مهرگیاه (ماندراگولا)

نیکولو ماکیاولی، نویسنده و متفکر بزرگ عصر رنسانس، بیشتر با آثار سیاسی و تاریخی‌اش شناخته می‌شود که مشهورترین‌شان کتاب فوق‌العاده تأثیرگذار شهریار است. اما از ماکیاولی چند اثر ادبی نیز باقی مانده که در میانشان مهرگیاه (ماندراگولا) جایگاه ویژه‌ای دارد، نمایشنامه‌ای که از دید برخی مفسران با وجود مضمون غیرسیاسی‌اش آیینه‌دار رسالات سیاسی اوست. مهرگیاه (ماندراگولا) از یک سو از آثار پلوتوس، نویسندهٔ بزرگ روم باستان، مایه می‌گیرد و از سویی دیگر روزگار خود را چنان‌که هست به نمایش می‌گذارد. در این میان، شخصیت‌های ساده‌لوح آن حال‌و‌هوای نمایشنامه‌های کمدیا دلارته را به یاد می‌آورند که اندکی بعد در ایتالیا رواج یافت. ولتر، نویسنده و فیلسوف فرانسوی که خود از طنزنویسان بنام بود، نوشته است که این نمایشنامه شاید ارزشمندتر از همهٔ آثار آریستوفانس باشد.