ایوان تورگینف، تورگینف در سایه‌روشن زندگی

تورگینف در سایه‌روشن زندگی

تورگینف در سایه‌روشن زندگی ایوان سرگیویچ تورگینف، داستان‌نویس و ادیب مشهور روس، متولد سال ۱۸۱۸ و درگذشته به سال ۱۸۸۳ است. او تحصیل‌کردۀ دانشگاه‌های مسکو، سن‌پترزبورگ و برلین بود و در رمان‌هایش بیشتر دربارۀ مسائل اجتماعی نوشته است. آثار او تصویری واقع‌گرایانه و پُرعطوفت از دهقانان روس و بررسی تیزبینانه‌ای از طبقۀ روشنفکر جامعۀ روسیه، که در تقلای سوق‌دادن کشور به عصری نوین بودند، ارائه می‌دهد. مجموعه‌داستان «شکارچی در سایه‌روشن زندگی» در سال ۱۸۵۲ منتشر شد و در مذمت سرمایه‌داری بود. در این میان، چنانکه گفته و نوشته‌اند، مضمون داستان‌های این مجموعه در لغو برده‌داری در روسیه سهم عمده‌ای داشت.

ادامه مطلب ›
کارلو روولی، فیزیک کوانتوم، اندکی ساده‌تر

فیزیک کوانتوم، اندکی ساده‌تر

فیزیک کوانتوم، اندکی ساده‌تر خیلی از ما مشتاق بوده‌ایم کسی با زبان ساده نسبیت اینشتین و فیزیک کوانتوم را برایمان توضیح دهد، اما احتمالاً به نتیجه‌ای نرسیده‌ایم. کارلو روولی، یکی از بزرگ‌ترین فیزیکدان‌های زندۀ معاصر، با نوشتن کتاب «واقعیت ناپیدا» این امکان را برایمان فراهم کرده تا بتوانیم با قواعد فیزیک جدید آشنا شویم.   فیزیک کوانتوم، اندکی ساده‌تر نظریات فیزیک در چشم کسانی که شناخت تخصصی از این رشتۀ علمی ندارند سخت و پیچیده به نظر می‌آید. فهم مقالات و کتاب‌هایی که در این زمینه نوشته می‌شود در اکثر مواقع برای مخاطب عام راحت نیست. خیلی از ما مشتاق

ادامه مطلب ›
روبرت موزیل

کوتاه‌ترین فاصله میان دو لحظه

کوتاه‌ترین فاصله «کوتاه‌ترین فاصله میان دو لحظه» عبارتی بود که روبرت موزیل زمانی برای توصیف اولین رمانش «پریشانی‌های ترلس جوان» به کار برد، نویسنده‌ای که زمانی حتی اعلام کرد که رمانش را در فاصلۀ زمانی استراحت و ناهار خود، وقتی مهندس یک شرکت بود، نوشته است. آیا این ادعا تواضعی ادیبانه بود یا محض جلب توجه خوانندگان ابراز می‌شد؟ ـــ رازی است که هرگز کسی نمی‌تواند از آن پرده بردارد. «پریشانی‌های ترلس جوان» داستان پسری دبیرستانی است که در مدرسه‌ای شبانه‌روزی مشغول تحصیل است. اما اگر کسی داستان این رمان را صرفاً روایت تنفر و بیزاری از زندگی در مدرسۀ

ادامه مطلب ›
نقشه و قلمرو، میشل اوئلبک، ابوالفضل الله‌دادی

وقتی نویسنده خواننده‌اش را غافلگیر می‌کند

وقتی نویسنده خواننده‌اش را غافلگیر می‌کند میشل اوئلبک، نویسندۀ معاصر فرانسوی، در سال ۲۰۱۰ برندۀ جایزۀ ادبی معتبر گنکور شد. او را مهم‌ترین نویسندۀ نسل جدید فرانسه می‌دانند که به دلیل طنز نیشدار و رندانه مشهور شده است. وی، به همان اندازه که شهرت مثبت و قابل‌توجهی دارد، بی‌رحمانه مورد نقد نیز قرار گرفته است. سبک خاص ابداعیِ میشل اوئلبکْ زیبایی‌شناسیِ غم‌زده و کما‌بیش غریبی است که تنها به جهانِ رمان‌هایش محدود نمی‌شود. اوئلبک با شعر به عرصۀ ادبیات وارد شده و در فاصلۀ سال‌های ۱۹۸۸ تا ۲۰۱۴ برای چند مجموعه‌شعر برندۀ جایزۀ «فلور» شد. اما به هر حال، مهم‌ترین

ادامه مطلب ›
هواردز اند، ادوارد مورگان فاستر

هواردز اند: اوضاعِ ملت

□ اوضاعِ ملت ادوارد مورگان فاستر (۱ ژانویۀ ۱۸۷۹ ـ ۷ ژوئن ۱۹۷۰)، رمان‌نویس شهیر بریتانیایی که به‌مدت بیست سال نامزد جایزه نوبل ادبیات بود، نویسندۀ برخی از مهم‌ترین رمان‌های قرن بیستم است، ازجمله «اتاقی با یک منظره» (۱۹۰۸)، «هواردز اند» (۱۹۱۰)، و «گذری به هند» (۱۹۲۴). هر سۀ این رمان‌ها در فهرست‌های بزرگ صد رمان برتر انگلیسی‌زبان و صد رمان برتر جهان حضور دارند و بارها در سینما، تلویزیون، تئاتر، اپرا و رادیو اقتباس شده‌اند. به‌تازگی نشرنو، پس از هفده سال، چاپِ تازه‌ای از «هواردز اِند» با ترجمۀ زنده‌یاد احمد میرعلایی منتشر کرده است. داستان «هواردز اند» در انگستان

ادامه مطلب ›

درک یک پایان: خاطرات سرکوب‌شده

خاطرات سرکوب‌شده کتاب «درک یک پایان»، با عنوان اصلیِ The Sense of an Ending، نوشتۀ جولین بارنز در سال ۲۰۱۱ برندۀ جایزۀ بوکر شد. بارنز قبلاً سه بار، در سال‌های ۱۹۸۴، ۱۹۹۸ و ۲۰۰۵، به لیست نهایی نامزدهای جایزۀ بوکر راه پیدا کرده بود، اما موفق به دریافت آن جایزه نگردید. رمانِ «درک یک پایان» ساختاری بر مبنای رابطۀ خاطرات با زمان و حافظه دارد که در آن بارنز سعی می‌کند براساس روایت‌های ساده و متعدد، که آنها را بدون ترتیب خاصی به یاد تونی می‌آورد، به مفهوم تأثیر خاطرات در حافظه و تحلیل آنها بپردازد که تا چه اندازه

ادامه مطلب ›

یادگیری آزاد: نقش بازی در یادگیری و رشد کودکان

یادگیری آزاد: نقش بازی در یادگیری و رشد کودکان بسیاری از بچه‌ها مدرسه را دوست ندارند. در تأکید بر این موضوع، چند سال قبل یک مطالعۀ تحقیقاتی در مقیاس بزرگ نشان داد که بچه‌ها در مدرسه، در مقایسه با هر فضای دیگری که زمان زیادی از هفته را در آن سپری می‌کنند، ناشادتر و ناخرسندترند. زمانی هم که بچه‌ها مدرسه را دوست دارند معمولاً به دلیل دیدن دوستانشان در آنجاست نه درس‌های مدرسه. نفرت بچه‌ها از مدرسه نه‌تنها در کشور ما بلکه در هر جایی که بچه‌ها عرفاً و قانوناً مجبورند مدرسه بروند به‌صورت طنز درآمده است. پیتر گرِی، نویسندۀ

ادامه مطلب ›

نقش کارگران در تحولات سیاسی تاریخ معاصر ایران

حبیب لاجوردی، بیش از هرچیز، با پروژۀ بلندپروازانه و ارزشمندش در مرکز مطالعات خاورمیانۀ دانشگاه هاروارد با عنوان تاریخ شفاهی ایران معروف شد که از مجموعه‌ای گفت‌وگو با چهره‌های مهم تاریخ معاصر ایران تشکیل می‌شد. این پروژه به منبع مهمی برای شناخت تاریخ معاصر بدل شد. لاجوردی از نوجوانی برای تحصیل به امریکا سفر کرد، در دانشگاه‌های ییل و هاروارد تحصیل کرد و نهایتاً برای تحصیل در رشتۀ MBA و اخذ مدرک دکترای اقتصاد به دانشگاه آکسفورد رفت. پس از پایان تحصیلاتش به ایران بازگشت و مدتی را در کارهای اقتصادی و همچنین پژوهشی مشغول شد. پس از پیروزی انقلاب

ادامه مطلب ›
آنومالی

آنومالی: آسمان ناباور

آنومالی در فارسی معمولاً به «ناهنجاری» ترجمه شده است. آنومالی با همهٔ آثار اِروه لو تِلیه متفاوت است: چه از لحاظ حجم، چه تعدد شخصیت‌ها و چه جاه‌طلبی روایی نویسنده. موفقیت آنومالی حتی برای خود لو تلیه هم غافلگیرکننده بوده چرا که برندهٔ «جایزهٔ گنکور» شد و فروش آن هم چند برابر. اوره لو تلیه معتقد است که علاوه بر داستانِ شگفت‌انگیزِ رمان آنچه در استقبال از آن نقش اساسی داشته عنوان کتاب است: «این هم از طنز روزگار! آنومالی که در آغاز عنوان ناجوری به نظر می‌رسید، آن هم با سال دیوانه‌واری که از سر گذرانده بودیم، ابعاد دیگری

ادامه مطلب ›