در ستایش عقل
600.000تومانبرخی روانشناسان و فیلسوفان نقش عقل را در زندگی ما کم اهمیت جلوه دادهاند. مایکل لینچ کار فوقالعادهای انجام داده است در توضیح اینکه عقل چیست و چرا هیچ بهانهٔ خوبی برای کنار گذاشتن عقل، این بهترین ایدهٔ روشنگری، وجود ندارد. چیزی که در مورد کتاب قابل توجه است، سبک آن است: نویسنده استدلالهای عمیق را با پرداختی همهفهم به پیش میبرد.
ــ آنتونی گوتلیب، نویسندهٔ رؤیای عقل
عقلانیت عینی پشتیبان عقل است و به همین دلیل باید از آن پیروی کرد. چگونه موضوع میتواند از این قرار باشد و این دفاع چه پیامدهایی دارد؟ پاسخ گسترده به این پرسشها را در کتاب در ستایش عقل مییابید. این کتاب توانسته عمق فلسفی را با گسترهٔ تاریخی و مضمونی ترکیب کند. دقت را فدای لفاظی نمیکند، و وضوح را با اختصار درهم میآمیزد. این کتاب در برابر جریانهای نسبیانگار در اندیشهٔ فلسفی و جریانهای محافظهکار جزماندیش در اندیشهی سیاسی میایستد. در مقابل این عده بارها و بارها باید ایستاد و مایکل لینچ این ایستادگی را استادانه انجام میدهد.
ــ ارنست سوزا، استاد فلسفه در دانشگاه راتگرز
هفت غار
1.000.000تومانباستانشناسان یا صرفاً خودشان و برای هم مینویسند، یا چندان تخیل و صنعت ادبی به کار میبرند که عموماً تشخیص علم از شبهعلم یکسره دشوار میشود. اما تکنگاری هفت غار از لونی دیگر است؛ هم مشحون است از اکتشافات علمی باستانشناسی پرشور و ثابتقدم که دیرزمانی در سرما و گرما غارهای خاورمیانه را روشمندانه در پی کشف آثار و نشانههای دوران پارینهسنگی میکاود و یافتههایش را طبقهبندی و مرتب میکند، هم مشحون است از توصیفات روایی در شرح مشقات و مصائب باستانشناس، تعامل او با مردمان بومی از طنجه تا افغانستان، و البته نحوهٔ تعامل با کارگزاران دولتی. از این رو، هفت غار، خاصه برای ما ایرانیان، هم سندی است در حوزهٔ مطالعات باستانشناسی هم حاوی اطلاعات تاریخی دست اول است دربارهٔ آداب و رسوم و سلوک ایرانیان و خلقیات و توقعاتشان در دههٔ 30 خورشیدی. اینکه کاوشهای کوون در جراید آن دهه هم بازتاب داشت و حتی محمدرضا شاه پهلوی با وسواس روند کار را دنبال میکرد، گویای اهمیت کشفیات او برای ماست. ضمن خواندن این کتاب مدام از خودمان میپرسیم که باشندگان و ساکنان غار بیستون در حوالی کرمانشاه و غارهای کمربند و هوتو در بهشهر مازندران چطور روزگار میگذراندند و بهواقع چه نسبتی با مایی دارند که دهبیست هزار سال بعد در همان حوالی روزگار میگذراندیم.
ایران و همسایگانش
650.000توماندورهٔ زمانی این بررسی (۱۸۳۰-۱۸۱۵) در تاریخ اخیر ایران اهمیت فوقالعادهای دارد. روسیه در جهت گسترش سلطهٔ خود بر قفقاز و این سوی رود ارس میکوشید، بریتانیا بهدنبال تفوق بر خلیج فارس بود، و ایران در آخرین نبردهای ازپیشباخته برای تأمین منافع خود جنگ و جدال میکرد. دههٔ سوم قرن نوزدهم شاهد تغییرات بنیادین در وضعیت قفقاز و دریای خزر و خلیج فارس بود، که هریک بهترتیب تبدیل شده بودند به استانی از روسیه، دریاچهای در تملّک روسیه، و آخرین مورد، در عمل، دریایی تحت سلطهٔ بریتانیا. بهعلاوه، در آن دورهٔ زمانی رقابت ایران و ترکیه برای آخرین بار به برخورد نظامی انجامید، و مهمتر اینکه نخستین تلاشها برای حل علل درگیریهای مکرر سابق صورت گرفت، که نتیجتاً مرحلهای جدید در روابط بین دو همسایه بر اساس تفاهم بیشتر آغاز شد؛ دورانی که ژئوپلتیک منطقه شکل گرفت و تأثیرش تا به امروز پابرجاست.
از طریقت حاتمی تا پیشههای هرایی
1.200.000توماناز طریقت حاتمی تا پیشههای هرایی مجموعهایست شامل پنج متن ناشناخته و کمتر شناخته در ادبیات خانقاهی و صوفیانه، اعم از نظم و نثر، و مجموعه غزلی در اسلوب شهرآشوب؛ تحفهای حاوی نکات اجتماعی و تاریخی و جغرافیایی و ادبی و لغوی فراوان، و رهگشا از بابِ توضیح پارههایی بعضاً یکسره مفقود و بعضاً تا حدی به حدس و گمان معلوم، اما گویی مدفون در دفینهای سربهمُهر، خاصه دربارهٔ سنت عرفانی/خانقاهی خراسان و سلاسل صوفیان، و نیز به سبب درجِ رسالهٔ بدیع صنایعالبدایع سیفی بخاری، حاوی سندی در سنت ادبی شهرآشوبنویسی. نجیب مایل هروی، مصصح و گردآورندهٔ این متون، رسالههای ششگانهٔ مندرج در کتاب را ضمن مقدمهای کلّی اجمالاً از حیث نسخهپژوهی شناسانده، اما به این بسنده نکرده و هر متن را ذیل مقدمهای جداگانه بهتفصیل و به دیدهٔ تحقیق و نقد بررسی کرده است.
کریمخان زند
650.000تومانکریمخان زند شخصیتیست شمایلسان. نامش یادآورِ رواداری و عُلوّ طبع و دلاوری ایلیاتیست و صیّتِ او بدین صفات از عنوانی هم که چونان فرمانروا بر خود نهاد پیداست: وکیلالرعایا. دورهٔ پنجاهسالهٔ مابین مرگ نادرشاه و برآمدن دودمان شاهی قاجاریان از تاریکترین ادوار تاریخ جدید ایران به شمار میآید که دقیقاً مقارن است با شکوفایی کریمخان زند و برآمدن زندیه، که عملاً منحصر است به فرمانروایی فراگیر شخص او بر سراسر ایران، مگر خراسان، البته بهعلاوهٔ بصره در آنسوی اروندرود.
- برآمدن کریمخان زند حاصل چه سلسله وقایعی بود؟
- وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران در دورهٔ فرمانروایی او چگونه بود؟
- چرا پس از مرگ او سران طایفهٔ زندیه به جان هم افتادند و نتوانستند بنایی را که او بنیاد نهاد حفظ کنند؟
جان ر. پری در این اثر کوشیده است با غور در منابع دست اول به این پرسشها پاسخ دهد و ضمن ترسیم سیمای کریمخان زند تصویری نیز از ایران دورهٔ او ترسیم کند.
پنجه مخملیها
اتمام چاپملوین سانکوئیست استاد بازنشستهٔ گروه بومشناسی و حفاظت حیاتوحش در دانشگاه فلوریدا و عضو گروه متخصصان گربهسانان در اتحادیهٔ جهانی حفاظت طبیعت (IUCN) است. فیونا سانکوئیست دربارهٔ طبیعت برای خوانندهٔ عمومی مینویسد. او و همسرش فیونا با هم ببر، پلنگ، گربهٔ طلایی آسیایی، و گربهٔ پلنگی را در آسیا، یوز و گربهٔ طلایی افریقایی را در افریقا و جگوار، شیر کوهی، پلنگچه، وشق سرخ، و گربهٔ شیلی را در امریکا و در زیستگاه طبیعیشان بررسی کردهاند.
قطرهاشکی در اقیانوس
1.700.000تومانقطرهاشکی در اقیانوس، شاهکار برآمده از تجربهٔ زیستهٔ مانس اشپربر، عمدتاً داستانِ از اینجا راندگان و از آنجا ماندگان است، با این تفاوت که اینان نه از اینکه رانده شدهاند پشیماناند نه از اینکه مانده شدهاند سوگوار. این است وضعیت وجودی آن دسته از روشنفکران چپ اروپاییِ عمدتاً درگیرِ مبارزهٔ عملی که سودای حقیقتجویی را فدای استالینیسمِ مسلط نکردهاند؛ روشنفکرانی که درست به همین علت از مرامی که اقلاً بهلحاظ نظری بدان تعلق خاطر داشتهاند رانده یا اخراج شدهاند و در عین حال دست از مبارزه با فاشیسم هم برنداشتهاند و اکنون با دو دیو تمامیتخواه، فاشیسم و استالینیسم، پنجه در پنجه افکندهاند و حقیقت خود را میجویند؛ روشنفکرانی که اکنون هم آماج حملات همکیشان سابق خودند و هم آماج حملات خصم دیرین.
ویراست نخست «قطرهاشکی در اقیانوس» را که زندهیاد روشنک داریوش از آلمانی به فارسی گردانیده بود در سال ۱۳۶۲ منتشر کردیم. اکنون که نزدیک به چهل سال میگذرد ویراست دوم آن پس از مقابلۀ کامل با متن اصلی توسط آقای محمد همتی، و ویرایش نثر فارسی آن توسط آقای محمدرضا جعفری ضمن افزودن برخی پانوشتهای لازم، منتشر میشود.
حقوق بینالملل کیفری
1.500.000تومانحقوق بینالملل کیفری شاخهای ترکیبی از حقوق بینالملل عمومی است که در عین حال مفاهیم و اصول و تعابیر حقوقی منتج از حقوق کیفری داخلی و حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بارورش کرده است. این شاخه از حقوق عمدتاً با محاکمات نورنبرگ پس از جنگ جهانی دوم مورد توجه قرار گرفت و طی این محاکمات، مسئولیت کیفریِ فرد در صحنهٔ بینالمللی استقرار یافت.
حقوق بینالملل کیفری ضمن منع افعالی خاص همچون «جنایت جنگی» و «جنایت علیه بشریت»، مسئولیت کیفری را بر افرادی که مرتکب چنان افعالی میشوند تحمیل میکند. اگر تا پیش از این، مسئولیت بمباران غیرنظامیان، بهعنوان عملی خلاف قانون، متوجه دولتی بود که نیروهایش دست به بمباران زده بودند، از این پس عمل مزبور جنایت جنگی به شمار میرود و آمران و مباشران حمله به غیرنظامیان نیز مشمول مسئولیت کیفری خواهند بود.
تأسیس دیوان بینالملل کیفری (ICC) حرکتی شگرف است به سوی تحول و تکامل مجموعهای از قوانین کیفری بینالمللی به معنای واقعیِ آن. بنابراین با اطمینان میتوان ادعا کرد که اکنون بهسمت تکوین یک مجموعهٔ کاملِ قانونی در این حوزه پیش میرویم.
شرق و غرب زاگرس
اتمام چاپسرگرد سی. جِی. ادموندز (1979-1889) در دانشگاه کیمبریج عربی و ترکی و فارسی آموخت و وارد سرویس کنسولی بریتانیا شد. پس از خدمت در سمتهای مهم در ایران و عراق در بین سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۷، در «مرکز مطالعات ایرانی» دانشگاه لندن به تدریس زبان کردی پرداخت. در نشریات شرقشناسی مقالات متعدد به چاپ رساند و با همکاری توفیق وهبی فرهنگ کردی-انگلیسی تألیف کرد. خاطرات خود از عراق (۱۹2۵-1919) را در کردها، ترک، عربها: سیاست سفر و پژوهش در شمال شرقی عراق به چاپ رساند. اما خاطرات او از ایران چاپنشده مانده بود. ادموندز در بوشهر افسرِ کنسول بود و در طی جنگ جهانی اول در نبردهای بریتانیا در بینالنهرین شرکت داشت. در لرستان با سمت افسر سیاسی در تشکیلاتِ امنیتیِ میدانهای نفتی مشغول به کار شد و پس از پایان جنگ به شمال ایران اعزام شد و شاهد بلاواسطهٔ غائلهٔ جنگل و کودتای 1299/1921 بود.
در آخرین روزهای رضاشاه
1.400.000توماناین کتاب ترسیمکنندهٔ مجموعه رخدادهای شگرفی است که درنهایت منتهی شدند به درگیری عمیق امریکا در امور ایران. آغاز روایت مرور سریع فراز و نشیب رقابتهای بریتانیا و روسیه است بر سر ایران، از دوران پتر کبیر تا جنگ جهانی دوم. اواخر سال ۱۹۴۱ متفقین در تمامی جبههها مقهور نیروهای محور شده بودند. ازاینرو، دول بریتانیا و شوروی برای ممانعت از پیروزی آلمان، ستیز بر سر کنترل خلیجفارس را به تعلیق درآوردند و مشترکاً به ایران بیطرف یورش بردند. درنتیجه رضاشاه خلع شد، منابع حیاتی نفت در خلیجفارس محفوظ ماند و راهی اساسی گشوده شد برای انتقال کمکهای نظامی به شورویِ تحت محاصره. ریچارد ا. استوارت همچنین چگونگی انتقال تاج و تخت به محمدرضا پهلوی را شرح میدهد و وقایعی را که سر آخر به تقابل امریکا و شوروی در ایران انجامید. این اثرِ مستند و دقیق پرسشهای حقوقی و اخلاقی مهمی را طرح میکند در مورد اقدامات متفقین و سرنوشت کشوری که در یک بازی ژئوپلیتیک عظیم گرفتار شد.
پنیر و کرمها
اتمام چاپپنیر و کرمها جد و جهدی است برای برکشیدن صدای گمشدهٔ یکی از انسانهای گمنام به متن تاریخ. صدای مِنوکیو مشهور به دومنیکو اسکاندلا، آسیابانی روستایی، که از بخت بد دستگاه تفتیش عقاید کلیسا او را در ایتالیا در واپسین سالهای سدهٔ شانزدهم میلادی زندانی کرد و به محکمه کشاند. آنچه در این میان به این صدای نوعی در تاریخ تمایزی چشمگیر میبخشد جهانی است که او با استمداد از زندگی روزمره و کتابهایش آفریده است. کارلو گینزبورگ در پنیر و کرمها کوشیده است سطر به سطر اسناد اندکی را که از محاکمهٔ او بر جای مانده است بکاود و جهانبینی این آسیابان گمنام را ترسیم کند و نشان دهد که شهروندان عادی آنگونه که تا کنون گمان میبردهایم، صرفاً فرمانبرِ فرادستان نبودهاند بلکه فقط صدایشان ناشنیده مانده است. پنیر و کرمها از شاخصترین نمونههای تاریخنگاریِ خُرد و تاریخنگاریِ فرهنگی در جهان است.
از آسمان به گل سرخ
1.000.000تومانآنتوان و کنسوئلو اولبار در آرژانتین دیدار کردند. در دم عاشق هم شدند. آنتوان دعوتش کرد سوار هواپیما بر فراز آسمان پرواز کنند. در طی همین پرواز خطرناک و نمایشی بود که آنتوان از کنسوئلو که از ترس میلرزید خواستگاری کرد، و این آغاز قصهای شد عاشقانه و پر فراز و نشیب که لحظاتش در این کتاب ثبت است. نامههای این کتاب روایت دو زندگی است؛ زندگی زنی که از پسِ پردههای زمان بهزیبایی پدیدار شده است، و زندگی نویسندهای خلبان که آنطور که خود میگفت تنها با مرگ به آرامش میرسید و وعده میداد که در ابدیت چشم انتظار گل سرخ زندگیاش بماند.