ایدئولوژیهای سیاسی (ویراست سوم)
اتمام چاپايدئولوژیها ما را در درک دنياى اجتماعىِ پيچيدهاى كه در آن زندگى مىكنيم يارى مىدهند. ايدئولوژى هم تبيين روابط اجتماعى و سياسىِ موجود و هم طرحى براى سازماندادن به اين روابط است. حتى اگر معتقد باشيم چالش ايدئولوژيک ديگر وجه مشخصهٔ روابط شرق-غرب بهحساب نمىآيد، قطبىشدنِ شمال و جنوب اهميت بيشترى مىيابد و نابرابرى در ثروت بسيار بيش از هر زمان ديگرى است. تا زمانى كه چنين باشد، مباحث ايدئولوژيک در باب مزايا و نقايص سياستهاى دولتها ادامه خواهد يافت و آوردگاه ايدئولوژيک، به جاى كوچكتر شدن، گسترش مىيابد و ايدئولوژیها مشخصهٔ اصلى جهان سياست باقى خواهند ماند.
در این کتاب، هفت مدرّس پيشين و كنونى دانشكدهٔ علوم سياسى دانشگاه كووينز (بلفاست، ايرلند شمالى) ايدئولوژيهاى ليبراليسم، محافظهكارى، سوسياليسم، دموكراسى، ناسيوناليسم، فاشيسم، زيستبومگرايى و فمينيسم را بررسى كردهاند. نوع پرداخت آنها متمايل به تأكيد بر جنبههاى آموزشى و اجتماعى براى تدريس اين مباحث در دانشگاه است، نه جدالِ سياسى صِرف.
انسان در شعر معاصر
اتمام چاپمحمد مختاری در کتاب انسان در شعر معاصر به درک و تصویر «انسان» در شعر ایران از گذشته تا امروز میپردازد. ریشههای این دستاورد قدیمی شعر فارسی را میکاود و شباهتها و تفاوتهای درک و دریافت شاعران معاصر را نیز بهدقت بیان میکند. او در این بررسی از سیر تطور و تکامل اندیشهٔ مدرن جهان بهره میگیرد و از پسِ پرداختن به دورههای گوناگون اندیشهٔ بشری و بررسی توأمانِ شعر شاعران کلاسیک و شعر چهار شاعر بزرگ معاصر ـــ نیما، شاملو، اخوان، فروغ ـــ به مفهومی بنیادین و متمایزکننده در شعر معاصر پی میبرد: درک حضور دیگری. مفهومی ـــ بهتعبیر او ـــ طبیعی و بدیهی که فقدان آن، اسباب تحقیر و خوارداشت انسان و زمینهساز حذف «دیگری» بوده است.
سیارۀ ویروسها
اتمام چاپاین که موجودی بسیار کوچکتر از کوچکترین سلولها، موجودی نه کاملاً جاندار و نه کاملاً بیجان که بهتنهایی و بدون استفاده از امکانات سلول میزبان قادر به زندگی مستقل نیست، سیارهای به بزرگی زمین را به گروگان بگیرد، میلیونها نفر را در تمام قارههای جهان بیمار کند و هزاران نفر را به کام مرگ بفرستد، اقتصاد جهانی را در هم بشکند و فیلسوفان را به تردید وادارد که آیا نسبت دگرگونشدهٔ انسان با جهان و با جامعه اصلاً به شکل نخست باز خواهد گشت یا نه، شبیه طرح جسورانهای برای یک فیلم علمی-تخیلی به نظر میرسد. تا همین یک سال پیش باور کردن این حجم از تخیل آسان نبود. اما اکنون کافی است نگاهی به جهان پیرامون بیندازیم و دریابیم که این کابوس نهتنها محقق شده است بلکه خود ما نیز در آن نقش داریم. داستان کمی شبیه به رمان مسخ کافکا آغاز شد: یک روز صبح که از خواب آشفتهای بیدار شدیم دیدیم در جهانی به سر میبریم که آن را نمیشناسیم، در سیارهای که ظاهراً دیگر از آنِ ما نیست، در سیارهٔ ویروسها!
کارل زیمر از برجستهترین روزنامهنگاران علم در جهان است. در نیویورک تایمزو نشریات دیگر در زمینهٔ علوم زیستی و تکامل جانداران مینویسد و مشتاق است بداند که دانشمندان چگونه به شناخت ما از طبیعت و خودمان میافزایند. او بارها برندهٔ جایزههای معتبر در روزنامهنگاری علمی شده و تاکنون چهارده کتاب منتشر کرده است، ازجمله دریاکنار: تکامل کلان و دگرگونی حیات (۱۹۹۸)، انگلشاه (۲۰۰۰)، تکامل: معنابخشی به حیات (۲۰۱۱)، و لبخندش به مادرش رفته (۲۰۱۸).
برابری و جانبداری
600.000تومانتامس نیگل مسألهٔ اصلی سیاست را اینگونه بیان میکند: درحالیکه منافع و ارزشها ما را بهتعارض با یکدیگر میکشانند، چگونه میتوانیم در جهانی مشترک زندگی کنیم؟ او در این کتاب، دو نوع سیاستورزی را مطرح میکند: اولی، سیاست برابریطلبانه و دیگرگزینانه است که معطوف به کاهش درد و رنج انسانهاست. مدافعان چنین سیاستی میان ارزشهای گوناگون (تصورات مختلف از زندگی خوب) بیطرف هستند. دومی، سیاست جانبدارانه و خودخواهانه است که معطوف به افزایش قدرت برای تأمین منافع شخصی یا گروهی است. مدافعان چنین سیاستی از ارزشهای شخصی و گروهی خود بدون ملاحظهٔ دیگران دفاع میکنند.
نیگل میگوید راهحل اول ــیعنی برابریــ راهحلی آرمانی است که غالباً در عالم سیاست غایب اما همیشه اخلاقی بوده است. راهحل دوم ــیعنی جانبداریــ راهحلی واقعانگارانه است که همیشه در عالم سیاست حاکم است اما همیشه هم غیراخلاقی بوده است. با این وصف، دغدغهٔ اصلی نیگل این است که آیا میتوان جانبداری معقول را که غیراخلاقی نباشد با برابریطلبی معقول که ناکجاآبادگرایانه نباشد، جمع کرد؟
به باور منتقدان برابری و جانبداری یکی از عمیقترین و مهمترین کتابهایی است که تا کنون در زمینهٔ نظریههای سیاسی منتشر شده است.
من بامدادم سرانجام
1.700.000تومانمحبوبیت رشکانگیزش بهتنهایی نه مرهون شعرش بود، نه روزنامهنگاریاش، نه ترجمههایش، نه کار بزرگش در کتاب کوچه و نه جایگاهش در مقام پرچمدار روشنفکریِ معترض ایران؛ او آمیزهای از همهٔ اینها و چیزی بیشتر بود. سیمای باشکوه و منحصربهفردش نیز در این محبوبیت مؤثر افتاد، همچنانکه صدای پرطنین و سیگارسوختهاش جماعتی انبوه را شیفتهٔ خود کرد؛ حتی رگبار بیامان توهین و اتهام از طرف رقیبان و مخالفانش پرّ کاهی از ابهت او کم نکرد و از قضا به محبوبیت افسانهایاش افزود.
او همواره یک جستوجوگر و آزمونگر باقی ماند. پاسداشت کرامت و ارزشهای انسانی، هرگز خسته نشدن و به قلههای فتحشده بسنده نکردن شاید بزرگترین آموزه و میراث او باشد.
– از متن کتاب
مارکس و آزادی
اتمام چاپتری ایگلتون با تأمل در اینکه مارکس بیشتر دغدغهٔ تفاوتها را دارد تا برابری، شرح میدهد که آزادی برای مارکس مستلزم رهایی از کار دستمزدی است، یعنی نوعی وفور در تولید و فراوانی آنچه به لحاظ مادی ضروری است. ما زمانی آزادیم که، همچون هنرمندان، رها از مهمیزِ احتیاجات جسمانی، تولید کنیم و همین سرشت است که مارکس آن را جوهر تمامِ انسانها میداند.
ایگلتون رابطهٔ تولید و کار و مالکیت را ترسیم میکند که هستهٔ تفکر مارکس را تشکیل میدهد. وی سپس شرح هوشمندانهای از آرمانشهر مارکس ارائه میکند: جایی که در آن کارْ خودکار شده است و ساختن سد یا تولید جارختی همانقدر ابعادی از خودشکوفایی است که مزه کردن هلو یا لذت بردن از یک کوارتتِ زهی.
میخائیل باکونین: شورشی سودایی
اتمام چاپیکی از ویژگیهای بارز این زندگینامه که آن را از آثار مشابه متمایز میکند، فضای سایهروشنی است که در آن زندگیِ میخائیل باکونین، آنارشیست روس، و معاصرانش به تصویر کشیده شده است، آرمانگرایانی که دوپارگی شخصیتی دارند و سرشان پر سودا است اما پایشان در بند واقعیات زندگی. شاید همین امر باشد که زندگانی او را این چنین دلنشین کرده است.
در این کتاب ضمن آشنایی با بخشی از تاریخ اروپا در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم، همراه با باکونین در شهرهای مختلف این قاره برای تحقق عدالت و آزادی و برابری مبارزه میکنیم و در خلوتش با او میخندیم و میگرییم و در نهایت نیز با تمام وجود طعم تلخ غربت را میچشیم.
ادوارد هلت کار همواره از این اثر بهعنوان بهترین اثر زندگینامهای خود یاد میکرد. از نظر او، باکونین به یک معنا، «تجسم کامل روح آزادی در تاریخ» بود، پیامبری سودایی که همواره در پی نابودی نظم موجود بود و هدفی جز بر صدر نشاندن فرد در مقابل قدرت دولت نداشت. هرچند که آرمانهای آنارشیستی باکونین بهخاطر ویژگیهای خاص خود هرگز عملی نشد، اما هشدارهای او دربارۀ خطرات نظامهای دیکتاتوری هنوز هم جدی و راهگشاست.
بلکبری هملت
اتمام چاپصفحات دیجیتال (کامپیوتر و تبلت و تلفن همراه و…) کارهای شگفتانگیزی برایمان میکنند، اما باری را نیز بر دوشمان میگذارند که تمرکز را برایمان دشوارتر میکند و نمیگذارد کار خود را به بهترین شکل ممکن انجام دهیم و روابطمان را مستحکم کنیم و به آن عمق و غنایی برسیم که آرزو میکنیم.
راهحل این مسئله چیست؟ ویلیام پاورز در بلک بری هملت چنین استدلال میکند که ما فقط به نظام فکری تازهٔ هر روزهای برای زندگی با صفحات دیجیتال نیازمندیم. پاورز عزم خود را برای حل مسئلهای جزم میکند که نامش را «مخمصهٔ ارتباطات» نهاده است. او سفری به گذشتهها میکند و از زندگی و افکار برخی از برجستهترین اندیشمندان تاریخ، از افلاطون تا شکسپیر و هنری دیوید تارو، بهره میبرد تا اثبات کند که ارتباط دیجیتالی وقتی مفیدتر است که آن را با چیزی که ضد آن است به تعادل و توازن برسانیم: قطع ارتباط.
بلک بری هملت کتابی است خلاق و بدیع که شما را به مبارزه با عادت و اعتیاد زندگی مجازی فرا میخواند.
پردهخوان
اتمام چاپدر آغاز نور بود. چراغها خاموش میشد. من مقابل پرده میایستادم، تک و تنها. به جمعیت نگاه میکردم. چندنفری بیشتر نبودند. علامت شروع را میدادم! آنوقتها توی همهٔ فیلمها، حتی آنها که در فضاهای بسته میگذشت، انگار باران میبارید. مال این بود که انگشتهای آپاراتچی حلقههای فیلم را خراب میکرد. بابابزرگ دستم را گرفته بود. یقهام را مرتب کرد و گفت: «لرزش صحنهها روی پرده از لرزش آپارات نبود. از نفسکشیدن تماشاچیها هم نبود. از تپش قلب کسی بود که حواسش به همهچیز بود، قلب پردهخوان، قلب من.»
آرتور و جورج
اتمام چاپآرتور و جورج بر اساس داستانی واقعی روایت دو زندگی است. تلاقی دو زندگی. زندگی سِر آرتور کانن دویل و جورج اِدلاجی. یکی نویسندهای است معتبر و سرشناس و دیگری وکیل، پسر کشیش بخش که اصلیتش به زرتشتیان هند برمیگردد و مقرر است که ماجرای پیچیدهاش ناکارآمدی نظام قضایی انگلیس را به رخ کشد و تحولی در آن ایجاد کند.
جولین بارنز در این رمان که در زمرۀ منتخبان جایزۀ «بوکر» ۲۰۰۵ قرار گرفت، از واقعیت و خیال بهره گرفته است تا پرسشهایی را پیش روی مخاطب بگذارد که ذهن بشر را همواره به خود مشغول کرده است: ایمان و بیایمانی، عدالت و بیعدالتی، عشق، صداقت، وفاداری، آزادی و زنان، تعصب نژادی و جهل، و سرانجام اسرار مرگ و جهان پس از مرگ.
جان استیوارت میل
350.000تومانیگانه مقصودی که برای آن افراد بشر حق دارند به صورت فردی یا جمعی در آزادی عمل هر یک از افراد مداخله کنند صیانت ذات است… یگانه مقصودی که اِعمال قدرت بر هر یک از اعضای جامعهای متمدن را، حتی بر خلاف ارادهٔ او، موجه میسازد پیشگیری از صدمه رسیدن به دیگران است. خیر خود شخص، چه خیر جسمانی و چه خیر اخلاقیاش، دلیل کافی برای این کار بهدست نمیدهد…یگانه بخشی از رفتار فرد که وی در قبال آن مسئول جامعه است بخشی است که به دیگران ارتباط دارد. در بخشی که صرفاً به خود او مربوط است، استقلال او، از منظر حق، مطلق است. فرد فرمانفرمای خویش است، فرمانفرمای جسم و جان خویش.
ــ جان استیوارت میل، رسالهٔ آزادی
در خیابان مینتولاسا
350.000تومانپیرمرد عجیبی به نام زاهاریا فریما به آپارتمان مأمور وزارت داخله، سرگرد واسیلی برزا، میرود و ادعا میکند که مدیر مدرسهای در خیابان مینتولاسا بوده است و سرگرد را از دوران تحصیلش در آن مدرسه میشناسد. مأموری به زاهاریا ظنین میشود. زاهاریا در بازجوییهای پس از دستگیری داستانهایی توهمآمیز و اعجابآور تعریف میکند و همهٔ مأموران شیفتهٔ داستانهای دایرهوار او میشوند. حتی وزیر داخله که زنی سنگدل است، دل به داستانهای او میدهد و مدام از او میخواهد که پایان داستان را بگوید…