فلسفۀ ادبیات
۱.۲۰۰.۰۰۰تومانچرا بعضی از رمانها و شعرها و نمایشنامهها «اثر هنری» به شمار میآیند، اما بعضی نه؟ چه وقت یک متن مکتوب «ادبیات» میشود؟ و این چه معنا و اهمیتی به آن متن میدهد؟ چرا «ادبیات» برای ما مهم است؟ نقد ادبی، در شکل رایج خود، گاهی میکوشد به این پرسشها پاسخ دهد، اما رویکرد فلسفی امکان بررسی دقیقتر و رسیدن به بینشهای عمیقتر دربارۀ ماهیت بنیادی ادبیات را فراهم میآورد.
فلسفۀ ادبیات شاخهای نسبتاً نوپا در زیباییشناسی تحلیلی است و این کتاب شامل بررسی و معرفی جامعی از مباحث طرحشده در این حوزه است. نویسندۀ کتاب، پیتر لامارک، چهرهای مشهور و محققی پیشرو در این زمینه است. از جمله بحثهای اصلی طرحشده در کتاب میتوان به اینها اشاره کرد: مفهوم ادبیات بهمثابۀ شکلی از هنر، ماهیت و شأن هستیشناختی آثار ادبی، شکلهای تفسیر ادبی و ارزیابی آن، نقش صدق و معرفت در ارزیابی آثار ادبی، و ارزش ادبی.
مقدمهای فلسفی بر علوم شناختی
۱.۱۰۰.۰۰۰توماناین کتاب نخستین متن اساسی در ارائهٔ یک بررسی جامع از علوم شناختی در معنای کامل آن است. رویکرد ویژۀ هره به علوم شناختی، رویکردی ترکیبی است: میان دو قطب اصلی موجود در علوم شناختی، یعنی رویکرد گفتمانی محض از یک سو و رویکرد عصبزیستشناختی محض از سوی دیگر، رویکردی میانه وجود دارد که در آن سه دستور زبان شخصبنیاد، انداموارهبنیاد و ملکولبنیاد با یکدیگر همساز میشوند. برای رسیدن به چنین تعادلی، هره در فصول مختلف کتاب نخست میکوشد هستیشناسی واقعگرایانه و قابلدفاعی برای روانشناسی و علوم شناختی فراهم آورد. آنگاه از خلال معرفی ابزارهایی مفهومی، مانند مدل، دستور زبان، معنا، جهتمندی، هنجارمندی و موضعمندی، نوعی مطالعۀ غیرتقلیلگرایانه و غیرشیءانگارانه از قلمرو انسان و جهان اجتماعی او پیشنهاد میکند. دست آخر، نشان میدهد که این برنامۀ پیشنهادی چگونه میتواند با نمونهها و مسائل انضمامی و ملموس روبهرو شود و در کجا از رویکردهای رایج فاصله میگیرد.
استبداد: بیست درس از قرن بیستم
۲۰۰.۰۰۰تومانتاریخ تکرار نمیشود، ولی درس میدهد.
در قرن بیستم، دموکراسیهای اروپا به ورطۀ فاشیسم و نازیسم و کمونیسم سقوط کردند. تاریخ اروپای قرن بیستم نشان میدهد که جوامع ممکن است از هم بپاشند، دموکراسیها ممکن است سرنگون شوند، نظامهای اخلاقی ممکن است فرو بریزند، و انسانهای عادی ممکن است خود را در موقعیتهایی تصور نکردنی بیابند.
تاریخ هم میتواند آگاهی بدهد و هم هشدار.
ما از اروپاییهای قرن بیستم عاقلتر یا باهوشتر نیستیم که شاهد بودند مردمسالاری چطور تسلیمِ تمامیتخواهی شد. اما مزیتِ ما بر اروپاییهای قرن بیستم آن است که میتوانیم از تجربیاتِ آنها درس بگیریم تا در برابر پیشروی استبداد پایداری کنیم.
فقط استدلال: مهمترین ۱۰۰ استدلال فلسفۀ غرب
۸۰۰.۰۰۰تومانمدتها از آن زمان گذشته است که یک نفر میتوانست تمام آثار مهم فلسفۀ غرب را بخواند. برای مطالعۀ همه جور موضوعی -از کتاب مقدس گرفته تا حساب دیفرانسیل و انتگرال و دستور زبان و زیستشناسی- راهنماهای مفصل تدوین شده است اما تقریباً هیچ منبعی وجود ندارد که به عنوان راهنمای مطالعهٔ آثار فلسفی عمل کند.
فقط استدلال نوعی دایرةالمعارف فلسفی است: دایرةالمعارفی با ۱۰۰ مدخل، برای معرفی مهمترین استدلالهای فلسفۀ غرب. هر یک از صد فصل کتاب محتوایی مستقل دارد که به بیان فرض و نتیجه و گامها و همینطور قواعد منطقیِ بهکارگرفتهشده در استدلال میپردازد.
پیرمرد مهربان و دختر زیبا
۲۰۰.۰۰۰توماندرونمایۀ اصلی داستان پیرمرد مهربان و دختر زیبا عشق است_ پیرمردی مرفه با زنی خارج از جایگاه طبقاتی خود رابطه برقرار میکند. دختر داستان، نقش یک شیء قابل تملک را دارد، یک شیء خریدنی که با پول معامله میشود. پیرمرد علاوه بر سلامت جسمانی، تنها به فضیلت خود میاندیشد، یعنی به چهرۀ پاک و مقدسی که میخواهد از خود ارائه دهد و برای اثبات آن قرار است با دلسوزی و شفقت در حق دختری جوان، او را از فقر و بدبختی برهاند. دغدغۀ او ممنوعیت یا مذموم بودن رابطهاش با دختر جوانی است که میتواند جای فرزندش باشد.
هندرسون شاه باران
۷۵۰.۰۰۰تومانهندرسون، شاه باران نوعی رمان سیر و سلوک است. پر از حرفهای فلسفی و ماجراهای کمیک. داستان مردی است که دنبال معنای زندگی میگردد. مردی که همه چیز دارد. ثروت، خانواده، پایگاه اجتماعی… ولی از زندگی راضی نیست. در تلاش برای کشف معنای زندگی سر از آفریقا درمیآورد و روزهای طولانی را با مردم قبایل دوردست اعماق آفریقا میگذراند.
سال بلو خودش رمان هندرسون، شاه باران را بیش از بقیۀ کارهایش میپسندید و همیشه در صدر کارهای مورد علاقهاش از آن نام میبرد.
در فهرست صد رمان برتر قرن بیستم که پایگاه مدرن لایبراری (Modern Library) تهیه کرده است، هندرسون، شاه باران در ردیف بیست و یکم قرار دارد.
شکوه زندگی
اتمام چاپفرانتس کافکا در تابستان سال ۱۹۲۳، بیمار و نحیف و گمنام به قصد بهبودی به گوشهای از سواحل دریای بالتیک پناه میبرد، غافل از اینکه عشقی بزرگ انتظارش را میکشد…
میشائیل کومپفمولر(۱۹۶۱) نویسندهٔ موفق و سرشناس آلمانی، از پس کافکای تنها و اندوهگین، کافکایی دیگر را به ما مینمایاند؛ کافکای عاشق را. او در تصویری درخشان، شکوه زندگی را زیر سقف خانههای محقری به ما می نمایاند که کافکا و دورا دایامانت مدام از یکیشان به دیگری اسبابکشی میکردند، شکوهی که به قول کافکا همیشه و همهجا هست و تنها کافی است که او را فرا بخوانیم.
شکوه زندگی جایزهٔ ادبی معتبر ژان مونه (۲۰۱۳) را برای نویسندهاش به ارمغان آورده است. این رمان عاشقانه تاکنون به بیست و چهار زبان زندهٔ دنیا ترجمه شده است.
دلهرههای کودکی
اتمام چاپویراستی بازبینیشده از کتابی پرفروش در سطح جهان که به ما کمک میکند واقعیت و نیازهای اساسی خود را کشف کنیم.
آلیس میلر به خاطر تحقیقاتش در مورد علل و آثار آسیبهای کودکی و بهخصوص بابت کتاب پرفروش دلهرههای کودکی شهرتی جهانی یافته است. وی پس از پانزده سال، دیگربار بهسراغ آن کتاب آمده و با توجه به اینکه میگوید از چارچوب روانکاوی خروج کرده است در کتابش بازبینی اساسی کرده است. او بر این باور است که ریشههای خشونت و بیرحمیهای جامعه در شیوههای سنتی تربیت کودکان و آموزش آنها نهفته است که میتواند دوران کودکی را به زندان مبدل کند. نویسنده در این ویراست جدید شرح میدهد ما چگونه میتوانیم از یافتههای جدید او برای رهایی خود استفاده کنیم. میلر با استفاده از مثالهای گوناگون توضیح میدهد چگونه میتوانیم احساسات گمشده و گذشتۀ سرکوبشدۀ خویش را بازیابیم و شروعی جدید و سالم برای خود و فرزندانمان رقم بزنیم.
در جستجوی خوشبختی
اتمام چاپسیسِلا باک، فیلسوفِ برجستۀ اخلاقگرا در این کتابِ هوشمندانه و بههنگام، سرشت خوشبختی و جایگاه آن در اندیشه و آثار فلسفی دورههای مختلف را بررسی میکند. وی با ظرافت و زیبایی مفاهیم خوشبختی را در آثار اندیشمندان مختلف، از فیلسوفان یونانی گرفته تا اندیشمندانی همچون دزموند توتو، چارلز داروین، آیریس مرداک، و دالایی لاما ردیابی میکند و افزون بر آن جدیدترین نظریههای روانشناسان و اقتصاددانان و متخصصان ژنتیک و عصبشناسان دربارۀ خوشبختی را بررسی میکند.
سیسِلا باک با پرهیز از نظریهپردازیهای انتزاعی، گنجینهای از مشاهدات دست اول مردمان عادی و شخصیتهای معروف دربارۀ خوشبختی را در هم میآمیزد و تصویری ارائه میدهد که شاید بتوان گفت کاملترین تصویری است که تاکنون از خوشبختی ارائه شده است.
نشرنو، از همین نویسنده کتاب دروغگویی: انتخاب اخلاقی در زندگی اجتماعی و فردی را هم منتشر کرده است.
درد بیخویشتنی
اتمام چاپمفهوم بیخویشتنی – یا به تعبیر دیگران، از خود بیگانگی – به صورتی که معمولاً با آن روبرو میشویم عنوانی است کلی برای بسیاری از دردهای فردی و اجتماعی انسان، اگر نگوییم برای همهٔ این دردها، و به دلیل همین کلیت مفهومی است بسیار مبهم. اگر مشکل انسان به طور کلی از خود بیگانگی او باشد، حل این مشکل در گرو رفع از خود بیگانگی است؛ اما این که از خود بیگانگی چیست و چرا پیش آمده و چه کارهایی در زندگی عملی انسان به رفع آن منجر میشود، مستلزم شکافتن این مفهوم و تعبیر آن بر حسب مفاهیم عملی است. این کاری است که من کوشیدهام در این کتاب عبوس صورت دهم، و نتیجهٔ کوشش، به گمان خودم، تعبیر منجزتری است از مفهوم از خود بیگانگی، زیر عنوان «بیخویشتنی».
روزنامۀ خاطرات یک آدم ناقابل
۳۰۰.۰۰۰تومانآقای پوتر آدم «ناقابل» حساسی است که میکوشد اصالتش با مراودههای بیحاصل با امثال نقاشهای ساختمان و شاگرد مغازهها، مستخدمها و دکاندارها و خلاصه آدمهایی که همهچیز را به دل میگیرند، خدشهدار نشود. همۀ فکر و ذکرش هم این است که جوکهای خوب تعریف کند. و چون به هر قیمت و هر بدبختی دلش میخواهد تحویلش بگیرند، به این نتیجه رسیده است که «تنها چیزی که مرد را میسازد، نوشتن یادداشت روزانه یا روزنامۀ خاطرات است.»
شخصیت آقای پوتر در عهدی شکل میگیرد که کارمندها با قلمپَر مینوشتند و روی چهارپایۀ بلند مینشستند و سلسلهمراتب اجتماعی بهشدت رعایت میشد. اما تغییرات اجتماعی در شرف وقوع است…
دیدار با خویش
اتمام چاپاین زمان هنوز نمیدانم که در آن روزگاران، جذبۀ صحنه مرا به سوی خود خواند یا برحسب اتفاق به سویش رفتم؛ فقط میدانم چنان شور عمیقی در من برانگیخت که بیپروا مأوای همیشگی من شد. صحنه جایی شد که زندگی را دوباره به من آموخت و هر روز در آن بازیگر دیگری میشوم و نمیدانم من در صحنه بازی میکنم یا صحنه در من.
ــ عباس جوانمرد
عباس جوانمرد از چهرههای مهم و تأثیرگذار تئاتر معاصر ایران است؛ کارگردان، بازیگر و نویسندهای که نام او با شکلگیری جریانهای جدی و حرفهای تئاتر در ایران گره خورده است. او از بنیانگذاران «گروه هنر ملی» بود—جریانی که نقش مهمی در مدرنسازی تئاتر ایرانی و پیوند دادن آن با ریشههای بومی و ادبیات کلاسیک ایفا کرد. فعالیتهای او نهفقط در اجرا، بلکه در آموزش و تربیت نسل جدید هنرمندان نیز تأثیر عمیقی گذاشت.
جوانمرد در کارهایش به دنبال نوعی تعادل میان سنت و مدرنیته بود؛ از یکسو به متون کهن فارسی و ظرفیتهای نمایشی آنها توجه داشت و از سوی دیگر، از شیوهها و ساختارهای تئاتر مدرن جهان بهره میگرفت. این نگاه باعث شد آثار او هویتی مستقل پیدا کنند—نه صرفاً تقلیدی از تئاتر غرب و نه محدود به فرمهای سنتی. زبان نمایشی او معمولاً دقیق، حسابشده و متکی بر درک عمیق از متن و اجرا بود.
در کنار فعالیتهای هنری، عباس جوانمرد نقش مهمی در حفظ و انتقال میراث تئاتری ایران داشت. او سالهای زیادی را خارج از ایران گذراند، اما همچنان به نوشتن، پژوهش و بازخوانی تجربههای خود ادامه داد. نام او برای بسیاری از علاقهمندان تئاتر، یادآور دورهای است که در آن تلاش شد تئاتر ایرانی هویت مستقل و جدیتری پیدا کند—تلاشی که آثار و اندیشههای جوانمرد همچنان یکی از منابع مهم آن بهشمار میآید.