از بمباران‌های جنگ جهانی گرفته تا جهانی واقعی که شاید تنها در رمان خداوندگار مگس‌ها بتوان نمونه‌اش را یافت، از مزرعهٔ پرورش روباه در سیبری گرفته تا جنایتی ننگین در نیویورک، از دستگاه شوک در دانشگاه ییل گرفته تا آزمایش زندان در دانشگاه استنفورد… روتخر برخمان به ما نشان می‌دهد که باور انسان به مهر و نیک‌خواهی قادر است تفکر نوینی را بیافریند و مبنایی باشد برای تغییرات راستین در جامعه. زمان آن فرارسیده است تا نگاهی نو به سرشت بشر بیفکنیم.

برخمان برخی از برجسته‌ترین وقایع و پژوهش‌های جهان را با دیدی کاملاً بدیع می‌شکافد و پرتوی نو بر تاریخ بشر در ۲۰۰,۰۰۰ سال اخیر می‌افکند.

آشنایی با تاریخ ایران حاصل کوشش‌های پرویز ناتل خانلری (1369-1292)، ادیب برجسته و نامور، در دهۀ 1340 برای شناساندن تاریخ ایران به نوجوانان است. این کتاب شرحی کلی از وقایع مهم تاریخی، از دوران غارنشینی تا برافتادن خاندان قاجار، ارائه می‌کند. منزلت نویسنده و قدمت کتاب آن را برای گروه وسیعی از خوانندگان امروزی مفید و جذاب می‌کند

این کتاب روایت پذیرفته‌شده از تاریخ اروپا را زیر و رو می‌کند. از بحث‌های مربوط به هجوم گوت‌ها، هون‌ها و وندال‌ها و سقوط امپراتوری روم تا دیگر رخدادها و مسائل تاریخ اروپا، ژوزپ فونتانا پذیرش سنتی ایده‌هایی همچون میراث کلاسیک، مسیحیت قرون وسطی، اصلاحات و ضداصلاحات، حکومت مطلقه و ایدۀ پیشرفت را مورد بازآزمایی قرار می‌دهد و همزمان توجه را به موجودیت و اعتبارِ دگراندیشی، شورشگری و تنوع جلب می‌کند، اموری که آنها را وجوه مشخصۀ اروپا می‌داند. به زعم فونتانا مردمان اروپا، از زمان یونانیان باستان، ضمن مقایسۀ جامعه و فرهنگ و سنن خود با همسایگانشان و دیگر جوامع دوردست، با نوعی حس برتری خود را تعریف کرده‌اند. با این ‌حال، اروپا در واقع اصلاً دارای هویت متمایز و رفیعی نبود که تصور می‌کرد؛ نویسنده حتی پیش‌تر می‌رود و معتقد است که استمرار این توهم که در تاریخ استاندارد اروپا حفظ شده است، پیامدهای گسترده‌ای برای نحوۀ درک جوامع اروپایی از حال و گذشته‌شان دارد.

تاریخ تکرار نمی‌شود، ولی درس می‌دهد.

 در قرن بیستم، دموکراسی‌های اروپا به ورطۀ فاشیسم و نازیسم و کمونیسم سقوط کردند. تاریخ اروپای قرن بیستم نشان می‌دهد که جوامع ممکن است از هم بپاشند، دموکراسی‌ها ممکن است سرنگون شوند، نظام‌های اخلاقی ممکن است فرو بریزند، و انسان‌های عادی ممکن است خود را در موقعیت‌هایی تصور نکردنی بیابند.

تاریخ هم می‌تواند آگاهی بدهد و هم هشدار.

 ما از اروپایی‌های قرن بیستم عاقل‌تر یا باهوش‌تر نیستیم که شاهد بودند مردم‌سالاری چطور تسلیمِ تمامیت‌خواهی شد. اما مزیتِ ما بر اروپایی‌های قرن بیستم آن است که می‌توانیم از تجربیاتِ آنها درس بگیریم تا در برابر پیشروی استبداد پایداری کنیم.