نقش هفتم زبان
| دستهبندی: |
|---|
لوران بینه در این رمان به بهانۀ اینکه بالاخره «چه کسی رولان بارت را کشت؟» با درهمآمیختن واقعیت و خیال گام به دنیای روشنفکران مشهور سالهای دهۀ ۱۹۸۰ میگذارد و از این رهگذر خواننده را در جریان زندگی روشنفکری آن دوره، اختلافات و رقابتها و حسادتها و روابط و… قرار میدهد و طنازانه از بسیاری از روشنفکران آن دوره، که تعدادی از آنها همچنان زندهاند، تقدسزدایی میکند.
رولان بارت در فوریۀ ۱۹۸۰ بر اثر تصادف جان میسپرد. بارت در روزی دچار این حادثه میشود که از ضیافت ناهاری با فرانسوا میتران، یکی از نامزدهای انتحابات ریاستجمهوری سال ۱۹۸۱، به دفتر کارش در کُلژ دو فرانس برمیگردد. هرچند میتوان مرگ بارت را صرفاً حادثه تلقی کرد اما او همراه خود سندی داشته که احتمالاً همان مرگش را رقم زده و بنابراین ممکن است تصادف قتلی برنامهریزیشده بوده باشد. در چنین اوضاعی است که ژاک بایار کمیسر پلیس فرانسه مأمور میشود که به پروندۀ تصادف رولان بارت رسیدگی کند و آن سند را بیابد، سندی که امنیت ملّی فرانسه را به خطر میاندازد. این سند چیست و چرا پای عدهٔ کثیری از روشنفکران و چهرههای مشهور، ازجمله امبرتو اکو، میشل فوکو، دریدا، جان سرل، کریستوا، لویی آلتوسر و مهمتر از همه رومن یاکوبسن را وسط میکشد؟
نقش هفتم زبان رمانی است که آگاهانه میان داستان و نظریه حرکت میکند و مرز این دو را از میان برمیدارد. روایت با مرگ رولان بارت آغاز میشود، اما این مرگ بهسرعت از یک واقعهی ساده فراتر میرود و به نقطهی ورود به جهانی بدل میشود که در آن زبان نه وسیلۀ انتقال معنا، بلکه سازوکار اعمال قدرت است. رمان از همان ابتدا نشان میدهد که مسئلۀ اصلی نه حقیقت است و نه دروغ، بلکه توان زبان در اقناع، تسلط و جهتدهی پنهان به ذهن دیگری است.
در طول داستان، چهرههای واقعی فلسفه و نظریۀ زبان به شخصیتهایی داستانی تبدیل میشوند؛ افرادی که هرکدام بهنحوی درگیر رقابتی پنهان برای دستیابی به «نقش هفتم زبان» هستند. این نقش خیالی، فراتر از کارکردهای شناختهشدۀ زبان، نیرویی مطلق برای اثرگذاری بر مخاطب دارد. نویسنده با لحنی طنزآلود اما سرد و با ساختاری نزدیک به رمان پلیسی، نشان میدهد که گفتمان پیش از آنکه معنا بسازد، قدرت تولید میکند و چگونه زبان میتواند بدون جلب توجه، باورها، تصمیمها و مناسبات اجتماعی را شکل دهد.
در نهایت، نقش هفتم زبان رمانی است دربارۀ اضطراب انسان معاصر در برابر زبان؛ اضطرابی که از آگاهی به ناپاکی و جهتمندی هر سخن ناشی میشود. این کتاب نه صرفاً در پی روایت داستانی است و نه آموزش نظریه، بلکه تلاشی است برای نمایش لحظهای که زبان از حوزۀ معنا فاصله میگیرد و به ابزاری برای سلطه تبدیل میشود. از این منظر، رمان بیش از آنکه دربارهی فیلسوفان باشد، هشداری است دربارۀ قدرت پنهان خودِ زبان.
| دستهبندی: |
|---|
متنی یافت نشد

دیدگاهها
پاکسازی فیلترهیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.