این کتاب روایت پذیرفته‌شده از تاریخ اروپا را زیر و رو می‌کند. از بحث‌های مربوط به هجوم گوت‌ها، هون‌ها و وندال‌ها و سقوط امپراتوری روم تا دیگر رخدادها و مسائل تاریخ اروپا، ژوزپ فونتانا پذیرش سنتی ایده‌هایی همچون میراث کلاسیک، مسیحیت قرون وسطی، اصلاحات و ضداصلاحات، حکومت مطلقه و ایدۀ پیشرفت را مورد بازآزمایی قرار می‌دهد و همزمان توجه را به موجودیت و اعتبارِ دگراندیشی، شورشگری و تنوع جلب می‌کند، اموری که آنها را وجوه مشخصۀ اروپا می‌داند. به زعم فونتانا مردمان اروپا، از زمان یونانیان باستان، ضمن مقایسۀ جامعه و فرهنگ و سنن خود با همسایگانشان و دیگر جوامع دوردست، با نوعی حس برتری خود را تعریف کرده‌اند. با این ‌حال، اروپا در واقع اصلاً دارای هویت متمایز و رفیعی نبود که تصور می‌کرد؛ نویسنده حتی پیش‌تر می‌رود و معتقد است که استمرار این توهم که در تاریخ استاندارد اروپا حفظ شده است، پیامدهای گسترده‌ای برای نحوۀ درک جوامع اروپایی از حال و گذشته‌شان دارد.

علمی که در آن اختلاف نظری نباشد مرده است. هرچه بحث‌های جاری در یک رشتۀ علمی داغ‌تر باشد، آن رشته سرزنده‌تر و پویاتر است. اختلاف نظر یعنی هنوز جبهه‌های بسیاری هست که می‌توان گشود و عرصه‌های بسیاری هست که می‌توان در آن انقلاب کرد. در این میان، بحث‌های تکاملی نشان داده‌اند که «چنگ و دندان خون‌آلود» منحصر به طبیعت نیست، بلکه در میان طبیعت‌شناسان نیز کاربرد بسیاری دارد. در چند دههٔ اخیر هیچ بحثی در علوم زیستی داغ‌تر و جنجالی‌تر از اختلاف نظر میان داوکینز و گولد بر سر طرز کار تکامل نبوده است. در این نبرد اندیشمندان بسیاری به دو جبهه می‌پیوندند و دامنهٔ بحثی را گسترده‌تر می‌کنند که در نهایت از علم فراتر می‌رود و به اخلاق و معنای زندگی انسان کشیده می‌شود. وقتی غول‌های فکری در رشته‌ای همچون زیست‌شناسی تکاملی با هم درگیر می‌شوند، هیچ جا بهتر از صندلی تماشاچی نیست. اما حضور در این نبرد حتی در نقش تماشاچی هم راهنمایی کاربلد می‌خواهد که پیچ‌وخم‌ها را بشناسد و گره‌ها را بگشاید، کاری که فیلسوف زیست‌شناسی کیم استرلنی به‌خوبی از پس آن برآمده است.

نام «کتابهای طلایی» را شنیده‌اید؟ نشنیده‌اید؟ حق دارید. نسل‌های امروز از این سری کتاب‌های مشهور نسل‌های دیروز خیلی مطلع نیستند. احتمالاً اگر از کتابخوان‌ها و کتاب‌خوانده‌های نسل قبل، از پدران و مادرانتان بپرسید، خاطره‌ای از آشنایی و دوستی و الفت خود با این کتاب‌ها برایتان تعریف می‌کنند. کتاب‌هایی که در «مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر» عبدالرحیم جعفری منتشر می‌شد و نسلی نوپا را پابه‌پای خودش با کتاب آشنایی داد و همراه کرد. عمدهٔ این کتاب‌ها ترجمهٔ نوجوانِ آن روزگار و ویراستار و فرهنگ‌نویس نامدار امروز است: محمدرضا جعفری. شماری از صاحبنظران، زبان و لحن‌هایی را که مترجم در روایت این کتاب‌ها به کار برده است، از نمونه‌های درخشان و مؤثر ادبیات کودک و نوجوان تلقی کرده‌اند. کودکان و نوجوانان از راه این کتاب‌ها با بزرگ‌ترین داستان‌ها و قصه‌های ادبیات جهان آشنا می‌شوند و به جهانی قدم می‌گذارند پر از شخصیت‌ها و ماجراهای شگفت و اتفاقات حیرت‌انگیز. با سندباد بحری بادبان می‌گشایند و دریا به دریا می‌روند تا ناشناخته‌ها را کشف کنند، با هفت کوتوله هم‌قدم می‌شوند و می‌روند دیدنِ سپیدبرفی، با آرتورشاه و دلاوران میزگرد ملاقات می‌کنند و راه‌ورسم قهرمانی و جوانمردی می‌آموزند، به دل اقیانوس می‌زنند و شکوه نهنگ سفید، موبی‌دیک، را نظاره می‌کنند. باز هم بگوییم؟ بهتر است خودتان کتاب‌های طلایی را دست بگیرید و ورق بزنید و بخوانید و به جمع هزاران کودک و نوجوانِ دیروز بپیوندید و در جهان این داستان‌ها کنار آن‌ها حاضر شوید. می‌پرسید: آیا این کتاب‌ها برای کودک و نوجوان امروز قدیمی نیست؟ می‌گوییم اگر بزرگ‌ترین آثار ادبی تاریخ بشر قدیمی شده باشد، این داستان‌ها هم قدیمی شده است. به‌باور ما این داستان‌ها زنده و تازه و تپنده‌اند، تا ادبیات و تخیل و جستجوگری در روان انسان زنده است.

نام «کتابهای طلایی» را شنیده‌اید؟ نشنیده‌اید؟ حق دارید. نسل‌های امروز از این سری کتاب‌های مشهور نسل‌های دیروز خیلی مطلع نیستند. احتمالاً اگر از کتابخوان‌ها و کتاب‌خوانده‌های نسل قبل، از پدران و مادرانتان بپرسید، خاطره‌ای از آشنایی و دوستی و الفت خود با این کتاب‌ها برایتان تعریف می‌کنند. کتاب‌هایی که در «مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر» عبدالرحیم جعفری منتشر می‌شد و نسلی نوپا را پابه‌پای خودش با کتاب آشنایی داد و همراه کرد. عمدهٔ این کتاب‌ها ترجمهٔ نوجوانِ آن روزگار و ویراستار و فرهنگ‌نویس نامدار امروز است: محمدرضا جعفری. شماری از صاحبنظران، زبان و لحن‌هایی را که مترجم در روایت این کتاب‌ها به کار برده است، از نمونه‌های درخشان و مؤثر ادبیات کودک و نوجوان تلقی کرده‌اند. کودکان و نوجوانان از راه این کتاب‌ها با بزرگ‌ترین داستان‌ها و قصه‌های ادبیات جهان آشنا می‌شوند و به جهانی قدم می‌گذارند پر از شخصیت‌ها و ماجراهای شگفت و اتفاقات حیرت‌انگیز. با سندباد بحری بادبان می‌گشایند و دریا به دریا می‌روند تا ناشناخته‌ها را کشف کنند، با هفت کوتوله هم‌قدم می‌شوند و می‌روند دیدنِ سپیدبرفی، با آرتورشاه و دلاوران میزگرد ملاقات می‌کنند و راه‌ورسم قهرمانی و جوانمردی می‌آموزند، به دل اقیانوس می‌زنند و شکوه نهنگ سفید، موبی‌دیک، را نظاره می‌کنند. باز هم بگوییم؟ بهتر است خودتان کتاب‌های طلایی را دست بگیرید و ورق بزنید و بخوانید و به جمع هزاران کودک و نوجوانِ دیروز بپیوندید و در جهان این داستان‌ها کنار آن‌ها حاضر شوید. می‌پرسید: آیا این کتاب‌ها برای کودک و نوجوان امروز قدیمی نیست؟ می‌گوییم اگر بزرگ‌ترین آثار ادبی تاریخ بشر قدیمی شده باشد، این داستان‌ها هم قدیمی شده است. به‌باور ما این داستان‌ها زنده و تازه و تپنده‌اند، تا ادبیات و تخیل و جستجوگری در روان انسان زنده است.