ایران به روایت کِرزِن
1.300.000 تومانکرزن سفر خود را از شمال شرقی ایران آغاز کرد و بیشتر شهرهای مهم ایران را طی شش ماه درنوردید. او در کتاب پرآوازۀ ایران و قضیۀ ایران (1892)، ضمن توصیف مناظر و مرایای شهری و روستایی و طبیعی این سرزمین، آداب ایرانیان و فرهنگ و سیاست ایرانی را به زیر تیغ قلم موشکاف و خردهگیر و بیرحم خود کشید. کتاب کرزن اثری است همهنگام ستوده و تقبیحشده، اثری بحثبرانگیز که کسانی چون چرچیل و تامس هاردی آن را از حیث نثر و دقت نظر در ثبت و ضبط چشمدیدهها ستودهاند، اما قاطبۀ ایرانیان سوگیریهای متکبرانۀ آن را در هجو آداب خویش نژادپرستانه دانستهاند. با این حال ایران و قضیۀ ایران همواره منبعی طراز اول در باب وضع ایران در دورهای بوده است که مؤلف بدان پرداخته است. پیتر کینگ در این ویراست و خلاصهگردانی، وجه سیاسی اثر کرزن را کنار مینهد و منحصراً توصیفات ناب او را از وضع کلی ایران میآورد که، همچنین، با عکسهایی که خود کرزن برداشته بود همراه شدهاند.
کتاب نارنجی (دو مجلّد)
6.900.000 تومانگزارشهای سیاسی وزارت خارجۀ روسیۀ تزاری دربارۀ انقلاب مشروطۀ ایران
این مجموعه فرصتی بینظیر برای درک استراتژیهای ژئوپلیتیک، تحلیل روابط بینالملل و شناخت فرآیندهای تصمیمگیری در دوران امپراتوری روسیه فراهم میآورد. کتاب نارنجی منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ و سیاست و روابط بینالملل است که میخواهند ریشههای کنونی تعاملات روسیه با جهان را در دل مستندات تاریخی جستوجو کنند.
دینهای ایران باستان
1.200.000 توماننسبتی که امروزه میان ایران و اسلام وجود دارد چهبسا پیچیدگیها و عمق رابطۀ این سرزمین با مقولۀ دین را کمرنگ کرده باشد. این امر بدان منجر شده است که یا اهمیت ایران در تاریخ ادیان ناچیز پنداشته شود، یا تمایزی ساختگی ایجاد شود میان تاریخ قبل و بعد حملۀ اعراب. دینهای ایران باستان علاوه بر کندوکاو در ریشههای ادیان ایرانی مانند میتراییسم و آیین زردشت، میکوشد ویژگیهای آن بستر غنی و پویایی را آشکار کند که در آن جوامع و جهانبینیها و رفتارهای دینی شکل گرفتند. ایران نقشی بیهمتا در تکوین تمام ادیان جهانی داشته است و تأثیرات اساسی اندیشههای ایرانی را میتوان در سنتهای یهودی، بودایی، مسیحی و اسلامی جستجو کرد. ریچارد فولتس در این کتاب به نحوی برانگیزنده طرقی را بررسی میکند که طیشان فرهنگ ایرانی به تعامل با ادیان گوناگون پرداخت و آنها را متحول ساخت، از مهاجرت بنیاسرائیل به ایران تا نفوذ انگارههای ایرانی در آیین بودا و مسیحیت.
آشنایی با تاریخ ایران
2.500.000 تومانآشنایی با تاریخ ایران حاصل کوششهای پرویز ناتل خانلری (1369-1292)، ادیب برجسته و نامور، در دهۀ 1340 برای شناساندن تاریخ ایران به نوجوانان است. این کتاب شرحی کلی از وقایع مهم تاریخی، از دوران غارنشینی تا برافتادن خاندان قاجار، ارائه میکند. منزلت نویسنده و قدمت کتاب آن را برای گروه وسیعی از خوانندگان امروزی مفید و جذاب میکند
پِرشِن پترولیوم
اتمام چاپپِرشِن پترولیوم روایتی است از تاریخ نخستین اکتشاف نفت در ایران، با بهرهگیری از اسناد نویافته و آرشیوهای عمومی و خصوصی در انگلستان، فرانسه و امریکا. مؤلف روند توسعۀ صنعت نفت ایران را با بررسی معاملههای آشکار و پنهان دولتمردان و سرمایهگذاران و کارگزاران دولتی و واسطهها، از سرآغازهای مبهم آن تا تبدیل شدن به یکی از معظمترین شرکتهای نفتی دنیا که سهامدار اصلی آن دولت بریتانیا بود، ترسیم میکند. در این کتاب مناسبات پیچدۀ سیاسی و اقتصادی به شیوهای مستندنگارانه روایت میشود: رابطۀ نیروها در امپراتوری بریتانیا، رابطۀ نیروهای اقتصادی خارجی و نیروهای سیاسی داخلی ایران، نقش دستهای قدرتمند پشت پرده، نقش واسطهگری، رقابت انگلیس و روسیه بر سر ایران، تحولات نیروی دریایی بریتانیا و تحولات سیاسی ایران در دوران شکلگیری و توسعۀ صنعت نفت ایران.
اروپا در آینه
600.000 توماناین کتاب روایت پذیرفتهشده از تاریخ اروپا را زیر و رو میکند. از بحثهای مربوط به هجوم گوتها، هونها و وندالها و سقوط امپراتوری روم تا دیگر رخدادها و مسائل تاریخ اروپا، ژوزپ فونتانا پذیرش سنتی ایدههایی همچون میراث کلاسیک، مسیحیت قرون وسطی، اصلاحات و ضداصلاحات، حکومت مطلقه و ایدۀ پیشرفت را مورد بازآزمایی قرار میدهد و همزمان توجه را به موجودیت و اعتبارِ دگراندیشی، شورشگری و تنوع جلب میکند، اموری که آنها را وجوه مشخصۀ اروپا میداند. به زعم فونتانا مردمان اروپا، از زمان یونانیان باستان، ضمن مقایسۀ جامعه و فرهنگ و سنن خود با همسایگانشان و دیگر جوامع دوردست، با نوعی حس برتری خود را تعریف کردهاند. با این حال، اروپا در واقع اصلاً دارای هویت متمایز و رفیعی نبود که تصور میکرد؛ نویسنده حتی پیشتر میرود و معتقد است که استمرار این توهم که در تاریخ استاندارد اروپا حفظ شده است، پیامدهای گستردهای برای نحوۀ درک جوامع اروپایی از حال و گذشتهشان دارد.
ترور در انقلاب فرانسه
450.000 توماناین کتاب با هدف ارائۀ تحلیلی متوازن و حتیالامکان منصفانه از تعریف واژهٔ ترور و رویکردهای اصلیای که به این دوران وجود دارد شروع میکند و بعد ترور را از پسزمینههایش ــ از زمان وقوع انقلاب کبیر با یورش به دژ باستی در 1789 ــ تا سقوط رُبِسپیِر و آغاز تِرمیدُر در 1794 مرور میکند و زمینههای سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی آن را میکاود.
شاهِ جهان
اتمام چاپامپراتوری هخامنشی نخستین قدرت بزرگ جهانی بود، با قلمروی گسترده از آسیای میانه تا شمال شرقی آفریقا و از جنوب شرقی اروپا تا درهٔ سند: قدرت برتر ژئوپلیتیک از اواخر قرن 6قم تا انقراض آن به دست اسکندر در 330قم. بسیاری از سرحدات امپراتوری را بنیادگذار آن گشود، کوروش کبیر. حیات کوروش از آغاز با افسانه درآمیخت و مقامی چندان رفیع یافت که علاقه و رشک همسایگان سرکش ایران را در غرب برمیانگیخت، خاصه علاقه و رشک یونانیان باستان را. چنان که توصیف آرمانیشدۀ کسنوفون یونانی از کوروش تأثیر عمیقی بر نظریههای حکومت نهاد.
شاه جهان با بهرهگیری از همهٔ منابع گزارشی معتبر و سهلآموز به دست میدهد از زندگی و مقام و میراث کوروش کبیر و خوانندگان را به سفری میبرد که تأثیر نیرومند کوروش را آشکار و داستان او را برای نسلهای آینده حفظ می کند.
نمایش و خنیا در ایران
500.000 توماننمایش و خنیا در ایران اولین کوشش برای ارائهٔ تاریخچهای است جامع از هنرهای نمایشی و موزون در این جغرافیای فرهنگی. مجید رضوانی با تحلیل سیر تطور کنشها و نهادهای مربوطه، تصویری میسازد که از دوران باستان تا روزگار معاصر را در بر میگیرد. از این رو، تمام پژوهشهایی که پس از نگارش این اثرِ پیشگام انجام شدهاند به نحوی وامدار آن هستند. آمیختگی تجربهٔ زیستهٔ نویسنده بهعنوان بازیگر و رقصنده، و شوق او برای عرضهٔ تحقیقی دانشورانه، از ویژگیهای منحصربهفرد این کتاب است که سبب شده پس از گذشت چندین دهه از زمان انتشار همچنان بدیع و خواندنی باشد. بیگمان کسانی که جویای درک مناسبات و پیوندهای تاریخی و فرهنگی و مردمشناختی در حوزهٔ نمایش و موسیقی و رقص ایرانی هستند، همچنان از رجوع به این اثر بینیاز نیستند.
انقلاب فرانسه
340.000 تومانانقلاب کبیر فرانسه به دلیل جایگاه ویژهای که نهتنها در تاریخ فرانسه بلکه در تاریخ جهان دارد از همان ابتدا همواره مورد توجه متفکران حوزههای مختلف بوده است؛ در عین حال، خیلی کم پیدا میشود رویداد تاریخیای که بهاندازهٔ این انقلاب منشأ بحث و مناقشه بوده باشد. خاستگاه و ماهیت و تأثیرات این انقلاب، خصوصاً از دههٔ سالهای ۱۹۵۰ به بعد، موضوع پژوهشهای بسیاری بودهاند و دربارۀ همهٔ اینها اختلافنظر میان مورخان شدید بوده است.
این کتاب، که بیش از وقایعنگاری بر تحلیل تمرکز دارد، تصویری از وضعیت فعلی این مناقشات به دست میدهد. بلنینگ، که خود از متخصصان حوزهٔ انقلاب فرانسه است، رویکردهای اصلی معاصر به این انقلاب ــیعنی رویکرد کلاسیک یا مارکسیستی، رویکرد تجدیدنظرطلبان و پساتجدیدنظرطلبانــ را شرح میدهد و نقد میکند. کتاب اگرچه کمحجم است، مباحث سیاسی و اقتصادی و صنعتی و اجتماعی و فرهنگی را از منظرهای متفاوت مطرح میکند و پیشنهادهای مفصلی برای مطالعهٔ بیشتر ارائه میدهد.
ایران و همسایگانش
اتمام چاپدورهٔ زمانی این بررسی (۱۸۳۰-۱۸۱۵) در تاریخ اخیر ایران اهمیت فوقالعادهای دارد. روسیه در جهت گسترش سلطهٔ خود بر قفقاز و این سوی رود ارس میکوشید، بریتانیا بهدنبال تفوق بر خلیج فارس بود، و ایران در آخرین نبردهای ازپیشباخته برای تأمین منافع خود جنگ و جدال میکرد. دههٔ سوم قرن نوزدهم شاهد تغییرات بنیادین در وضعیت قفقاز و دریای خزر و خلیج فارس بود، که هریک بهترتیب تبدیل شده بودند به استانی از روسیه، دریاچهای در تملّک روسیه، و آخرین مورد، در عمل، دریایی تحت سلطهٔ بریتانیا. بهعلاوه، در آن دورهٔ زمانی رقابت ایران و ترکیه برای آخرین بار به برخورد نظامی انجامید، و مهمتر اینکه نخستین تلاشها برای حل علل درگیریهای مکرر سابق صورت گرفت، که نتیجتاً مرحلهای جدید در روابط بین دو همسایه بر اساس تفاهم بیشتر آغاز شد؛ دورانی که ژئوپلتیک منطقه شکل گرفت و تأثیرش تا به امروز پابرجاست.
کریمخان زند
اتمام چاپکریمخان زند شخصیتیست شمایلسان. نامش یادآورِ رواداری و عُلوّ طبع و دلاوری ایلیاتیست و صیّتِ او بدین صفات از عنوانی هم که چونان فرمانروا بر خود نهاد پیداست: وکیلالرعایا. دورهٔ پنجاهسالهٔ مابین مرگ نادرشاه و برآمدن دودمان شاهی قاجاریان از تاریکترین ادوار تاریخ جدید ایران به شمار میآید که دقیقاً مقارن است با شکوفایی کریمخان زند و برآمدن زندیه، که عملاً منحصر است به فرمانروایی فراگیر شخص او بر سراسر ایران، مگر خراسان، البته بهعلاوهٔ بصره در آنسوی اروندرود.
- برآمدن کریمخان زند حاصل چه سلسله وقایعی بود؟
- وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران در دورهٔ فرمانروایی او چگونه بود؟
- چرا پس از مرگ او سران طایفهٔ زندیه به جان هم افتادند و نتوانستند بنایی را که او بنیاد نهاد حفظ کنند؟
جان ر. پری در این اثر کوشیده است با غور در منابع دست اول به این پرسشها پاسخ دهد و ضمن ترسیم سیمای کریمخان زند تصویری نیز از ایران دورهٔ او ترسیم کند.