انسان خردمند: تاریخ مختصر بشر
اتمام چاپانسان خردمند: تاریخ مختصر بشر نوشتۀ یووال نوح هراری، سفری جامع از ظهور انسانهای اولیه تا دوران مدرن است. هراری استدلال میکند که آنچه انسان را از سایر گونهها متمایز کرده، توانایی تخیل و خلق داستانهای مشترک است که امکان همکاری در گروههای بزرگ را فراهم کرده است. او سه انقلاب کلیدی را بررسی میکند: انقلاب شناختی (۷۰ هزار سال پیش)، که به انسان خردمند توانایی زبان پیچیده و سازماندهی اجتماعی داد؛ انقلاب کشاورزی (۱۲ هزار سال پیش)، که باعث شد انسانها از شکار و گردآوری به کشاورزی و شهرنشینی روی آورند، هرچند این تحول منجر به افزایش کار، بیماریها و نابرابری شد؛ و انقلاب علمی (۵۰۰ سال پیش)، که با پذیرش جهل و تلاش برای کشف قوانین طبیعت، تحولی شگرف در فناوری، پزشکی و اقتصاد ایجاد کرد. او توضیح میدهد که سیستمهای سیاسی، اقتصادی و اعتقادی، مانند دین، سرمایهداری و حقوق بشر، همگی بر پایه داستانهای مشترک بنا شدهاند. همچنین، نقش پول، امپراتوریها و سرمایهداری در جهانیسازی و سلطه انسان بر طبیعت را بررسی میکند. در نهایت، هراری این پرسش را مطرح میکند که آیا پیشرفتهای علمی، مانند هوش مصنوعی و مهندسی ژنتیک، انسان را به سطحی فراتر از زیستشناسی خواهند برد یا او را به نابودی نزدیک میکنند؟
گیسوان هزارساله: گوشههایی از خاطرات یک باستانشناس
اتمام چاپخاک مادهٔ شگفتانگيزی است و باستانشناسی دنيای شگفتانگيز ديگری كه سر و كارش با اين ماده است. وقتی به يك تپهٔ باستانی كلنگ میزنی يا خاک يك معبد چند هزار ساله را زير و رو میكنی يا به استخوانهای پوسيدهٔ يك خاکسپردهٔ پنج شش هزار ساله دست میزنی تازه آغاز كار است و راهيابی به راز و رمز اين دستيافتهها و آگاهی از چون و چراها، باورها، پيروزیها و شكستها و بسياری ديگر سخت دشوار است و گاه ناممكن. این است كه بيشتر باستانشناسها فقط به یک تاريخگذاری میپردازند و بس. جدا از كاوش؛ رويدادهای وابسته به آن غير منتظره و باورنكردنی و گاه بسيار تأسفبرانگيز است.
گيسوان هزارساله بازتاب ناچيز و بخشی بسيار اندک از اين رويدادهاست.