علیه روایت خطی غربی

دموکراسی در روایت استاساویج، نه مقصد تاریخ، بلکه وضعیتی ناپایدار و مشروط است که اغلب پیش از دولت‌های نیرومند شکوفا شده، نه پس از آن‌ها. خلاف نظر فوکویاما در نگاه استاساویج، تاریخ نه مسیر پیشرفت، بلکه میدان نوسان است؛ دموکراسی می‌آید و می‌رود، بدون تضمین، بدون مقصد نهایی. درواقع او معتقد است که دموکراسی، نه دستاوردی تثبیت‌شده، بلکه تعادلی شکننده در برابر تمرکز قدرت است که باید دائماً بازساخته شود.

ادامه مطلب

طنز مرگ‌آلود توماس برنهارد

«مقلد صدا» مجموعه‌ای است از داستانک‌هایی بسیار کوتاه که با زبانی طنزآمیز و تسخرزن مضامینی روشنفکرانه را دنبال می‌کنند و اکثراً حول موتیف مرگ می‌چرخند. راوی داستانک‌ها با خونسردی ماجرایی تعریف می‌کند که می‌توانسته در شهرهای کوچک اتریش و منطقه آلپ اتفاق افتاده باشد. اما ملال و ناامیدی و خودکشی یا جنایت خیلی ساده به داستانک‌ها راه پیدا می‌کنند. توماس برنهارد نویسنده و نمایشنامه‌نویس مشهور اتریشی این داستانک‌ها را در ۱۹۷۸ منتشر کرده بود.

ادامه مطلب

فروپاشی

دایموند در «فروپاشی» پنج دسته عوامل را که به فروپاشی جوامع انسانی منجر شده یا می‌شوند، بررسی کرده است که عبارتند از: آسیب زیست محیطی که مردم ناخواسته بر محیط زندگی خود وارد می‌آورند، تغییرات اقلیمی، خصومت همسایگان، کاهش حمایت از سوی همسایگان سازگار و شرکای تجاری و بالاخره واکنش‌ها یا پاسخ‌های جامعه به مسائل محیط‌زیستی‌اش.

ادامه مطلب

قصۀ گیسوی یار

کتاب «قصۀ گیسوی یار» هم برای علاقمندان شعر حافظ، هم اهل ادبیات و هم کسانی که به ماجرای روایت و قصه علاقمندند، خواندنی است. شاید خواندن آن برای کسانی که پیش زمینه‌ای در مباحث ادبی نداشته باشند کمی کند پیش برود اما به ویژه به سبب اشارات و نقل قول‌هایی که نویسنده در میان سخن آورده، آموزنده خواهد بود. یعنی با خواندن کتاب علاوه بر اینکه با تحلیل و نظر فرخ‌فال آشنا می‌شوید، کلیتی از نظرات شاخص در نگاه به اشعار حافظ را نیز به دست می‌آورید.

ادامه مطلب

ژنتیک در آینۀ فلسفه

کتاب «ژنتیک و فلسفه» اثر پل گریفیتس و کارولا اشتوتس، با ترجمه‌ جلال سلطانی و انتشار از سوی نشر نو، پاسخی ضروری به نیازِ روزافزون به درک عمیق‌تر مفاهیم ژنتیک در بستر فلسفی است. این کتاب شامل هفت فصلِ «ژن مندلی»، «ژن مادی»، «ژنوم واکنش‌گر»، «بیرون ژنوم»، «ژن به‌مثابه اطلاعات»، «ژن رفتاری» و «ژنوم در حال تکامل»، به‌همراه یک درآمد و چهار نتیجه‌گیری است و در محل تلاقی دو حوزه‌ بنیادین قرار می‌گیرد: علم ژنتیک، که در حال متحول‌ساختن زندگی و درک ما از خود است، و فلسفه، که ابزارهای لازم برای تحلیل و نقد این تحولات را فراهم می‌آورد.

ادامه مطلب

آخرین رمان هاردی

«جود گمنام» آخرین رمانی بود که هاردی نوشت و پس از آن قلمش را صرف سرودن شعر کرد. جود شاید از این حیث شاعرانه‌ترین رمان هاردی باشد؛ نثری که نه‌تنها به شعر شبیه است بلکه قطعات کوتاهی از اشعار هم در جای جای متن کتاب دیده می‌شود.

ادامه مطلب

ادبیات، موعظه نیست

یوگنی وادالازکین (۱۹۶۴ – کی‌یف) در میان نویسندگان معاصر روسیه، یکی از شناخته‌شده‌ترین‌ها در جهان و در ایران است. کارنامه او با انبوهی از جوایز ادبی در روسیه و خارج از روسیه (ازجمله جایزه یاسنایا پولیانا، جایزه سولژنتسین، جایزه ملی کتاب سال روسیه و جایزه بین‌المللی ایوو آندریچ) نشان از اقبال بسیار به آثار او دارد. در ایران نیز دو اثر شاخص او منتشر شده، یکی «هوانورد» با ترجمه زینب یونسی و اکنون هم رمان «بریزبِن» با ترجمه نرگس سنایی در نشر نو.

ادامه مطلب

داستان کوچ‌های غریبانه و ناخواسته‌

«دیگران» با موضوع محوری مهاجرتِ اجباری و ناخواسته‌ی خانواده‌ای از شهر کوچک به شهر بزرگ به موضوعات مختلفی پرداخته است. داستان کوچ‌های غریبانه و ناخواسته‌ای که با آمدن نیروهای اقتدارگر و پشتوانه‌ی توده‌های بی‌شکلِ وسیع، بر دیگر خرده‌فرهنگ‌ها تحمیل می‌کنند. داستانِ کندوکاو دقیق زمینه‌های روان‌شناختی و اجتماعی جامعه‌ای که تغییرات عمیق سیاسی را از سر گذرانده و پس‌لرزه‌های آن، تحولات اجتماعی را در سطوح گوناگون رقم زده است.

ادامه مطلب

در جست‌وجوی معنای حضور

رمان «آرامش» روایتی از انسان معاصر ارائه می‌دهد؛ انسانی که در میان گذشته و آینده، میان ایمان و تردید، میان عشق و مرگ، در جست‌وجوی معنایی برای «حضور» است. او نشان می‌دهد که آرامشِ واقعی، نه در فرار از تاریخ، بلکه در آشتی با آن ممکن است. «آرامش» در ادبیات ترکیه اثری بنیادین به‌شمار می‌آید. بسیاری از نویسندگان معاصر، از اورهان پاموک تا الیف شافاک، وامدار نگاه فلسفی و شاعرانه‌ تان‌پینار هستند. پاموک در یکی از یادداشت‌هایش می‌نویسد: «تان‌پینار نخستین نویسنده‌ای بود که دریافت بحرانِ هویتِ تُرک، نه در سیاست که در جانِ انسان ریشه دارد.»

ادامه مطلب