در هر صورت در باب زندگی و اندیشۀ فروید کتاب‌های بسیاری به رشتۀ تحریر درآمده‌اند، اما از آن میان شرحی موجز و در عین حال فراگیر از حیات فکری فروید را -از آغاز تجارب بالینی او در وین دهۀ ۱۸۸۰ تا سال‌های پایانی زندگی‌اش در دهۀ ۱۹۳۰ در لندن- دربرمی‌گیرد. در واقع این نگاه گاهشمارانه به وضوح نشان می‌دهد که چگونه آرای فروید پیوسته غنا یافتند و در قالبی درمانگرانه ریخته شدند.

کتاب «کووید-۱۹: بازتنظیم بزرگ» نوشته کلاوس شواپ و تیه‌ری‌ ماله‌ره با ترجمۀ علیرضا حسنی که به همت نشر نو منتشر شده یکی از همین منابع انگشت شمار و از قضا بسیار خواندنی دربارۀ ویروس کرونا است. البته اگر انتظار آن را داشته باشید که این کتاب به روشنی دست روی عامل شکل‌گیری این ویروس بگذارد یا از نحوۀ درمان و داروهای آن و یا حتی پیشگیری سریع از کووید ۱۹ را داشته باشد، گزینۀ درستی را انتخاب نکرده‌اید.

به طور کلی، آثار نیگل به‌قدری خوب است که هر کدام را به دست بگیریم، بهترین نوشتۀ او به شمار می‌آوریم. البته که هر کدام از آن‌ها خوبی‌های خاص خودش را دارد. این اثر هم که به‌تازگی منتشر شده، همین حس و حال را به خواننده می‌دهد. لازم به ذکر است که این کتاب جزو آثار متأخر او نیست؛ چراکه در ابتدای دهۀ نود میلادی قرن گذشته، یعنی سی سال پیش، منتشر شد.

«چنان ناکام که خالی از آرزو» در پشت جلدش «رمان» خوانده شده اما اثر چیزی رمان رمان و بیوگرافی و جستار و پرتره‌نویسی و اتوبیوگرافی‌ست. می‌گویم اتوبیوگرافی چون به نظر می‌رسد هر گاه از مادر می‌نویسیم گویی داریم از خودمان می‌نویسیم؛ از آن تکۀ جدا شده‌ از جسم‌مان که همواره با ما هست و نیست. همواره حتی در غیاب حضورش حس می‌شود و بدین معنا «چنان ناکام که خالی از آرزو» همان‌قدر در مورد مادر پتر هاندکه است که در مورد خود او.

داستان با یک صبح پرکسالت برای شوخوف آغاز می‌شود. او که توان برخاستن و رفتن به سر کار اجباری را ندارد، بیش از آن‌که مورد توجه و تیمار واقع شود، به خاطر اهمال در کار مورد تنبیه قرار می‌گیرد. سلامت زندانیان برای اداره‌کنندگان اردوگاه به‌هیچ‌وجه اهمیتی ندارد. آنها باید در هر حالی کار کنند و فقط وقتی دست بکشند که مرده باشند. کسی برای مقابله با وضعیت موجود کاری نمی‌تواند بکند و همگی ناچار به تحمل‌اند.

قسمت اول «نامه‌های سرگشاده» به فرآیندی می‌پردازد که طی آن هاول به پختگی در نوشتن رسیده است. هاول به مرحله‌ای از بلوغ نویسنده اشاره می‌کند که پس از بارها و بارها کندوکاو کورکورانه، به فهم جدی‌تری از خود و دنیای پیرامون‌اش می‌رسد و برای مشاهده‌ی جهان سبک منحصربه‌فرد خود را می‌آفریند.

کتاب «پرسش‌های اولین و آخرین» آخرین اثر فلسفی اوست که در سال ۲۰۱۶ منتشر شد. می‌توان حدس زد که مگی آخرین حرف‌های فلسفی خود را در این کتاب جمع‌بندی کرده است. به عبارت دیگر، این کتاب فشرده و خلاصۀ یک عمر دانش و تجربه در حوزۀ فلسفۀ غرب است و لذا ارزش یکه‌ای دارد. مگی می‌خواهد اندیشه‌های فلسفی خاص خود را به دست آورد. برای این منظور از سنت فلسفۀ غرب و برخی از فیلسوفان بزرگ بهره می‌برد.

ایوان کلیما نویسندهٔ اهل چک و هم‌دورهٔ میلان کوندراست. او هم جنگ و اردوگاه‌های کار نازی‌ها و تسخیر پراگ به‌دست شوروی را تجربه کرده هم بحران زندگی پس از جنگ و اختناق‌ را. کلیما با آدم‌های رنج‌دیده که زندگی‌شان در راه تحقق آرمان‌های پوچ و شکست‌خوردهٔ پدرانشان تباه شد، همراه بوده است. و رمان ««نه فرشته نه قدیس» داستان همین انسان‌هاست. داستان انسان‌هایی که از آرمان‌خواهی نسل پیش از خود بیزارند.

مردانی خسته از کار که هریک حالت و حرکت خاص خود را در راه‌رفتنِ سست و بی‌رمق نشان می‌دهند. زنانی که با شوق برای خرید می‌روند و هرکدام کلاه‌‌‌شان را با جهت و زاویه‌ای خاص بر سر گذاشته‌اند. هر کدام از این حرکات، جهانی از قصه در خود نهفته دارند و فیلمساز تنها باید میان آن‌ها بچرخد و این همه ایده برای تصویرپردازی را جمع و ضبط کند. اما مسأله این‌جاست که در این‌صورت کار نویسنده چیست؟ آیا داستان‌نویسی در عصر مدرن رو به زوال می‌رود؟ پیراندللو در پی یافتن پاسخ، ده سال روی کار داستانی بعدی‌اش درباره‌ی سینما زمان می‌گذارد و «دفترهای سرافینو گوبیو فیلمبردار سینما» را می‌نویسد.