نقدنو

اِما استعارۀ آزادی

ساحره روایت رومانیِ پس از چائوشسکو است، گرچه به‌صورت مستقیم حرفی از دیکتاتور به میان نمی‌آید. راویِ ساحره دخترکی سیزده‌ساله است به نام «اِما» که با روایت روزمرّگی‌هایش در کنار مادربزرگی که تازه به وجود او پی برده، قصهٔ رومانیِ سال‌های 1990 را نقل می‌کند و شبه‌دموکراسی‌ای را که پس از کمونیسم و وحشتِ نازیسم شکل گرفته است.
ادامه مطلب
نقدنو

فلسفۀ زیست‌شناسی

سمیر عکاشه در این کتاب قابل فهم که زیبا و روشن نوشته شده است بعضی از موضوعات اصلی فلسفهٔ زیست‌شناسی را مطرح می‌کند. این کتاب رابطهٔ نزدیک علم زیست‌شناسی و فلسفهٔ زیست‌شناسی را آشکار می‌کند و بنیان محکمی است برای کاوش در چارچوب‌های نظری جدید و اختلاف نظرهایی که در این رشتهٔ هیجان‌انگیز شکل می‌گیرد.
ادامه مطلب
نقدنو

ترسیم یک روایت در دو نگاه

رمان «دیگران»، با موضوعِ محوری مهاجرتِ شتابزدۀ خانواده‌­ای از شهرستان به پایتخت، به‌­طور ضمنی به موضوعاتی دیگر نیز پرداخته است. از جمله تنش‌­های سیاسی در دهۀ شصت میلادی که منجر به کودتای نظامی سال 1960 میلادی در ترکیه و به قدرت رسیدن «عصمت اینونو» شد. نویسنده با اشاره‌­هایی مختصر از تاریخ پُرفراز و نشیب ترکیه، زمانِ داستانی خودش را در جای‌­جای روایت به خواننده ارائه کرده است.
ادامه مطلب
نقدنو

خاستگاه تئاتر نوین

سیدعلی نصر (۱۲۷۳-۱۳۴۰) نمایشنامه‌نویس، کارگردان، بازیگر و مرد سیاست بود که او را پدر تئاتر ایران می‌خوانند. او از اولین بنیادگزاران نهادهای تئاتری و هنرپیشگی بود که تئاتر ملی (با همکاری محقق‌الدوله، ۱۲۹۰)، کمدی ایران (۱۲۹۵) و هنرستان هنرپیشگی (۱۳۱۸) را تأسیس کرد. در نمایش‌ها و نمایشنامه‌های طنزش از مسائل اجتماعی انتقاد می‌کرد و زندگی جامعۀ نوین ایرانی را می‌شکافت.
ادامه مطلب
نقدنو

ژرژ پرک و «مردی که در خواب است»

ژرژ پرک رمان کوتاه «مردی که خواب است» را در شرایط پیچیده‌ای که از سویی زندگی زناشویی‌اش به مخاطره افتاده بود و نفس‌های آخر را می‌کشید و از سوی دیگر کتاب اولش «چیزها» با استقبال منتقدان مواجه شده بود و همه منتظر اثر بعدی‌اش بودند، نوشت. «مردی که خواب است» به‌اندازۀ «چیزها» موفق نبود، اما همراه با آن دوره‌ای را شکل داد که می‌توان دورۀ «پیشااولیپویی» پرک نامید.
ادامه مطلب
نقدنو

فروپاشی‌ها، در گذشته و حال

کتاب «فروپاشی»، اثر جَرِد دایموند، با قلمی در شأن برندۀ جایزۀ پولیتزر، حساس‌ترین و مهم‌ترین مسائل زیست‌محیطی دنیای کنونی را در روایتی هشداردهنده شرح می‌دهد، روایتی آینه‌گون که گذشته را بازتاب می‌دهد و آینده‌ای سخت را می‌نمایاند و خطر فروپاشی را که داستان گذشته و آیندۀ ماست، آیندهٔ همۀ ما، گوشزد می‌کند.
ادامه مطلب
نقدنو

عشق، هنر، زندگی

اگر برای هر داستان بخواهیم رنگی و نوری مجزا قائل شویم، می‌توانیم «بچه‌های تانر» ــ‌اولین رمان روبرت والزر که اولین بار در 1907 در سوئیس منتشر شدــ را ماهتابی وصف کنیم که از خلال کلمات بر ما می‌تابد. قهرمانان داستان منش و مشی و طبعی آن‌چنان خیره‌کننده، و نگاهی موشکافانه، دارند که خواندن دربارۀ نگرششان به جهان و زندگی به اندازۀ نگریستن به خورشید روشنگر است و گاهی به همان اندازه دردناک.
ادامه مطلب
قطره‌اشکی در اقیانوس، مانس اشپربر، روشنک داریوش
نقدنو

انسان در تنگنای وظیفه

«قطره‌اشکی در اقیانوس»، اثر مانس اشپربر، رمانی در سه کتاب و بالغ بر هزار صفحه، دربارۀ رخدادهای سیاسی و اجتماعی بین سال‌های 1931 تا 1944 است که در پس‌زمینه به گسترش فاشیسم و وقوع هولوکاست می‌پردازد. بسیاری باور دارند که این رمان نوعی خودزندگینامه و برگرفته از رویدادهای واقعی است، اما اشپربر به‌شدت آن را تکذیب می‌کند.
ادامه مطلب
آسیابان آزاداندیش، ترجمۀ رامین اعلایی، پنیر و کرم‌ها، کارلو گینزبورگ، ابوذر فتاحی‌زاده, محمدجواد عبدالهی
نقدنو

اعترافات آسیابان گمنام

گینزبورگ، نویسندۀ کتاب «پنیر و کرم‌ها» با عنوان فرعی «جهانِ یک آسیابان قرن‌شانزدهمی»، یکی از مبتکران مفهوم «تاریخ خُرد» شناخته می‌شود. تاریخ خرد اساساً به پژوهش تاریخی یک واحد کوچک و کاملاً تعریف‌شده (رخداد، خانواده یا شخص) با هدف طرح «سؤالات بزرگ در زمینه‌های کوچک» گفته می‌شود. این کتاب احتمالاً بهترین کار او در این رشته باشد.
ادامه مطلب