نسبتی که امروزه میان ایران و اسلام وجود دارد چه‌بسا پیچیدگی‌ها و عمق رابطۀ این سرزمین با مقولۀ دین را کمرنگ کرده باشد. این امر بدان منجر شده است که یا اهمیت ایران در تاریخ ادیان ناچیز پنداشته شود، یا تمایزی ساختگی ایجاد شود میان تاریخ قبل و بعد حملۀ اعراب. دین‌های ایران باستان علاوه بر کندوکاو در ریشه‌های ادیان ایرانی مانند میتراییسم و آیین زردشت، می‌کوشد ویژگی‌های آن بستر غنی و پویایی را آشکار کند که در آن جوامع و جهان‌بینی‌ها و رفتارهای دینی شکل گرفتند. ایران نقشی بی‌همتا در تکوین تمام ادیان جهانی داشته است و تأثیرات اساسی اندیشه‌های ایرانی را می‌توان در سنت‌های یهودی، بودایی، مسیحی و اسلامی جستجو کرد. ریچارد فولتس در این کتاب به نحوی برانگیزنده طرقی را بررسی می‌کند که طی‌شان فرهنگ ایرانی به تعامل با ادیان گوناگون پرداخت و آنها را متحول ساخت، از مهاجرت بنی‌اسرائیل به ایران تا نفوذ انگاره‌های ایرانی در آیین بودا و مسیحیت.

این کتاب روایت پذیرفته‌شده از تاریخ اروپا را زیر و رو می‌کند. از بحث‌های مربوط به هجوم گوت‌ها، هون‌ها و وندال‌ها و سقوط امپراتوری روم تا دیگر رخدادها و مسائل تاریخ اروپا، ژوزپ فونتانا پذیرش سنتی ایده‌هایی همچون میراث کلاسیک، مسیحیت قرون وسطی، اصلاحات و ضداصلاحات، حکومت مطلقه و ایدۀ پیشرفت را مورد بازآزمایی قرار می‌دهد و همزمان توجه را به موجودیت و اعتبارِ دگراندیشی، شورشگری و تنوع جلب می‌کند، اموری که آنها را وجوه مشخصۀ اروپا می‌داند. به زعم فونتانا مردمان اروپا، از زمان یونانیان باستان، ضمن مقایسۀ جامعه و فرهنگ و سنن خود با همسایگانشان و دیگر جوامع دوردست، با نوعی حس برتری خود را تعریف کرده‌اند. با این ‌حال، اروپا در واقع اصلاً دارای هویت متمایز و رفیعی نبود که تصور می‌کرد؛ نویسنده حتی پیش‌تر می‌رود و معتقد است که استمرار این توهم که در تاریخ استاندارد اروپا حفظ شده است، پیامدهای گسترده‌ای برای نحوۀ درک جوامع اروپایی از حال و گذشته‌شان دارد.

نمایش و خنیا در ایران اولین کوشش برای ارائهٔ تاریخچه‌ای است جامع از هنرهای نمایشی و موزون در این جغرافیای فرهنگی. مجید رضوانی با تحلیل سیر تطور کنش‌ها و نهادهای مربوطه، تصویری می‌سازد که از دوران باستان تا روزگار معاصر را در بر می‌گیرد. از این رو، تمام پژوهش‌هایی که پس از نگارش این اثرِ پیشگام انجام شده‌اند به نحوی وامدار آن هستند. آمیختگی تجربهٔ زیستهٔ نویسنده به‌عنوان بازیگر و رقصنده، و شوق او برای عرضهٔ تحقیقی دانشورانه، از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این کتاب است که سبب شده پس از گذشت چندین دهه از زمان انتشار همچنان بدیع و خواندنی باشد. بی‌گمان کسانی که جویای درک مناسبات و پیوندهای تاریخی و فرهنگی و مردم‌شناختی در حوزهٔ نمایش و موسیقی و رقص ایرانی هستند، همچنان از رجوع به این اثر بی‌نیاز نیستند.

کریم‌خان زند شخصیتی‌ست شمایل‌سان. نامش یادآورِ رواداری و عُلوّ طبع و دلاوری ایلیاتی‌ست و صیّتِ او بدین صفات از عنوانی هم که چونان فرمانروا بر خود نهاد پیداست: وکیل‌الرعایا. دورهٔ پنجاه‌سالهٔ مابین مرگ نادرشاه و برآمدن دودمان شاهی قاجاریان از تاریک‌ترین ادوار تاریخ جدید ایران به شمار می‌آید که دقیقاً مقارن است با شکوفایی کریم‌خان زند و برآمدن زندیه، که عملاً منحصر است به فرمانروایی فراگیر شخص او بر سراسر ایران، مگر خراسان، البته به‌علاوهٔ بصره در آن‌سوی اروندرود.

• برآمدن کریم‌خان زند حاصل چه سلسله وقایعی بود؟
• وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران در دورهٔ فرمانروایی او چگونه بود؟
• چرا پس از مرگ او سران طایفهٔ زندیه به جان هم افتادند و نتوانستند بنایی را که او بنیاد نهاد حفظ کنند؟

جان ر. پری در این اثر کوشیده است با غور در منابع دست اول به این پرسش‌ها پاسخ دهد و ضمن ترسیم سیمای کریم‌خان زند تصویری نیز از ایران دورهٔ او ترسیم کند.