۱۹۱۳: سال پیش از طوفان
750.000 تومانفلوریان ایلیس با مهارت تمام، چشمانداز سالی بیمانند را ترسیم میکند که سرآغاز دنیای معاصر ما است. در ادبیات و هنر و موسیقی مرزها چنان درنوردیده میشوند که گویی فردایی در کار نیست. پروست به دنبال زمان از دست رفته است، مالویچ یک مربع میکشد، بِن عاشق لاسکرـشولر است، استراوینسکی پرستش بهار را جشن میگیرد، کیرشنر از کلانشهر چهرهای نو ترسیم میکند، کافکا و جویس و موزیل همزمان در یک روز در ترییِست کاپوچینو مینوشند. در مونیخ، نقاشی اتریشی به نام آدولف هیتلر نقاشیهای کارتپستالی بیروحش از مناظر شهری را میفروشد. در سال ۱۹۱۳، آغاز و پایان، پیروزی و اندوه، در هم میآمیزند و همه چیز به هنر تبدیل میشود. زین پس، دیگر هیچ چیز مثل قبل نخواهد بود. فلوریان ایلیس با سبکی زیبا و طنزی ظریف، جادوی یکی از لحظات کلیدی تاریخ فرهنگ ما را به شکلی بیمانند زنده میکند.
گاوها و مردها
200.000 تومانآنا پائولا مایا نویسنده و سناریونویس برزیلی است. وی تاکنون دو بار جایزﮤ ادبی سائوپائولو را نصیب خود کرده است. او در گاوها و مردها با نثر بیآذین و بیتکلفش از خود بیگانگی وجودی، خشونت نظاممند، ارتباط بین انسان و حیوان، انسانزدایی از نیروی کار، و روحیات جانهای دردمند را به تصویر میکشد.
رمان گاوها و مردها که در بستر یک کشتارگاه صنعتی گسترده شده نقدی است بر زندگی جامعۀ حاشیهای برزیل. ادگار ویلسون، کارگری که مسئول زدن ضربۀ اول به دامهاست از عادات و رفتارها و روحیاتشان آگاه است و میکوشد حیوانات رنج کمتری ببینند. اما چاره چیست، زیرا که به گفتۀ کتاب مقدس «جان جسد در خون است». خودکشی دستهجمعی گاوها از ارادهشان بهعنوان واکنشی در برابر بهرهکشی انسانها خبر میدهد و نشان از این دارد که آنها صرفاً حیوان نیستند و شعور دارند.
تبعیدیان سودایی
980.000 توماندر ژانویهٔ 1847، وقتی الکساندر هرتسن به همراه خانوادهاش عازم سفر اروپا بود، هیچکس گمان نمیبرد که این نویسندهٔ روس برای همیشه کشور را ترک کند. در گذرنامهٔ موقت آمده بود که هرتسن و خانواده برای معالجهٔ همسرش به آلمان و ایتالیا میروند. اما یک سال بعد که آتش انقلاب اروپا را فراگرفت، هرتسن چنان درگیر رویدادهای سیاسی شد که دیگر راهی برای بازگشت به روسیه باقی نماند. زندگی هرتسنها در اروپا با نقلمکانهای مدام از این کشور به آن کشور همراه بود، اما حکایت خانوادگیشان، بیش از همه، به لطف انبوه ماجراهای عاشقانه و روابط پنهانی و خیانتهای ریز و درشتی بر سر زبانها افتاد که هر بار گره تازهای در آن میافکند. ای. ایچ. کار در این کتاب با چهرهنگاریهای بینقص خود به مجموعهٔ شگفتانگیزی از مبلغان لیبرال و آنارشیستهای تبعیدی و اشرافزادگان دگراندیش جان دوبارهای میبخشد و روابط درهمتنیدهٔ دسیسهآمیزشان را به تصویر میکشد. تبعیدیان سودایی داستان فسادهای مالی و تراژدیهای شخصی تقریباً همهٔ افراد درگیر در این ماجراست، آیینهدار زمانهای که در آن آرمانهای رمانتیک فردی و سیاسی و فلسفی در برابر عروج ناسیونالیسم در سراسر اروپا رنگ میبازند.
کارل مارکس: مطالعهای در باب جزماندیشی
900.000 تومانچهاردهم مارس 1883، در مراسم خاکسپاری کارل مارکس در گورستان هایگیت فقط دوازده نفر حضور داشتند و کل مراسم در سخنرانی قدیمیترین دوست او خلاصه شد. انگلس پیشبینی کرد که «نام و آثار مارکس در طول قرنها زنده خواهد ماند». پیشبینی درستی بود، اما چهبسا حتی آن گروه کوچک عزادارانِ حاضر در گورستان هایگیت هم آن را باور نداشتند. آوازهٔ پس از مرگ عمدتاً پیشبینیناپذیر است. اما نامی که نزدیک به صدوپنجاه سال پس از مرگ صاحبش همچنان عشق و نفرتی پرشور در میان مردم برمیانگیزد به این زودیها از تاریخ بشر حذف نخواهد شد. مارکس بهمعنای دقیق کلمه فیلسوف قلمداد نمیشد و اقتصاددان بزرگی نبود و سیاستمدار یا خطیب یا رهبر به شمار نمیرفت. در آتش عشق عمیقی به انسانیت نیز نمیسوخت و در مراوداتش شخصیتی دوستداشتنی یا خاص از خود بروز نمیداد. اما در نهایت، خود را به معاصرانش و نیز، بهضرب و زور ایدههای یگانه و بارز، به تاریخ تحمیل کرد.
خورشید سرخ تزار
850.000 تومانخورشید سرخ تزار قصۀ دو زن است: میلنا، از تبار روسهای سفید، که سالهاست در فرانسه زندگی میکند و شیفتۀ جستوجوی رد گنجینههای گمشدﮤ خاندان تزارهاست؛ و وِرا، رقاصۀ تماشاخانۀ مارینسکی در عهد تزارها، که در میان عشق و قدرت و رازی حکومتی که سرنوشت خانوادهاش و تاریخ روسیه را رقم میزند، گرفتار شده است. غارت خانۀ پدری میلنا در فرانسه و نوشتههایی مرموز بر دیوار خانه، زندگی این دو زن را که یک قرن از همدیگر فاصله دارند به هم میپیوندد و بدین ترتیب سفری شگفتانگیز آغاز میشود که ضمن آن انقلاب پرماجرای روسیه با روایتی پرتعلیق مرور و رازهایی هولناک و تاریخی فاش میشود.
فلسفۀ قانونگذاری در اسلام
900.000 تومانفلسفۀ قانونگذاری در اسلام اثر صبحی محمصانی از حقوقدانان و رجال برجستۀ سیاست جهان عرب در سدۀ بیستم میلادی است. کتاب با تعریف فقه و تقسیمات آن آغاز می شود و با بررسی تاریخی دورههای قانونگذاری و معرفی مذاهب و مکاتب اسلامی اعم از تسنن و تشیع از صدر اسلام تا عصر مجلۀ احکام عدلیه ادامه پیدا میکند. سپس مبحث منابع حقوق اسلامی مطرح شده، همراه با آن در سایر ادلۀ شرعی مداقه میشود. این بحث با پرداختن به مفاهیم اجتهاد و تقلید خاتمه مییابد. کتاب در بخش بعد، به منابع خارجی قانونگذاری پرداخته، تحول قوانین، حیل شرعی، قوانین موضوعه، عرف و عادت و نهایتاً رابطۀ حقوق اسلام با حقوق روم را تشریح میکند. بخش پایانی کتاب از مباحث نظری فاصله گرفته به مطالب عملیتر و کاربردیتری میپردازد که در قضایا و مسائل حقوقی روزمره دستگیر اهل قضا و حقوق میتواند باشد.
پِرشِن پترولیوم
630.000 تومانپِرشِن پترولیوم روایتی است از تاریخ نخستین اکتشاف نفت در ایران، با بهرهگیری از اسناد نویافته و آرشیوهای عمومی و خصوصی در انگلستان، فرانسه و امریکا. مؤلف روند توسعۀ صنعت نفت ایران را با بررسی معاملههای آشکار و پنهان دولتمردان و سرمایهگذاران و کارگزاران دولتی و واسطهها، از سرآغازهای مبهم آن تا تبدیل شدن به یکی از معظمترین شرکتهای نفتی دنیا که سهامدار اصلی آن دولت بریتانیا بود، ترسیم میکند. در این کتاب مناسبات پیچدۀ سیاسی و اقتصادی به شیوهای مستندنگارانه روایت میشود: رابطۀ نیروها در امپراتوری بریتانیا، رابطۀ نیروهای اقتصادی خارجی و نیروهای سیاسی داخلی ایران، نقش دستهای قدرتمند پشت پرده، نقش واسطهگری، رقابت انگلیس و روسیه بر سر ایران، تحولات نیروی دریایی بریتانیا و تحولات سیاسی ایران در دوران شکلگیری و توسعۀ صنعت نفت ایران.
اروپا در آینه
350.000 توماناین کتاب روایت پذیرفتهشده از تاریخ اروپا را زیر و رو میکند. از بحثهای مربوط به هجوم گوتها، هونها و وندالها و سقوط امپراتوری روم تا دیگر رخدادها و مسائل تاریخ اروپا، ژوزپ فونتانا پذیرش سنتی ایدههایی همچون میراث کلاسیک، مسیحیت قرون وسطی، اصلاحات و ضداصلاحات، حکومت مطلقه و ایدۀ پیشرفت را مورد بازآزمایی قرار میدهد و همزمان توجه را به موجودیت و اعتبارِ دگراندیشی، شورشگری و تنوع جلب میکند، اموری که آنها را وجوه مشخصۀ اروپا میداند. به زعم فونتانا مردمان اروپا، از زمان یونانیان باستان، ضمن مقایسۀ جامعه و فرهنگ و سنن خود با همسایگانشان و دیگر جوامع دوردست، با نوعی حس برتری خود را تعریف کردهاند. با این حال، اروپا در واقع اصلاً دارای هویت متمایز و رفیعی نبود که تصور میکرد؛ نویسنده حتی پیشتر میرود و معتقد است که استمرار این توهم که در تاریخ استاندارد اروپا حفظ شده است، پیامدهای گستردهای برای نحوۀ درک جوامع اروپایی از حال و گذشتهشان دارد.
کارین
اتمام چاپکارین اثر ویلهلم ینسن (1911-1837) ما را به دنیایی آمیخته به شور عشق و سودای سیاست و میهنپرستی میبرد و تصویری زنده از تاریخ پرآشوب سوئد را در قالبی افسانهای بازمینمایاند. در زیر خروش وحشی آبشار ترولهِتّا میان دو دلداده عشقی میبالد آمیخته به کینخواهیهای باستانی و آشوبهای ملی. قهرمانان داستان هم برای سعادت شخصی میجنگند و هم برای آزادی کشورشان. عشق گوستاو روسن به کارین در بستر مقاومت و مبارزه آزموده میشود و در نهایت این کارین است که باید میان دل و میهن یکی را برگزیند.
دربارۀ آینده
300.000 تومانبشریت به لحظهای بحرانی رسیده است. جهان ما بیثبات است و بهسرعت روی در تغییر دارد. ما در قرن پیش رو با مخاطراتی وجودی دست به گریبان خواهیم بود. پیامدهای مختلفی محتمل است ــ خوب و بد. ولی رویکرد ما به آینده محدود شده است به افکار کوتاهمدت، مباحثات چندقطبی، لفاظیهای هوچیگرانه و بدبینی. مارتین ریس بر آن است که دورنمای بشریت بستگی تام دارد به اتخاذ رویکردی یکسره متفاوت در برنامهریزی برای فردا. آیندۀ بشریت به آیندۀ علم گره خورده است و منوط است به اینکه برای مقابله با چالشهای آتی چگونه و با چه میزان توفیق از پیشرفتهای تکنولوژیک بهره گیریم. اگر بناست برای حل مشکلاتمان از علم استفاده کنیم و در عین حال از خطرات ویرانشهرانۀ آن حذر کنیم، باید بلندمدت بیندیشیم. پیشرفتها در زیستفناوری، فناوری سایبری، رباتیک و هوش مصنوعی میتوانند ما را در غلبه بر تهدیداتی همچون تغییرات اقلیمی و جنگ هستهای توانمند کنند. میتوانیم منظومۀ شمسی و ورای آن را بکاویم، اما باید بدانیم که زمین را هیچ جایگزینی نیست و اگر هم باشد، اقلاً تا دسترسی به آن باید سیارهمان را پاس بداریم.
داوکینز در برابر گولد
340.000 تومانعلمی که در آن اختلاف نظری نباشد مرده است. هرچه بحثهای جاری در یک رشتۀ علمی داغتر باشد، آن رشته سرزندهتر و پویاتر است. اختلاف نظر یعنی هنوز جبهههای بسیاری هست که میتوان گشود و عرصههای بسیاری هست که میتوان در آن انقلاب کرد. در این میان، بحثهای تکاملی نشان دادهاند که «چنگ و دندان خونآلود» منحصر به طبیعت نیست، بلکه در میان طبیعتشناسان نیز کاربرد بسیاری دارد. در چند دههٔ اخیر هیچ بحثی در علوم زیستی داغتر و جنجالیتر از اختلاف نظر میان داوکینز و گولد بر سر طرز کار تکامل نبوده است. در این نبرد اندیشمندان بسیاری به دو جبهه میپیوندند و دامنهٔ بحثی را گستردهتر میکنند که در نهایت از علم فراتر میرود و به اخلاق و معنای زندگی انسان کشیده میشود. وقتی غولهای فکری در رشتهای همچون زیستشناسی تکاملی با هم درگیر میشوند، هیچ جا بهتر از صندلی تماشاچی نیست. اما حضور در این نبرد حتی در نقش تماشاچی هم راهنمایی کاربلد میخواهد که پیچوخمها را بشناسد و گرهها را بگشاید، کاری که فیلسوف زیستشناسی کیم استرلنی بهخوبی از پس آن برآمده است.
برابری
150.000 تومانمایکل سندل و توما پیکتی در این گفتوگوی گیرا به تأمل در ارزش برابری نشستهاند و در صدد پاسخ بدین پرسشاند که برای کاستن از شکافهایی که انسانها را از یکدیگر جدا میکند از دست شهروندان و حکومتها چه کاری برمیآید. آنها ضمن بازاندیشی در مسیر پیمودهشده برای کسب برابریِ بیشتر، از شکافهای عمیق و ماندگار ملی و جهانی از حیث ثروت، درآمد، قدرت و منزلت نیز پرده برمیدارند. درسآموز آنکه این دو اندیشمند، بهرغم دلبستگیشان به سنتهای فکری متفاوت، به گفتوگوی سازنده با هم مینشینند و سرانجام به راهحلهای مشترکی میرسند. مشاهدهٔ کشاکش فکری پیکتی و سندل با پرسشها و مسائل روز، هم رویکردهایی نو برای تغییر و عدالت میگشاید و هم این حقیقت بغرنج را به یادمان میآورد که حرکت به سوی برابریِ بیشتر هیچگاه سهل و سریع و فارغ از تنشهای اجتماعی و کشمکشهای سیاسی نبوده است.