فاصله میگیرد.
دایرﺓالمعارف مطالعات ترجمه
اتمام چاپدایرةالمعارف مطالعات ترجمه با کمک گرفتن از تخصص و مهارت بیش از ۹۰ صاحبنظر این رشته از ۳۰ کشور جهان و یک هیئت مشاوران ارشد بینالمللی گزارشی تمامعیار، موشکافانه، و معتبر از یکی از رشتههای بهسرعت رو به گسترش علوم انسانی به دست میدهد و مسیرهای تازۀ این رشته را مشخص میسازد.
- مسائل عمده و مهم نظریههای ترجمه (مانند تعادل، ترجمهپذیری، واحد ترجمه)؛
- مفاهیم اساسی (مانند فرهنگ، هنجارها، اخلاقیات، ایدئولوژی، تغییر بیان، کیفیت ترجمه)؛
- رویکردهایی به ترجمههای کتبی و شفاهی (مانند رویکردهای جامعهشناختی، زبانی، نقشمند)؛
- انواع ترجمۀ کتبی (مانند ترجمههای ادبی، سمعی ـ بصری، علمی و فنی)؛
- انواع ترجمۀ شفاهی (مانند ترجمههای زبان اشاره، گفتگو، دادگاهی)؛
- مدخلهای جدید (مانند جهانیسازی، جنسیت و امیال جنسی، سانسور)؛
- اصطلاحات کلیدی، نمودارها، نمایه و کتابشناسی کامل.
مونا بیکر استاد رشتۀ مطالعات ترجمه در دانشگاه منچستر در بریتانیا و از مؤسسان و سرپرستان انتشارات سَنت جِروم است. گذشته از مقالات بسیاری که در نشریات علمی به چاپ رسانده آثار متعددی نیز نوشته است، از جمله: به بیان دیگر، کتاب درسی ترجمه، روایت ترجمه و تعارض. وی همچنین در زمرۀ سرپرستان نشریۀ ترجمه: مطالعۀ ارتباطات بینالمللی بوده است و در حال حاضر نایبرئیس انجمن بینالمللی مطالعات ترجمۀ کتبی و شفاهی است.
گاوریئلا سالدینا مدرس رشتۀ مطالعات ترجمه در دانشگاه بیرمنگام و عضو هیئت تحریریۀ نشریۀ آراء نو در مطالعات ترجمه است که نشریۀ اینترنتی انجمن بینالمللی ترجمه و مطالعات میانفرهنگی است. همچنین سردبیری نشریۀ چکیدههای مطالعات ترجمه و نیز نشریۀ کتابشناسی مطالعات ترجمه را بر عهده دارد.
فقط استدلال: مهمترین ۱۰۰ استدلال فلسفۀ غرب
۸۰۰.۰۰۰تومانمدتها از آن زمان گذشته است که یک نفر میتوانست تمام آثار مهم فلسفۀ غرب را بخواند. برای مطالعۀ همه جور موضوعی -از کتاب مقدس گرفته تا حساب دیفرانسیل و انتگرال و دستور زبان و زیستشناسی- راهنماهای مفصل تدوین شده است اما تقریباً هیچ منبعی وجود ندارد که به عنوان راهنمای مطالعهٔ آثار فلسفی عمل کند.
فقط استدلال نوعی دایرةالمعارف فلسفی است: دایرةالمعارفی با ۱۰۰ مدخل، برای معرفی مهمترین استدلالهای فلسفۀ غرب. هر یک از صد فصل کتاب محتوایی مستقل دارد که به بیان فرض و نتیجه و گامها و همینطور قواعد منطقیِ بهکارگرفتهشده در استدلال میپردازد.
در جستجوی خوشبختی
اتمام چاپسیسِلا باک، فیلسوفِ برجستۀ اخلاقگرا در این کتابِ هوشمندانه و بههنگام، سرشت خوشبختی و جایگاه آن در اندیشه و آثار فلسفی دورههای مختلف را بررسی میکند. وی با ظرافت و زیبایی مفاهیم خوشبختی را در آثار اندیشمندان مختلف، از فیلسوفان یونانی گرفته تا اندیشمندانی همچون دزموند توتو، چارلز داروین، آیریس مرداک، و دالایی لاما ردیابی میکند و افزون بر آن جدیدترین نظریههای روانشناسان و اقتصاددانان و متخصصان ژنتیک و عصبشناسان دربارۀ خوشبختی را بررسی میکند.
سیسِلا باک با پرهیز از نظریهپردازیهای انتزاعی، گنجینهای از مشاهدات دست اول مردمان عادی و شخصیتهای معروف دربارۀ خوشبختی را در هم میآمیزد و تصویری ارائه میدهد که شاید بتوان گفت کاملترین تصویری است که تاکنون از خوشبختی ارائه شده است.
نشرنو، از همین نویسنده کتاب دروغگویی: انتخاب اخلاقی در زندگی اجتماعی و فردی را هم منتشر کرده است.
درد بیخویشتنی
اتمام چاپمفهوم بیخویشتنی – یا به تعبیر دیگران، از خود بیگانگی – به صورتی که معمولاً با آن روبرو میشویم عنوانی است کلی برای بسیاری از دردهای فردی و اجتماعی انسان، اگر نگوییم برای همهٔ این دردها، و به دلیل همین کلیت مفهومی است بسیار مبهم. اگر مشکل انسان به طور کلی از خود بیگانگی او باشد، حل این مشکل در گرو رفع از خود بیگانگی است؛ اما این که از خود بیگانگی چیست و چرا پیش آمده و چه کارهایی در زندگی عملی انسان به رفع آن منجر میشود، مستلزم شکافتن این مفهوم و تعبیر آن بر حسب مفاهیم عملی است. این کاری است که من کوشیدهام در این کتاب عبوس صورت دهم، و نتیجهٔ کوشش، به گمان خودم، تعبیر منجزتری است از مفهوم از خود بیگانگی، زیر عنوان «بیخویشتنی».
دیدار با خویش
اتمام چاپاین زمان هنوز نمیدانم که در آن روزگاران، جذبۀ صحنه مرا به سوی خود خواند یا برحسب اتفاق به سویش رفتم؛ فقط میدانم چنان شور عمیقی در من برانگیخت که بیپروا مأوای همیشگی من شد. صحنه جایی شد که زندگی را دوباره به من آموخت و هر روز در آن بازیگر دیگری میشوم و نمیدانم من در صحنه بازی میکنم یا صحنه در من.
ــ عباس جوانمرد
عباس جوانمرد از چهرههای مهم و تأثیرگذار تئاتر معاصر ایران است؛ کارگردان، بازیگر و نویسندهای که نام او با شکلگیری جریانهای جدی و حرفهای تئاتر در ایران گره خورده است. او از بنیانگذاران «گروه هنر ملی» بود—جریانی که نقش مهمی در مدرنسازی تئاتر ایرانی و پیوند دادن آن با ریشههای بومی و ادبیات کلاسیک ایفا کرد. فعالیتهای او نهفقط در اجرا، بلکه در آموزش و تربیت نسل جدید هنرمندان نیز تأثیر عمیقی گذاشت.
جوانمرد در کارهایش به دنبال نوعی تعادل میان سنت و مدرنیته بود؛ از یکسو به متون کهن فارسی و ظرفیتهای نمایشی آنها توجه داشت و از سوی دیگر، از شیوهها و ساختارهای تئاتر مدرن جهان بهره میگرفت. این نگاه باعث شد آثار او هویتی مستقل پیدا کنند—نه صرفاً تقلیدی از تئاتر غرب و نه محدود به فرمهای سنتی. زبان نمایشی او معمولاً دقیق، حسابشده و متکی بر درک عمیق از متن و اجرا بود.
در کنار فعالیتهای هنری، عباس جوانمرد نقش مهمی در حفظ و انتقال میراث تئاتری ایران داشت. او سالهای زیادی را خارج از ایران گذراند، اما همچنان به نوشتن، پژوهش و بازخوانی تجربههای خود ادامه داد. نام او برای بسیاری از علاقهمندان تئاتر، یادآور دورهای است که در آن تلاش شد تئاتر ایرانی هویت مستقل و جدیتری پیدا کند—تلاشی که آثار و اندیشههای جوانمرد همچنان یکی از منابع مهم آن بهشمار میآید.
انسان خردمند: تاریخ مختصر بشر
اتمام چاپانسان خردمند: تاریخ مختصر بشر نوشتۀ یووال نوح هراری، سفری جامع از ظهور انسانهای اولیه تا دوران مدرن است. هراری استدلال میکند که آنچه انسان را از سایر گونهها متمایز کرده، توانایی تخیل و خلق داستانهای مشترک است که امکان همکاری در گروههای بزرگ را فراهم کرده است. او سه انقلاب کلیدی را بررسی میکند: انقلاب شناختی (۷۰ هزار سال پیش)، که به انسان خردمند توانایی زبان پیچیده و سازماندهی اجتماعی داد؛ انقلاب کشاورزی (۱۲ هزار سال پیش)، که باعث شد انسانها از شکار و گردآوری به کشاورزی و شهرنشینی روی آورند، هرچند این تحول منجر به افزایش کار، بیماریها و نابرابری شد؛ و انقلاب علمی (۵۰۰ سال پیش)، که با پذیرش جهل و تلاش برای کشف قوانین طبیعت، تحولی شگرف در فناوری، پزشکی و اقتصاد ایجاد کرد. او توضیح میدهد که سیستمهای سیاسی، اقتصادی و اعتقادی، مانند دین، سرمایهداری و حقوق بشر، همگی بر پایه داستانهای مشترک بنا شدهاند. همچنین، نقش پول، امپراتوریها و سرمایهداری در جهانیسازی و سلطه انسان بر طبیعت را بررسی میکند. در نهایت، هراری این پرسش را مطرح میکند که آیا پیشرفتهای علمی، مانند هوش مصنوعی و مهندسی ژنتیک، انسان را به سطحی فراتر از زیستشناسی خواهند برد یا او را به نابودی نزدیک میکنند؟
از گیل گمش تا وال استریت: اقتصاد خیر و شر
۱.۵۰۰.۰۰۰تومانتوماش زدلاچک از معدود کسانی است که پایههای علم اقتصاد را لرزاندهاند. او عضو شورای ملی اقتصاد در پراگ است و آثارش جزو پرفروشترین کتابهاست. او در اقتصاد خیر و شر در رشتهٔ اقتصاد تجدید نظر اساسی میکند و فرضهای ما را دربارهٔ جهان به چالش میکشد. اقتصاد را نهفقط پژوهشی ریاضی بلکه در واقع پدیدهای فرهنگی و محصول تمدن میداند: اقتصاد که کار خود را از فلسفه آغاز کرد با تاریخ و افسانه و دین و اخلاق در هم تنیده است. حتی پیچیدهترین الگوی ریاضی هم در واقع داستان و حکایت است؛ کوشش ماست برای فهم عقلانی جهان پیرامونمان. علم اقتصاد هم جهان را توصیف میکند و هم معیارهای بهنجاری را تبیین و وضعیت آرمانی را مشخص میکند.
در سراسر کتاب پرسشهای فرا-اقتصادی دقیق و هوشمندانهای مطرح میشود: معنی و هدف اقتصاد چیست؟ آیا میتوانیم هر کاری را که به لحاظ فنی قادر به انجام آن هستیم به لحاظ اخلاقی انجام دهیم؟ اقتصاد خیر و شر با برتر نهادن حکمت فیلسوفان و شاعران بر الگوهای خشک ریاضی، تغییر شیوهٔ محاسبهٔ ارزش اقتصادی را نوید میدهد.
قصههای برادران گریم
اتمام چاپو. ھ. اودن شاعر انگلیسیتبار امریکایی قصههای برادران گریم را جزو معدود کتابهای بنیادین فرهنگ غرب میداند. برادران گریم سالها با عشق و سختیهایش سفرها کردند تا اصیلترین روایت از قصهها را بیابند؛ آنها قصهها را بازماندهٔ اسطورههای کهن میدانستند و باور داشتند که میتوان بر بستر قصهها خدایان و پهلوانان اساطیر را بازسازی کرد. چه بسیار زنان و مردان پیرسالِ حافظ قصههای پیشینیان که درِ خزانههایی را به روی آنها گشودند تا سرانجام برادران گریم ۲۱۱ قصهای را که در دست شماست گرد آوردند و بین سالهای ۱۸۱۴-۱۸۱۲ منتشر کردند. در این قصهها، گاه کلافی سر در گم به سر انگشت کودکی گشوده میشود و گاه دریایی خروشان به حکم قدرت پیر سالی از خروش میافتد و آرام میگیرد؛ که اشارتی است به این توان بیکرانهٔ انسان: که اگر چشم بگشاید در منتهای خیال واقعیت را میتوان دریافت.
چهرههای موسیقی ایران معاصر ۰۱ ــ جلد اول
۱.۲۰۰.۰۰۰تومانمتأسفانه در زمان ما اوضاع به گونهای است که حتی بسیاری از افراد روشنفکر و اهل مطالعه و ادب نیز به کلی با موسیقی ملی خود بیگانهاند. اما نباید فراموش کرد که در روزگاری نهچندان دور اساتید بزرگ و ارجمندی این موسیقی را به بهترین وجهی اجرا نموده و چراغ آن را روشن نگاه داشتهاند.
چهرههای موسیقی ایران معاصر (در یک مجموعهٔ چند جلدی) به بررسی سبک آثار و احوال آنان پرداخته و کوشیده است تا این انفصال فرهنگی و جدایی جوانان را از میراث فرهنگی خود برطرف نموده، و قدمی در جهت قدرشناسی و ارج نهادن به هنر والا و جاودان آنان باشد. ترتیب شخصیتهای متن بر اساس تاریخ تولد آنهاست. آقا علیاکبر فراهانی سرسلسلهٔ خاندان موسیقی و ردیف موسیقی ایران در محدودۀ یک و نیم قرن اخیر مبنا قرار گرفته و شخصیتهایی که پس از او در نظر گرفته شدهاند به نحوی در پیشرفت موسیقی ایران تأثیرگذار بودهاند: موسیقیدان، موسیقیشناس، نوازنده، خواننده، ترانهسرا، سازندۀ ساز، کارشناس موسیقی، رهبر ارکستر.