این کتاب روایت پذیرفته‌شده از تاریخ اروپا را زیر و رو می‌کند. از بحث‌های مربوط به هجوم گوت‌ها، هون‌ها و وندال‌ها و سقوط امپراتوری روم تا دیگر رخدادها و مسائل تاریخ اروپا، ژوزپ فونتانا پذیرش سنتی ایده‌هایی همچون میراث کلاسیک، مسیحیت قرون وسطی، اصلاحات و ضداصلاحات، حکومت مطلقه و ایدۀ پیشرفت را مورد بازآزمایی قرار می‌دهد و همزمان توجه را به موجودیت و اعتبارِ دگراندیشی، شورشگری و تنوع جلب می‌کند، اموری که آنها را وجوه مشخصۀ اروپا می‌داند. به زعم فونتانا مردمان اروپا، از زمان یونانیان باستان، ضمن مقایسۀ جامعه و فرهنگ و سنن خود با همسایگانشان و دیگر جوامع دوردست، با نوعی حس برتری خود را تعریف کرده‌اند. با این ‌حال، اروپا در واقع اصلاً دارای هویت متمایز و رفیعی نبود که تصور می‌کرد؛ نویسنده حتی پیش‌تر می‌رود و معتقد است که استمرار این توهم که در تاریخ استاندارد اروپا حفظ شده است، پیامدهای گسترده‌ای برای نحوۀ درک جوامع اروپایی از حال و گذشته‌شان دارد.

طبقۀ جدید متنی است در نقد جهان کمونیسم از سوی کمونیستی که در نردبان حزبی از بالاترین پله به پایین سقوط کرد. این وجه ممیزۀ مؤلف است که برخلاف دیگر کمونیست‌های سابق که از دایرۀ ایدئولوژیک بلوک شرق خارج شدند، سال‌ها در عالی‌ترین مناصب نقش‌آفرینی کرده بود. درون‌مایۀ اصلی کتاب این رأی است که نتیجۀ حکمرانی احزاب کمونیست ظهور طبقۀ بوروکراتیک جدیدی بود از مالکان و استثمارگران که کل نظام کمونیستی در جهت حفظ منافعش سازمان می‌یافت. آن طور که جیلاس شرح می‌دهد، برخلاف ایدۀ مالکیت جمعی، آنچه چارچوب‌های اجرایی این نظام را تعیین می‌کرد بهره‌مندی گروهی خاص از امتیاز مالکیت بود. در نتیجه، خود طبقۀ جدید به مانعی تبدیل شد بر سر راه تحقق آرمان‌هایی که انقلاب وعده داده بود. زیرا این طبقه، برعکس طبقات پیشین در تاریخ، پس از شکل‌گیری به حاکمیت نرسید، بلکه پیدایشش دقیقاً حاصل کسب قدرت بود و لاجرم با استفاده از امتیازات و انحصارات اقتصادی ‌توانست الیگارشی طبقاتی خود را تحکیم کند.