تئاتر برای زندگی
850.000 تومانچگونه میتوان «اجتماع» را همچون «فرد» موجودی زنده تلقی کرد؟ با کدام تمهیدات تئاتری میتوانیم به اجتماعات زنده کمک کنیم تا قصههای خود را بیان کنند؟ چگونه این کار را انجام دهیم بیآنکه به شخصیتهایی که مخالفشان هستیم جلوهای اهریمنی ببخشیم؟ آیا باید در نبردی دائمی برای شکست دادنِ خیل بیپایان سرکوبگران باشیم، یا میتوانیم به جهانی بیندیشیم که ظهور چنین افرادی در آن ناممکن است؟
تئاتر برای زندگی پاسخی به این پرسشها و مرجعی اساسی است برای کسانی که میخواهند از نیروی تئاتر در راستای تغییرات مثبت اجتماعی بهره بگیرند. دیوید دایموند، از کنشگران نامی کانادا در حوزهٔ تئاتر کاربردی، از رهگذر تلفیق «نظریهٔ سیستمها» و جنبش «تئاتر سرکوبشدگان»، شکلی از کنشگری هنری را در این کتاب عرضه میکند که به توانمندسازی مدنی شهروندان و توسعهٔ سیاسیِ اجتماعات میانجامد. اتحادیهٔ تئاتر و آموزشگری امریکا در سال 2008 از تئاتر برای زندگی بهعنوان کتاب ممتاز سال تقدیر کرد.
پیردختر
950.000 تومانشاهکاری دیگر از مجموعۀ عظیم کمدی انسانی، شاخۀ «زندگی شهرستانی»، که به قول ویکتور هوگو جای آن داشت نویسنده تاریخ انسانی مینامیدش نه کمدی انسانی. داستان دوشیزه کرمون سادهدل، که دیری از سن ازدواجش گذشته است و اکنون در چهلودوسالگی سه نفر سودای ازدواج با او را دارند: یک شوالیۀ آس و پاس، به سودای درربودن ثروت او، یک سفتهباز پیر ثروتمند مکار، به سودای آنکه با این ازدواج به محافل اشرافی راه یابد، و جوان نابغۀ عفیفی که عاشق زیبایی دوشیزه است اما جرئتش را ندارد که عشق خود را ابراز کند. دختر اما در نتیجۀ حوادثی چند، مأیوس و سرخورده، تن به ازدواج با سفتهباز پیر میدهد چون نمیخواهد باکره از جهان رخت بربندد. اما آیا حالا که او بانو دو بوسکیه خوانده میشود، به مراد دل رسیده است؟ آیا به لذتی که استحقاقش را دارد دست یافته است؟ پیردختر رمانیست به لحاظ تحلیل روانی در حد اعلای درخشندگی. دوشیزه کرمون که نمیدانیم باید او را پس از ازدواج «بانو» کرمون بخوانیم یا با عنوان «دوشیزه» از او یاد کنیم، یکی از زندهترین شخصیتهای کل مجموعۀ کمدی انسانیست. داستانی با تصاویری درخشان از زندگی شهرستانی، شبنشینیها، زدوبندها، سودجوییهای سیاسی و مالی، سرشار از واقعبینی، با دقیقترین و مجسمترین توصیفها.
موزۀ تسلیم بی قید و شرط
900.000 تومانموزهٔ تسلیم بی قید و شرط نه روایتی منسجم و یکپارچه، که روایتی است چهلتکه از ژانرهای ادبی گوناگون در ساختاری پستمدرنیستی؛ زندگینامه است، خیالپردازی محض است، مستند است و توأمان سوررئالیستی.
دوبراوکا اوگرشیچ به تبعید، هنر و تاریخ، پیری و مرگ، حافظه و فراموشی پرداخته است. خردهروایتها از لابهلای خاطرات دوستان و بستگان پناهندگانی بیرون کشیده میشود که در برزخی میان میهن ویران و غربتنشینی سرگرداناند. راوی با نقلقولهایی از نویسندگان، نقاشان، مجسمهسازان و هنرمندان سرشناس دوران گذشته و معاصر تصویری وسیعتر و ژرفتر از وضعیت میسازد. روایت اوگرشیچ گرچه بهظاهر پارهپاره و ازهمگسیخته است، اما در پایان داستان این تکهها مجموعاً روی دیگری از اختناق و تبعید و جدایی را نمایان میکنند.
گوبسک رباخوار
650.000 تومانگوبسک رباخوار نهتنها روایتی اخلاقی دربارهی طمع، بلکه تحلیلی اجتماعی از قدرت پول در شکلدهیِ روابط انسانی است؛ داستانی کوتاه، فشرده و نافذ که همچنان یکی از آثار شاخص درونمایۀ مالپرستی در ادبیات جهان به شمار میرود. شخصیت اصلی این داستانِ آمیخته به فسون و فسانه پیرمرد عجیب و غریب و رباخواریست به نام گوبسک، که پدر ارنست پیش از مرگ همۀ داراییاش را بدو وامیگذارد، بدین قرار مکتوب که وقتی پسرش به سن بلوغ رسید آن دارایی را بدو منتقل کند. اما ماجرا پیچ و تابی مییابد و دارایی به ارنست منتقل نمیشود و او در فقر گرفتار میشود، و ما در حالی با او آشنا میشویم که دختر ویکنتس دو گرانیلو بدو دل باخته است. اکنون راوی داستان، درویل، وکیل و دوست خانوادگی ویکنتس، داستانی را حکایت میکند که عمیقاً از شخصیت مخوف گوبسک سرشار است: پیرمردی که رباخواری را از باب لذت فکری پیشۀ خود کرده است، نه از باب ثروتاندوزیِ صِرف. گوبسک از حیث شهرت به خساست سرشناستر از باباگراندۀ اوژنی گرانده نیست، اما بیشک خسیسیست اصیلتر و به لحاظ درونی غنیتر که قواعد خاص خود را با منتهای وسواس و دقت رعایت میکند و رباخواری را به مرتبۀ هنر برمیکشد.
ساحره
اتمام چاپرومانی تازه از چنگ دیکتاتور رها شده است. شبح چائوشسکوی ساقطشده همچنان بر فراز رومانی سرگردان است. دختری نوجوان نظارهگرِ خاکستر آتشی است که مدفن پرترههای شکوهمند سابق بوده و اکنون بر زندگی شهروندانی نشسته که دیرگاهی در برابر آن پرترهها دستبسته و حیرتزده مانده بودهاند.
رازهایی که از پسِ سالها سلطهٔ حکومت ترور و وحشت افشا میشود، بر روند وقایع آینده نیز تأثیر میگذارد. زخمهای آن دوران چندان دیرپاست و در رقم خوردن آینده تأثیرگذار که شماری از شهروندان گاه چاره را در حرکات عجیب و غریب همچون سحر و جادو و چلّهنشینی میبینند. زخمهای مادامالعمری که نسلها نسل جهان و روان و حتی عادیترین لحظات زندگانی را مختل میکند، گرچه تجربهٔ رهایی به این همه میارزد.
مزدک
600.000 تومانمزدک یک رمان تاریخی است چون واقعیتهای عمدهٔ تاریخی را با امانت تصویر کرده و شخصیتهای اصلی رویدادهای آن همه شناختهاند. اما اهمیت این رمان صرفاً به دلیل تاریخیت و انطباق شخصیتها و صحنههای آن با واقعیت تاریخی نیست؛ پردازش جزئینگرانهٔ خردهشخصیتهای خیالی، مردم کوچه و بازار و سبک زندگی آنها و تصویرپردازیِ داستانیِ مواردی که هنوز محل بحثاند و قطعیت تاریخی نیافتهاند، به رمان وجهی حماسی میبخشد. از این موارد میتوان به چگونگی پایان کار مزدک، هزیمت قباد و بازگشت دوبارهٔ او به تخت شاهی، و توصیف شماری از آیینها و رسوم معمول زندگی ایرانیان در آن روزگار اشاره کرد. این که نویسنده در جاهایی از رمان اقوالی را مستقیماً از شاهنامه و ویس و رامین نقل کرده است جذابیت کتاب را دوچندان میکند.
تاریخ خاص تنهایی
640.000 تومانتاریخ خاص تنهایی رمانی است تأملبرانگیز، غافلگیرکننده و «خاص»؛ تاریخِ زندگی انسانهایی است عاصی و دورمانده از عشق. خسروبیک که زمانی از اعضای اتحاد و ترقی بود و در برههای از زندگی کشتن را جایگزین عشقورزی کرد، سرانجام در آخرین روزهای عمر با ترس و حیرت به عشق رو میکند، اما دیگر دیر شده است. نِرمین همواره عشق را میجوید اما وقتی مردی به خاطرش رنج میکشد، او را ترک میکند، چون معتقد است هر عشقی تاریخ خاص خود را دارد؛ تاریخی که با جنگ، شکست، رنج، ویرانی و آتشبس پیش میرود. این تاریخ خاص مانند آنچه مورخان مینویسند همواره آکنده است از درد و تباهی؛ تاریخی است که شادیها را نادیده میگیرد. از سوی دیگر، مُبرّا شخصیتی است که با وجود تمنای عشق، همیشه احساسات خود را پنهان و سرکوب کرده و با رفتارهای آکنده از بیمهری دیگران به دوران کهولت رسیده است و در نهایت، بهایی بس گران میپردازد.
صحنه و روشنگری (در دو مجلّد)
2.500.000 تومانسید علی نصر (۱۲۷۴-۱۳۲۰)، یکی از بنیانگذاران تئاتر نوین ایران و مؤسس اولین هنرستان هنرپیشگی، «پدر تئاتر ایران» خوانده شده است. او که به گفتهٔ خود از چهارده سالگی به هنر تئاتر دل باخت، همواره این هنر را یکی از مؤثرترین ابزار برای روشنگری و پیشرفت جامعه میدانست، و در سال ۱۳۱۸ اقدام به تأسیس «هنرستان هنرپیشگی» نمود و موفق شد برابری سیکل دوم این هنرستان با دیپلم متوسطه را به تأیید شورای عالی فرهنگ برساند.
سید علی نصر علاوه بر تعلیم تاریخ هنر و صورتسازی در این هنرستان، به نمایشنامهنویسی، ترجمه و اقتباس و کارگردانی نمایشنامههایی متعدد پرداخت و چون به زبان فرانسه تسلط کامل داشت، از نویسندگان فرانسوی نظیر مولیر و لابیش ترجمه و اقتباس میکرد. هدف او همانند نمایشنامهنویسان آزادیخواه قبل از خودش، آنچنان که گفته است، «تنویر افکار» بود.
تأسیس «تماشاخانهٔ تهران» در سال ۱۳۲۰ یکی دیگر از اقدامات مهم او برای شناساندن هنر تئاتر به اهالی پایتخت بود، به این امید که این هنر در سایر نقاط ایران نیز شناخته شود. نام این تماشاخانه پس از درگذشت او به تئاتر نصر تغییر یافت. مجموعهٔ حاضر شامل اکثر آثار نمایشی اوست.
مردی که خواب است
170.000 تومانمردی که خواب است با زبانی شاعرانه و روایتی سیال میان خواب و بیداری، به بیان تجربهای از بیخ و بن فلسفی میپردازد. شخصیت اصلی – که در سراسر داستان «تو» خطاب شده – در دانشگاه سوربن جامعهشناسی میخواند تا اینکه روزی تصمیم میگیرد سرِ جلسهٔ امتحان حاضر نشود و درسش را نیمهکاره بگذارد. این تصمیم ناگهانی سلسلهجنبان رشتهای از تصمیمها میشود که همگی یک ایده را تعقیب میکنند: گسست مطلق از جهان و بیاعتناییِ محض به آدمها و پیشامدها.
اما تا کجا میتوان به همگان «نه» گفت؟ تا کِی میتوان خود را از دنیا و مافیها برکنار داشت؟ و تبعات چنین انزوای سرسختانهای چیست؟ جملهای از فریدریش نیچه را شاید بتوان پاسخی دانست به این پرسشها و تفسیری موجز بر این داستان، آنجا که فیلسوف آلمانی میگوید: «اگر دیرزمانی به مغاک نگاه کنی، مغاک نیز به تو نگاه میکند.»
دنیا همین است
اتمام چاپاین رمان داستانِ حرکت است؛ حرکت انسان و شهر. داستان فراز و فرود زندگیِ یک شهر و یک کشور که زلزلهٔ طبیعی همانقدر خانههایش را ویران میکند که زلزلهٔ عاطفی یا سیاسی زندگی شهروندانش را.
راوی همچون رهگذری خستگیناپذیر نوری به روان شخصیتها میاندازد، زندگی هر شخصیت را نیمهکاره رها میکند و میرود سراغ شخصیت بعدی و بعدی. شهر او را با خود میبرد و مواجهه با شخصیتهای جدید آنقدر ادامه پیدا میکند که خواهناخواه این پرسش سر برمیآورد که آیا سرگذشت این آدمها به هم گره خواهد خورد؟
تابستانی با پروست
300.000 توماندر اين كتاب قدمقدم با فراز و فرود و مطالعۀ انتقادى رمانى همراه مىشويم كه مشهور است بسيار بيش از آنكه خوانده شده باشد دربارهاش حرف زدهاند.
همه تنها میمیرند
1.800.000 توماناوتو و الیزه هامپل تا پیش از انتشار این رمان بیش از دو نام در بایگانی گشتاپو نبودند و اگر هانس فالادا همه تنها میمیرند را نمینوشت شاید جهان هرگز رنج تنهایی و شور عشق و درد جدایی این زوج مبارز برلینی را درنمییافت. آنها باید شش دهه مستور در جهان ادبیات آلمانی میماندند تا صدایشان با انتشار ترجمهٔ انگلیسی رمان به گوش خوانندگانی از سراسر جهان برسد و کتاب در صدر جدول فروش ایالات متحد امریکا، بریتانیا، فرانسه، و کانادا قرار بگیرد و نیویورک تایمز آن را رویداد ادبی سال 2009 بنامد.
روزنامهٔ مونترئال گازت دربارهٔ آن چنین نوشته است: «این رمان صرفاً بازنمایی یک زندگی نیست. از ورای زمان و مکان و فرهنگ بر سرمان فریاد میکشد که من آنجا بودم.»