سهگانۀ رومی
150.000 تومانسهگانۀ رومی، مجموعۀ اشعار پاپ ژان پل دوم مناجاتنامهای است که شاعری چون چسلاو ميلوش، برندۀ نوبل ادبيات، آن را به عنوان شعرهایی عظيم میستاید. پاپ ژان پل دوم، از ۱۹۷۸ به مدت ۲۷ سال، کلیسای کاتولیک جهان را رهبری کرد. او که یکی از مشهورترین و پرقدرتترین رهبران مذهبی قرن بیستم شناخته میشود، نقش مهمی در خاتمه دادن به حکومت کمونیسم در کشور زادگاه خود، لهستان، داشت.
صد شعر نو فارسی: از عصر نیما تا امروز
اتمام چاپدر این مجموعه سی تن از شاعران و از هر یک چند اثر به تناسب نقش سازندهشان در رشد و تحول شعر نو فارسی برگزیده شده است. در نحوۀ چیدمان این شاعران و آثار آنان در عین حال که ترتیب تاریخی نسبی رعایت شده است، در وهلۀ اول ساماندهی منظومهای مورد نظر بوده که در آن مجموع یکصد شعر برگزیده شده در پیوند با یکدیگر، به گونهای وحدت ارگانیک دست یابند. به عبارت دیگر، کل مجموعه به شکل دایرهای است که مرکزی دارد و شعاعهایی که ساحت درونی دایره را با آن مرتبط میسازد. مرکز دایره مظهر برآیندی از جهانها و جهانبینیهای شاعرانه است که تخیل خلاق هریک از این شاعران به شیوۀ خود و در محدودۀ تواناییهای هنری خود به میانجی زبان در عرصۀ فرهنگ ادبی ایران آفریده است.
از منظر ژانرشناسی، تقریبا همۀ آثار بـرگزیـده شـده از نـوع غـنایـیاند.
شمس تبریزی
اتمام چاپشمس تبریزی نوشتهٔ دکتر محمدعلی موحد را نشرنو با ویراستی جدید به دوستداران شمس تقدیم کرده است.
مؤلف در این کتاب ابتدا به سابقهٔ فارسی دَری در آذربایجان، صوفیان آن سرزمین، اوضاع سیاسی آن دیار و حملهٔ مغولان به تبریز میپردازد و در ادامه نام و نشان شمس، تحولات روحی او، و سیر زندگانی وی را برمیرسد و سپس بزرگان آن روزگار را معرفی میکند. شرح سفر شمس به قونیه و آشنایی با مولانا مباحث بعدی کتاباند. نویسنده در ادامه تصویر مولانا در مقالات شمس و تصویر شمس در کلام مولانا را میکاود. کتاب با توصیف «جهان شادمانهٔ شمس» پی گرفته میشود و با «غروب خورشید»، شرح رحلت شمس به دیار باقی، پایان میپذیرد.
شرح غزلهای حافظ (چهار جلدی)
اتمام چاپکتاب حاضر در چهار مجلد شرح تجدیدنظرشدۀ غزلهای حافظ به قلم دکتر حسینعلی هروی است که پس از سالها با کوشش دکتر عنایتالله مجیدی و دکتر زهرا شادمان به چاپ رسیده است.
در این شرح ابتدا عین بیت آورده شده و بعد از آن قالب شعر شکسته شده و به صورت نثری ساده درآمده است.
در مرحلۀ نخست روشن شده بیت را چگونه باید خواند و رابطۀ کلمات از نظر دستوری از چه قرار است. در مرحلۀ دوم مفردات بیت در حدی که برای خوانندۀ متوسط الحال ضرورت دارد معنی شده است.
در مرحلۀ سوم بر مبنای مفردات و نثری که از شکستن بیت ساخته شده به معنی و شرح و تفصیل پرداخته شده است. به مناسبات دستوری و صنایع بدیعی جز در مواردی که برای روشنشدن معنی مؤثر بوده پرداخته نشده است. در مرحلۀ چهارم سعی بر این بوده تا اشارات و کنایات پوشیدهای اگر در بیت وجود دارد (قرآن کریم، کتاب، قصه، اسطوره)، روشن شود.
در مرحلۀ پنجم سعی شده به نظرهای مختلفی که از جانب فضلا یا گذشتگان دربارۀ معنی بیت اظهار شده، اشارهای شود.
شاهنامهٔ فردوسی: تصحیح انتقادی و شرح یکایک ابیات ۰۴ (دفتر چهارم)
اتمام چاپاین کتاب دربردارندهی متن کامل شاهنامهی فردوسی و شرح یکایک ابیات آن است: متن شاهنامه بر پایهی مهمترین و قدیمترین دستنویسهای آن ـــ همچون دستنویسهای کتابخانهی بریتانیا، کتابخانهی فلورانس، کتابخانهی دانشگاه سنژوزف، کتابخانهی واتیکان و… و بررسی چاپهای پیشین ـــ تصحیح شده است و شرح یکایک ابیات شاهنامه با ارائهی معانی مفردات و ترکیبات، تعابیر کنایی، تمثیلی، مجازی، استعاری، گزارش ریشهشناسی واژگان، مقایسهی درونمایهی داستانها و کاروکنشِ شخصیتها در حماسه، تاریخ و اساطیر و با سنجش متون همزمان و ناهمزمان با شاهنامه صورت پذیرفته است، و بخش آخرِ توضیحاتِ هر بیت نیز به گزارش و معنای آن بیت اختصاص یافته است. برگردان عربی شاهنامه، از فتح بن علی بنداری اصفهانی در اوایل قرن هفتم، فهرست واژههای گزارششده، فهرست واژههای ایرانی باستان، فهرست واژههای عربی، فهرست واژههای غیر ایرانی و غیر عربی، فهرست نام کسان و نام مکان، بیتیاب و کتابنامه از پیوستهای این کتاب است.
شاهنامهٔ فردوسی: تصحیح انتقادی و شرح یکایک ابیات ۰۳ (دفتر سوم)
اتمام چاپاین کتاب دربردارندهی متن کامل شاهنامهی فردوسی و شرح یکایک ابیات آن است: متن شاهنامه بر پایهی مهمترین و قدیمترین دستنویسهای آن ـــ همچون دستنویسهای کتابخانهی بریتانیا، کتابخانهی فلورانس، کتابخانهی دانشگاه سنژوزف، کتابخانهی واتیکان و… و بررسی چاپهای پیشین ـــ تصحیح شده است و شرح یکایک ابیات شاهنامه با ارائهی معانی مفردات و ترکیبات، تعابیر کنایی، تمثیلی، مجازی، استعاری، گزارش ریشهشناسی واژگان، مقایسهی درونمایهی داستانها و کاروکنشِ شخصیتها در حماسه، تاریخ و اساطیر و با سنجش متون همزمان و ناهمزمان با شاهنامه صورت پذیرفته است، و بخش آخرِ توضیحاتِ هر بیت نیز به گزارش و معنای آن بیت اختصاص یافته است. برگردان عربی شاهنامه، از فتح بن علی بنداری اصفهانی در اوایل قرن هفتم، فهرست واژههای گزارششده، فهرست واژههای ایرانی باستان، فهرست واژههای عربی، فهرست واژههای غیر ایرانی و غیر عربی، فهرست نام کسان و نام مکان، بیتیاب و کتابنامه از پیوستهای این کتاب است.
شاهنامهٔ فردوسی: تصحیح انتقادی و شرح یکایک ابیات ۰۲ (دفتر دوم)
اتمام چاپاین کتاب دربردارندهی متن کامل شاهنامهی فردوسی و شرح یکایک ابیات آن است: متن شاهنامه بر پایهی مهمترین و قدیمترین دستنویسهای آن ـــ همچون دستنویسهای کتابخانهی بریتانیا، کتابخانهی فلورانس، کتابخانهی دانشگاه سنژوزف، کتابخانهی واتیکان و… و بررسی چاپهای پیشین ـــ تصحیح شده است و شرح یکایک ابیات شاهنامه با ارائهی معانی مفردات و ترکیبات، تعابیر کنایی، تمثیلی، مجازی، استعاری، گزارش ریشهشناسی واژگان، مقایسهی درونمایهی داستانها و کاروکنشِ شخصیتها در حماسه، تاریخ و اساطیر و با سنجش متون همزمان و ناهمزمان با شاهنامه صورت پذیرفته است، و بخش آخرِ توضیحاتِ هر بیت نیز به گزارش و معنای آن بیت اختصاص یافته است. برگردان عربی شاهنامه، از فتح بن علی بنداری اصفهانی در اوایل قرن هفتم، فهرست واژههای گزارششده، فهرست واژههای ایرانی باستان، فهرست واژههای عربی، فهرست واژههای غیر ایرانی و غیر عربی، فهرست نام کسان و نام مکان، بیتیاب و کتابنامه از پیوستهای این کتاب است.
شاهنامهٔ فردوسی: تصحیح انتقادی و شرح یکایک ابیات ۰۱ (دفتر یکم)
اتمام چاپاین کتاب دربردارندهی متن کامل شاهنامهی فردوسی و شرح یکایک ابیات آن است: متن شاهنامه بر پایهی مهمترین و قدیمترین دستنویسهای آن ـــ همچون دستنویسهای کتابخانهی بریتانیا، کتابخانهی فلورانس، کتابخانهی دانشگاه سنژوزف، کتابخانهی واتیکان و… و بررسی چاپهای پیشین ـــ تصحیح شده است و شرح یکایک ابیات شاهنامه با ارائهی معانی مفردات و ترکیبات، تعابیر کنایی، تمثیلی، مجازی، استعاری، گزارش ریشهشناسی واژگان، مقایسهی درونمایهی داستانها و کاروکنشِ شخصیتها در حماسه، تاریخ و اساطیر و با سنجش متون همزمان و ناهمزمان با شاهنامه صورت پذیرفته است، و بخش آخرِ توضیحاتِ هر بیت نیز به گزارش و معنای آن بیت اختصاص یافته است. برگردان عربی شاهنامه، از فتح بن علی بنداری اصفهانی در اوایل قرن هفتم، فهرست واژههای گزارششده، فهرست واژههای ایرانی باستان، فهرست واژههای عربی، فهرست واژههای غیر ایرانی و غیر عربی، فهرست نام کسان و نام مکان، بیتیاب و کتابنامه از پیوستهای این کتاب است.
شاهنامه در دو بازخوانی: یادداشتهای شاهرخ مسکوب بر شاهنامهٔ فردوسی
اتمام چاپشاهرخ مسکوب در سالهای ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۳ در ایران و از ۱۳۵۸ به بعد در فرانسه، به هنگام خواندن شاهنامه و در حاشیۀ آن یادداشتهایی را از حس و نظر و تأثر آنیخود در مواجهه با متن مینویسد. او کار فردوسی را نه بازگویی منظوم خداینامک و اساطير ازیادرفتۀ تاریخ و افسانه، بلکه «از سویی یافتن معنای درونی و ناخودآگاه تاریخ انسان و جهان» و «از سوی دیگر بازنمود آن در سخنی که آیینۀ درستنمای زیبایی است» میداند. نوشتههای مسکوب در میان آثار پدیدآمده دربارۀ شاهنامه تمایزی آشکار دارد. او سعی میکند بر پایۀ تجربههای فردی و اجتماعی خود تصویری معاصر از فردوسی و تصویری کهنالگویی از دردهای کنونی به دست دهد و شناخت گذشته را با امروز، و شناخت امروز را با گـذشـتـه قـوام بـخـشـد.
فیروز و نسرین (منظومهٔ غنایی ناشناخته به خط سراینده)
اتمام چاپفیروز و نسرین از منظومههای عاشقانۀ ناشناختهای است که بر وزن خسرو و شیرین سروده شده و نسخۀ منحصربهفرد آن، به خط سراینده، در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی محفوظ است. سرایندۀ این اثر نیاز شیرازی، خوشنویس، پزشک و شاعر اواخر قرن دوازدهم هجری است.
ظاهراً سراینده موفق به اتمام این منظومه نشده است و تنها نسخۀ موجود از این اثر، حدود ۱۳۰۰ بیت از این منظومه را در بر دارد که سعی شده است در دفتر حاضر، متن موجود تا حد مقدور، به صورت منقح و پیراسته در اختیار علاقهمندان قرار گیرد.
سلیم و سلمی (منظومهٔ غنایی از مفتون دنبلی)
اتمام چاپیکی از منظومههای غنایی ناشناخته، منظومۀ سلیم و سلمی است. این منظومه، سرودۀ عبدالرزاق بیگ دنبلی متخلص به مفتون، از شاعران و نویسندگان قرن سیزدهم هجری قمری است. سلیم و سلمی در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف (مقصور) در بیان عشق کامیاب سلیم و سلمی، به پیروی از لیلی و مجنون نظامی، نزدیک به ۸۰۰ بیت، به رشتۀ نظم کشیده شده است. تنها نسخۀ این اثر دستنوشتهای است که به خط نستعلیق پخته کتابت گردیده و از آنجا که این اثر تاکنون چاپ نشده است، چاپ علمی و منقح آن میتواند مورد استفادۀ پژوهشگران و ادبدوستان قرار گیرد.
زبان حال در عرفان و ادبیات پارسی
اتمام چاپزبان حال هر چند برای پارسیزبانان تعبیری است آشنا اما برخلاف باور بسیاری، علاوه بر انسان، حیوان و نبات، افلاک و فرشتگان، عرش و کرسی، بهشت و دوزخ، مرده و گور، شب و روز، خاک و آب و باد و آتش، درخت و گل و میوه و سنگ و کوه، عشق و علم و عدل و دولت و بخت، زلف و چشم و گوش و ابرو، باده و بنگ، شطرنج و نرد، نی و طنبور و دف همه میتوانند به زبان حال سخن بگویند. استفاده از زبان حال در واقع نوعی هنرنمایی شاعرانه و شگردی ادبی است، و این نوع شگرد در ادبیات جهان، از جمله ادبیات پارسی، بسیار رایج بوده و نویسندگان و شاعران با استفاده از آن گونههای ادبی مختلف خلق کردهاند. خصوصیت همهٔ این گونهها این است که همه جنبۀ ادبی و خیالی دارند و سخنانی که در آنها آمده است به زبان حال است نه قال. بررسی انواع و اقسام مطالب زبان حالی در آثار نظم و نثر پارسی کاری است که در کتاب حاضر به عهده گرفته شده است.