صد شعر نو فارسی: از عصر نیما تا امروز
اتمام چاپدر این مجموعه سی تن از شاعران و از هر یک چند اثر به تناسب نقش سازندهشان در رشد و تحول شعر نو فارسی برگزیده شده است. در نحوۀ چیدمان این شاعران و آثار آنان در عین حال که ترتیب تاریخی نسبی رعایت شده است، در وهلۀ اول ساماندهی منظومهای مورد نظر بوده که در آن مجموع یکصد شعر برگزیده شده در پیوند با یکدیگر، به گونهای وحدت ارگانیک دست یابند. به عبارت دیگر، کل مجموعه به شکل دایرهای است که مرکزی دارد و شعاعهایی که ساحت درونی دایره را با آن مرتبط میسازد. مرکز دایره مظهر برآیندی از جهانها و جهانبینیهای شاعرانه است که تخیل خلاق هریک از این شاعران به شیوۀ خود و در محدودۀ تواناییهای هنری خود به میانجی زبان در عرصۀ فرهنگ ادبی ایران آفریده است.
از منظر ژانرشناسی، تقریبا همۀ آثار بـرگزیـده شـده از نـوع غـنایـیاند.
فیروز و نسرین (منظومهٔ غنایی ناشناخته به خط سراینده)
اتمام چاپفیروز و نسرین از منظومههای عاشقانۀ ناشناختهای است که بر وزن خسرو و شیرین سروده شده و نسخۀ منحصربهفرد آن، به خط سراینده، در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی محفوظ است. سرایندۀ این اثر نیاز شیرازی، خوشنویس، پزشک و شاعر اواخر قرن دوازدهم هجری است.
ظاهراً سراینده موفق به اتمام این منظومه نشده است و تنها نسخۀ موجود از این اثر، حدود ۱۳۰۰ بیت از این منظومه را در بر دارد که سعی شده است در دفتر حاضر، متن موجود تا حد مقدور، به صورت منقح و پیراسته در اختیار علاقهمندان قرار گیرد.
سلیم و سلمی (منظومهٔ غنایی از مفتون دنبلی)
اتمام چاپیکی از منظومههای غنایی ناشناخته، منظومۀ سلیم و سلمی است. این منظومه، سرودۀ عبدالرزاق بیگ دنبلی متخلص به مفتون، از شاعران و نویسندگان قرن سیزدهم هجری قمری است. سلیم و سلمی در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف (مقصور) در بیان عشق کامیاب سلیم و سلمی، به پیروی از لیلی و مجنون نظامی، نزدیک به ۸۰۰ بیت، به رشتۀ نظم کشیده شده است. تنها نسخۀ این اثر دستنوشتهای است که به خط نستعلیق پخته کتابت گردیده و از آنجا که این اثر تاکنون چاپ نشده است، چاپ علمی و منقح آن میتواند مورد استفادۀ پژوهشگران و ادبدوستان قرار گیرد.
خدای به سپیدی یاس
150.000تومانهند باستان سرزمین معبدی است که از هر سوی آن آستان نیایش و آستان دنیای معنوی آغاز می شود و دری به سوی الوهیت لایتناهی میگشاید. در شعر تغزلی مهادوی یکه ایزد شیوا با لقب «چنه میلکار جونه» فراخوانده شده است. مترجم انگلیسی به سبب آنکه این نام معنادار و بیانگر صفات و خصایل شیواست، اصطلاح زبان کانّادایی را با عبارت وصفی «خدای به سپیدی یاس» جایگزین کرده است. مهادوی یَکه بیش از دیگر سرایندگان وچنه به طبیعت و زندگی جانداران توجه می کند. طبیعت در شعر او اغلب ناشی از دشت و صحراست.
جملهٔ عربی
300.000تومانبا آغاز قرن بیستم که مسیر مطالعات زبانشناختی با اندیشهها و جهتگیریهای زبانی تغییر یافت، پژوهشهای زبانی در دنیای عرب نیز تحت تاُثیر قرار گرفت، به گونهای که پژوهشگران زبان عربی بر آن شدند تا در راستای ایدهٔ جهانی بودن دستور زبان حرکت کنند. دکتر محمد ابراهیم عبادة در کتاب «جملهٔ عربی» با روشی جامع و در عین حال ساده و کاربردی در تحلیل جمله، سعی در ایجاد پلی ارتباطی میان میراث نحوی قدیم و مطالعات زبانی جدید کرده است.
محاکمهٔ دیگر
اتمام چاپالیاس کانتی نویسندۀ اتریشی بلغاریتبار و برندۀ جایزۀ نوبل ۱۹۸۱ است. او در کتاب حاضر با کندوکاو در ۵۱۱ نامه و کارت پستال بهجامانده از کافکا خطاب به فلیسه باوئر، ضمن تحلیل رابطۀ این دو به بررسی ویژگیهای شخصیتی ـ روانی کافکا مینشیند، جذابیتهای فلیسه برای کافکا را برمیشمرد، به درون ذهن کافکا نقب میزند و با زبانی اديبانه به بررسی تاُثیر رابطۀ این دو بر برخی از آثار کافکا بهویژه محاکمه مینشیند.
علم شادکامی
اتمام چاپشايد هر كس شادكامی را در چيزی ببيند اما همگان خواهان تجربۀ شادكامی و تكرار آن هستند. آيا شادكامی ژنتيكی است؟ آيا میتوان زمان خوشی را طولانی كرد؟ آيا میشود همۀ عمر عاشق يك نفر باقی ماند؟ و بالاخره اينكه بزرگترين شادكامی دنيا چيست و چگونه میتوان به آن رسيد؟
مغز انسان سازوكاری برای ايجاد خوشی و لذت دارد و میتوان اين سامانۀ مغزی را تقويت كرد و گسترش داد.
دختر شیزوکو
اتمام چاپیوکـی اوکودا هرگاه در مدرسه موفقیتی به دسـت میآورد و در مسابقهها برنده میشد، يا هنگامی که رئیس شورای دانشآموزی کوبه شد، همیشه این جمله را میشنید كه: «مادرت به تو افتخار میکرد…» و همیشه در ذهن خود ادامۀ جمله را که هرگز به زبان نمیآمد، تصور میکرد: «… اگر خودش را نکشته بود.» اما شیزوکو اوکودا خودکشی کرد و یوکی به ناچار یاد گرفت با پدری که بهظاهر علاقهای به او نداشت و نامادریای که با او بدرفتاری میکرد، زندگی کند. از همۀ اینها مهمتر، او یاد گرفت که به خودش متکی باشد، یک دخـتر دوازده سالۀ ژاپـنی که تنها بزرگ میشود و میکوشد از معنای مصیبتی که در نظرش بیمعنا بود، سر در بیاورد…
خانم اسمیلا و حس برف
اتمام چاپاسمیلا زن جوانی است که حواسش بيشتر پی برف و یخ است تا عشق. او در سرزمین پدریاش، دانمارک، احساس غريبگی میكند. دنیای اسمیلا آکنده است از ارقام و اندازهها و دانش و خاطرات و بيش از همه یخ. ریشهاش در زمینهای منجمد گرینلند، سرزمین مادریاش، جا مانده است.
ایسایاس، پسربچۀ شش سالۀ گرینلندی و تنها دوست اسمیلا، از پشتبامی سقوط میکند و جان میدهد. پلیس دانمارک آن را مرگی تصادفی تلقی میکند، اما اسمیلا با شناختی که از برف و یخ دارد رد پای کودک را شناسایی میکند. این یک مرگ تصادفی نیست؛ مرگی است مرموز، خيلی شبیه یک جنایت. میل شدید به كشف آن اسمیلا را به گردابی از دروغ و خشونت و اوهام و تبهکاری خواهد کشاند. او به سرزمین یخزدۀ گرینلند بازمیگردد، پردهها را كنار میزند، و رازی را كشف میكند.
آب زیپو
اتمام چاپآن قدر خسته بودم که تنها آرزویم این بود که یک بار در عمرم بتوانم درست وحسابی بخوابم، فقط یک بار؛ اما این در حد یک آرزو باقی ماند…
آب زیپو داستان زندگی زنی روستایی است به قلم خودش. او همیشه آرزو داشت ماجرای زندگیاش را بنویسد تا سرانجام در اواخر عمر اين كار را کرد و خاطراتش را در مدت دو هفتهدر دو دفترچه برای فرزندانش نوشت. حیرتانگیز است که آنا با اینکه تنها پنج سال به مدرسه رفته و چیزی جز کتاب مقدس نخوانده بود، توانسته به دور از احساسات و بدون متهم کردن دیگران یا برانگیختن حس دلسوزی نسبت به خود، شرایط سخت زندگی در روستا، تلخی فقر و گرمای عشق را اينچنين قوی به تصویر بکشد.
زندگینوشت آنا در سال ۱۹۸۴منتشر شد و در سال ۱۹۸۹یوزف فیلزمایر با اقتباس از آن فیلمی ساخت. هم کتاب و هم فیلم با استقبال بسیار خوبی در سراسر جهان روبهرو شد.
امیرارسلان
اتمام چاپداستان امیرارسلان که حاصل تخیل خلاق نقیبالممالک، ندیم ناصرالدینشاه قاجار، است در اصل روایتی بوده که هر شب برای شاه نقل میشده تا ذات ملوکانه به خوابی خوش فرو رود.
اما از قضای روزگار دختر ادبدوست و فرصتشناس ناصرالدینشاه آنچه را که قرار بود امواج کم پژواکی در فضای اتاق خواب شاهانه باشد روی کاغذ آورد و در ادبیات عامیانۀ ایران به جای گذاشت.
کتاب حاضر، با بازنویسی و تصویرگری نورالدین زرینکلک، روایت تلخیص شدهای از داستان امیرارسلان نامدار است، به طوری که در حوصلۀ زمان ما بگنجد.
کارت پستالی به همینگوی
150.000تومانبیکسل در داستانهایش در جستجوی امید و عشق و امنیت، لحظهای از زندگی را به نمایش میگذارد. این داستانها که نه اوجی دارند و نه فرودی، نگاهی کوتاهاند به جهان شخصیتها و بیرنگی آن. بیکسل بیش از آنکه در جستوجوی پاسخ باشد، به دنبال طرح پرسش است، چرا که از نظر او پرسش است که اهمیت دارد نه پاسخ. شخصیتهای داستانی او اغلب تنها و ازكارافتاده و شکستخوردهاند. او به کمک واژگانی ساده به توصیف جهان پیچیدۀ این انسانها مینشیند تا خواننده را به تاُمل و اندیشه در باب جهان پیرامونش ترغیب کند. شاید بتوان بزرگترین برجستگی آثار بیکسل را در عین انتزاعی بودن، طنز گزندۀ آن دانست که درونمایههایی چون مرگ یا خاطره را دربرمیگیرد.
بیکسل خود را نویسندهای کمنویس میخواند، اما میتوان او را نویسندهای کوتاهنویس هم ناميد. او کمتر داستانی نوشته که از دو صفحه بـیشتر باشد. از هـمین رو منتقدان ادبی سـوئـيس او را اسـتاد داسـتانک مـیدانند.