بعضى نویسندگان ذاتاً از همه چیز آگاهند؛ دیگران از بسیارى چیزها ناآگاهند. عده‌اى، همچون هنرى جیمز و فلوبر، هم مى‌توانند از مزایایى که استعدادشان به ارمغان مى‌آورد بهترین بهره را ببرند و هم نبوغ‌شان را در طى خلق اثر مهار کنند؛ اینان از همه امکانات هر موقعیتى آگاهند و هرگز غافلگیر نمى‌شوند. از سوى دیگر، احساس مى‌شود که نویسندگان ناآگاه، مانند دیکنز و اسکات، ناگهان و بى رضایت خودشان برکشیده و به پیش رانده مى‌شوند.