دیگران
200.000توماندیگران داستان کوچهای غریب است، کوچهای ناخواستهای که برآمدن نیروهای اقتدارگرا، با پشتوانهٔ تودههای بیشکلِ وسیع، بر دیگر خردهفرهنگها تحمیل میکنند؛ داستانِ کند و کاو دقیق زمینههای روانشناختی و اجتماعی جامعهای که تغییرات عمیق سیاسی را از سر گذرانده و پسلرزههای آن، تحولات اجتماعی را در سطوح گوناگون رقم زده است؛ داستانِ انسانهایی عادی با ترسهای بزرگ و رؤیاهای نهچندان بزرگ که در اینگونه تحولات در آغاز ضربهٔ ناگهانیِ جداافتادگی ذهنی و طرد را تجربه میکنند و بعد بهتدریج خصوصیات و خصلتهای انسانیشان را در نظر انبوه جمعیتِ بیشکل از دست میدهند و آرامآرام به آستانهٔ جداافتادگیِ جسمی و تبعید سوق داده میشوند.
ماهر اونسال زندگی کسانی را به عرصهٔ روایت برکشیده است که معمولاً در روند سریع وقایع محو میشوند و رنجها و خاطراتشان تنها در حافظهٔ خودشان باقی میماند.
کامپیوتر و مغز
200.000تومانفناوریهای اطلاعاتی هماکنون هر جنبهای از زندگی انسان را متحول کردهاند، از کسبوکار و سیاست گرفته تا هنرها. با توجه به افزایش تصاعدی و ذاتی فایده/هزینه و ظرفیتِ هر شکلی از فناوری اطلاعات، عصر اطلاعات بهطور مداوم دامنۀ نفوذش را گسترش میدهد. با این همه، مهمترین فرایند اطلاعاتیای که باید فهمیده شود شاید خودِ هوش انسان باشد، و «کامپیوتر و مغز» چهبسا نخستین بررسی جدیِ رابطۀ بین اندیشیدن و کامپیوتر است، بررسیای که حاصل کار ریاضیدانیست که بنیادهای معماری کامپیوتر را صورتبندی کرد.
در پروژهای باشکوه برای فهم مغز انسان، گامهای شتابانی در مهندسی معکوس پارادایمهای اندیشۀ انسان برداشتهایم و این روشهای الهامگرفته از زیستشناسی را در آفرینش ماشینهای بیش از پیش هوشمند به کار گرفتهایم. هوش مصنوعی که به این شیوه پدیدار میشود سرانجام اوج میگیرد و اندیشۀ بهبودنیافتۀ انسان را پشت سر میگذارد. البته این تلاش جایگزین کردن انسان نیست، بلکه گسترش دامنۀ بررسی پدیدهای است که دیگر باید آن را تمدنی انسانیماشینی نامید، امری که نوع ما را یگانه میکند.
استبداد: بیست درس از قرن بیستم
200.000تومانتاریخ تکرار نمیشود، ولی درس میدهد.
در قرن بیستم، دموکراسیهای اروپا به ورطۀ فاشیسم و نازیسم و کمونیسم سقوط کردند. تاریخ اروپای قرن بیستم نشان میدهد که جوامع ممکن است از هم بپاشند، دموکراسیها ممکن است سرنگون شوند، نظامهای اخلاقی ممکن است فرو بریزند، و انسانهای عادی ممکن است خود را در موقعیتهایی تصور نکردنی بیابند.
تاریخ هم میتواند آگاهی بدهد و هم هشدار.
ما از اروپاییهای قرن بیستم عاقلتر یا باهوشتر نیستیم که شاهد بودند مردمسالاری چطور تسلیمِ تمامیتخواهی شد. اما مزیتِ ما بر اروپاییهای قرن بیستم آن است که میتوانیم از تجربیاتِ آنها درس بگیریم تا در برابر پیشروی استبداد پایداری کنیم.