این کتاب داستان کوشش بشر است برای کشف علت خوب بودن (یا نبودن) ما با دیگران، داستانی که در قالب تلاش‌های هفت زیست‌شناس نابغه روایت می‌شود. چرا در دنیای رقابت بیرحمانه برای زنده ماندن شایسته‌ترین‌ها، شاهد اعمال نیکوکارانه هم از سوی جانوران و هم از سوی انسان هستیم؟ چرا گاه حاضر می‌شویم ضرر کنیم تا دیگری سود کند؟ این داستان نیز مثل بیشتر داستان‌های تکاملی دیگر با داروین آغاز می‌شود که مشکل فداکاری او را به ستوه آورده و به پاشنهٔ آشیل نظریه‌اش تبدیل شده بود. حل این معما نزدیک به یک قرن طول کشید و به شکل‌گیری رشتهٔ تکامل اجتماعی انجامید که رشته‌های دیگری همچون بوم‌شناسی رفتار، روان‌شناسی تکاملی، و تکامل فرهنگ از آن زاده شده‌اند. معادلۀ فداکاری کتابی است کم‌نظیر که به شما امکان می‌دهد نگاهی از درون به دنیای فکری معماران چارچوب نظری تکامل بیندازید.

پیکتی در سرمایه و ایدئولوژی سراغ سیاست و ایدئوژی و تاریخ می‌رود و دست روی انگاره‌های مسلطی می‌گذارد که در تثبیت نابرابری در روندی هزارساله دست داشته‌اند. سرمایه و ایدئولوژی ضمن پژوهشی جامع در برهه‌های تاریخی دور و نزدیک و کشورهای گوناگون نشان می‌دهد که بازار و سود و سرمایه برساخت‌هایی تاریخی و وابسته به شیوهٔ گزینش‌ها هستند، برده‌داری و بندگی و استعمار و کمونیسم و ابرسرمایه‌داری حاصل درهم‌کنش‌های مادی و ایدئولوژیک گروه‌های اجتماعیِ متعارض محسوب می‌شوند و، مهم‌تر از همه اینکه، موتور محرک پیشرفت بشر در قرن‌های متمادی نه تثبیت حقوق مالکیت یا سودای ثبات که مبارزه برای برابری و آموزش بوده است. بر اساس این پژوهش، جهان از دههٔ 1980 به این سو با اشکال تازه‌ای از نابرابری افراطی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند که آن را تا حدی می‌توان واکنشی به کمونیسم دانست، اما در این میان، تأثیر ناآگاهی و تخصص‌گرایی فکری و سیاست‌های هویت‌گرا را نیز نباید نادیده گرفت. پیکتی دوگانهٔ کاذب راست و چپ را از حل مسائل امروز ناتوان می‌بیند و خود، در مقابل، از رویکردی متوازن‌تر به اقتصاد و سیاست سخن می‌گوید و «سوسیالیسم مشارکتی» نوینی را پیشنهاد می‌کند که مبتنی است بر ایدئولوژی برابری و مالکیت اجتماعی و آموزش و به‌اشتراک‌گذاری دانش و قدرت. از این نظر، سرمایه و ایدئولوژی صرفاً به فهم ما از جهان کمک نمی‌کند، بلکه فراتر از آن، در پی دگرگونی جهان است.

نسبتی که امروزه میان ایران و اسلام وجود دارد چه‌بسا پیچیدگی‌ها و عمق رابطۀ این سرزمین با مقولۀ دین را کمرنگ کرده باشد. این امر بدان منجر شده است که یا اهمیت ایران در تاریخ ادیان ناچیز پنداشته شود، یا تمایزی ساختگی ایجاد شود میان تاریخ قبل و بعد حملۀ اعراب. دین‌های ایران باستان علاوه بر کندوکاو در ریشه‌های ادیان ایرانی مانند میتراییسم و آیین زردشت، می‌کوشد ویژگی‌های آن بستر غنی و پویایی را آشکار کند که در آن جوامع و جهان‌بینی‌ها و رفتارهای دینی شکل گرفتند. ایران نقشی بی‌همتا در تکوین تمام ادیان جهانی داشته است و تأثیرات اساسی اندیشه‌های ایرانی را می‌توان در سنت‌های یهودی، بودایی، مسیحی و اسلامی جستجو کرد. ریچارد فولتس در این کتاب به نحوی برانگیزنده طرقی را بررسی می‌کند که طی‌شان فرهنگ ایرانی به تعامل با ادیان گوناگون پرداخت و آنها را متحول ساخت، از مهاجرت بنی‌اسرائیل به ایران تا نفوذ انگاره‌های ایرانی در آیین بودا و مسیحیت.