تاريخ ايران آكسفورد، از لحاظ گسترۀ تاريخى، مجموعه ‌مقالاتى است جامع دربارۀ سرگذشت تمدن ايرانى. نويسندگان، كه همگى در حوزه‌هاى مطالعاتى مربوطه پيشرو هستند، بر پيوستگى‌هاى كلانِ موجود در اين تاريخ تأكيد مى‌كنند و در عين حال به توصيف الگوهاى مهم تحول در دوره‌هاى مختلف مى‌پردازند. هر يک از فصول كتاب متمركز است بر يک عصر و مختصات سياسى و اجتماعى و فرهنگى و اقتصادى آن. بخش‌هاى مربوط به ايران باستان از شواهد انسان‌شناختىِ دوران پيشاتاريخ آغازیده و نخستين تمدن‌هاى شكل‌گرفته در اين سرزمين را وصف مى‌كنند و در ادامه به برآمدن امپراتورى‌ها مى‌رسند. بخش سده‌هاى ميانه به تاخت و تاز عرب مى‌پردازد و سپس به نفوذ تركانِ آسياى میانه. موضوع بخش سوم ايرانِ جديد است و با پايه‌گذارى حكومت صفوى آغاز شده و با تحليل تعارضات مربوط به مدرن‌سازى ايران در عهد قاجار و دوران پهلوى، و سرانجام، انقلاب ۵۷، پى گرفته مى‌شود. کتابی در نوع خود، کم‌مانند.

آیا تا به حال کسی این شجاعت را داشته که داستان کوانتوم‌ها را از یونان باستان شروع کند؟ یا این داستان پیچیده را چنان ساده روایت کند که برای فهمش تنها به توانایی خواندن نیاز باشد؟

کارلو روولی از یونان باستان، از همان آغاز دانش، شروع می‌کند و پله‌پله پیش می‌آید: از اتم‌های دموکریتوس و صورت‌های مثالی افلاطون و ارسطو تا دایره‌های بطلمیوس و دنیای دانته، از آونگ گالیله و ماه نیوتن تا امواج فارادی و معادلات ماکسول، از نسبیت اینشتین و عدم قطعیت هایزنبرگ تا سیاهچالهٔ ویلر و اطلاعات هاکینگ. این سفری است به دنیای جذاب فیزیک از اتم‌های آغازین جهان تا نظریهٔ اطلاعات، با زبانی چنان ساده که گاه خواننده با تردید به خود می‌گوید: «آیا همه‌اش همین است؟ همین قدر ساده؟»

نگران نباشید. روولی یکی از بزرگ‌ترین فیزیکدانان زندهٔ جهان است و در داستانی که برای شما روایت می‌کند، خودش هم نقش دارد. واقعیت ناپیدا روایتی دست اول از فیزیک معاصر است با نثری جذاب و درخشان.

معمولاً عشق را به شعر درمی‌آورند و با گل و بلبل می‌آرایند، اما ما روس‌ها عشقمان را با پرسش‌های حیاتی زینت می‌دهیم، و از میان آنها هم بی‌رنگ ‌و بوترین را انتخاب می‌کنیم. در مسکو که دانشجو بودم معشوقی داشتم، بانویی جذاب که هر بار او را در آغوش می‌گرفتم به این فکر می‌کردم که ماهانه چقدر می‌توانم به او بدهم و اینکه گوشت گاو چند است. به ‌این ‌ترتیب زمانی هم که عاشق می‌شویم این پرسش‌ها را رها نمی‌کنیم: شرافتمندانه است یا غیر شرافتمندانه؟ هوشمندانه است یا احمقانه؟ این عشق ما را به کجا می‌کشاند؟ و … این‌ که این پرسش‌ها خوبند یا بد نمی‌دانم، اما این را می‌دانم که آدم را ارضا نمی‌کنند، به خشم می‌آورند و مانع راه‌اند.

این کتاب پیش‌درآمدی است بر انواع مارکسیسم و عمدتاً  برای کسانی نوشته شده است که جداً این فلسفه‌ها را نمی‌شناسند و  تظاهر هم نمی‌کنند که می‌شناسند. همچنین این کتاب برای مطالعۀ افرادی هم هست که با مارکسیسم آشنایند اما بر این باورند که کمونیستها مارکسیسم را دربست بلعیده‌اند پس دیگر نمی‌تواند از آنِ ایشان باشد؛ و نیز برای آنهایی که گرفتار این پندارند که مارکسیسم صرفاً یک ایدئولوژی است، و امروزه دیگر یا به آخر خط رسیده یا باید برسد. این کتاب برای آن گروه هم هست که از سیاست و فلسفۀ سیاسی ملول شده‌اند و در لاک زندگی خصوصی خویش خزیده‌اند ــ یا هرگز از این لاک بیرون نخزیده‌اند. اگر این کتاب بتواند این‌گونه افراد را فقط یک گام به‌ پذیرش وظایف شهروندی تمام‌عیار نزدیک کند، به هدف اساسی خویش دست یافته است.

سی. رایت. میلز پژوهشگری بود که هم دانشگاهيان و هم شهروندان عادي آثارش را مطالعه مي‌كردند. اهمیت زندگی دانشگاهی میلز در این بود كه سعی داشت به رسالت روشنفكری خود صمیمانه وفادار مانده و خلافِ روح زمانه، نمایندۀ راستین افكار انتقادی زمان خود باشد؛ به همین دلیل از متخصصان علوم اجتماعی كه به‌عنوان مشاور به خدمت بنگاه‌های تبلیغاتی و تجاری درآمده بودند و دانش خود را وسیله‌ی مقاصد آن‌ها قرار داده بودند، ولی در عین حال خود را متخصص «بی‌طرف» می‌نامیدند، سخت خشمگین بود. هنگامی كه به شوروی دعوت شد و به‌عنوان منتقد جامعه آمریكایی مورد احترام قرار گرفت، حتی رهبر وقتِ شوروی نیز از انتقادهای آتشین او مصون نماند.