مسئولیت و داوری مجموعه‌ای است از هشت نوشتارِ مستقل و پیشترمنتشرنشده از هانا آرنت (۱۹۷۵-۱۹۰۶) که متعلق‌اند به دههٔ پایانیِ عمر او. آرنت در آیشمان در اورشلیم این پرسشِ مهیب را پیش کشید که چطور می‌شود مردی که نه شیطان است نه هیولا عاملِ اصلیِ یکی از وحشتناک‌ترین جنایات تاریخ بشر باشد. مسئولیت و داوری کوششِ او است در واپسین سال‌های عمر برای درکِ معنا و مفهومِ این جنبه از ذاتِ بشر. در جایی که معیارهای سنتیِ اخلاق نتوانستند فرهیخته‌ترین اعضای جامعهٔ متمدنِ آلمان را از دست یازیدن به شنیع‌ترین کارها بازبدارند، قوهٔ داوریِ انسان چطور خیر را از شر، و درست را از نادرست بازمی‌شناسد؟ آرنت را عموماً متفکری در زمینهٔ اندیشهٔ سیاسی می‌شناسند. اما در مقالات این مجموعه، مخصوصاً در «پرسش‌هایی از فلسفهٔ اخلاق» و «تفکر و ملاحظات اخلاقی»، اخلاق، به‌ویژه مسألهٔ تشخیص خیر از شر و ماهیت شر، جایگاهی محوری در تأملات آرنت می‌یابند. از همین رو است که مسئولیت و داوری اثری بسیار مهم است برای درک نگاه آرنت به اخلاق و همین‌طور سیاست.

روز اول مدرسه است. در جمع شاگردان یک نفر تازه‌وارد هست، دختری ظاهراً خجالتی به نام داتی که حرکات و رفتارش بفهمی‌نفهمی عجیب و غریب است. او تمام تلاشش را می‌کند که فقط یک بچهٔ معمولی باشد اما از پسِ چنین کار ساده‌ای هم برنمی‌آید و دائم خرابکاری می‌کند. البته خیلی تقصیر خودش نیست، تقصیر رازش است. راستش او یک رباتِ انسان‌نما است. این را هیچ‌کس نباید بفهمد، دست‌کم تا یک سال… .

اگر داتی بتواند یک سال تمام رازش را مخفی نگه دارد، جایزه‌ای صدمیلیون‌دلاری نصیب خالقان خود می‌کند تا آنها بتوانند به پژوهش‌ خود برای رشد و گسترش هوش مصنوعی ادامه دهند. به نظر ساده است، نه؟ داتی هم‌زمان با تلاشش برای انجام کارهایی که از یک دختر دوازده‌ساله در مدرسه و خانه انتظار می‌رود، با مشکلاتی مواجه می‌شود که موقعیت‌های خنده‌داری را شکل می‌دهند و موضوعات اخلاقی بسیاری را پیش می‌کشند. یکی از هم‌کلاسی‌های داتی پی به موضوع جایزه می‌برد و تلاش می‌کند هویت داتی را فاش کند. داتی برای موفقیت در هدفش باید تمامی آنچه را دربارۀ انسان‌ها آموخته به کار بگیرد؛ اما آیا این تلاش کافی خواهد بود؟

ربات مخفی داستانی است بامزه، و در عین حال مقدمه‌ای است عالی برای آشنایی با اندیشه‌های فلسفی دربارهٔ هوش مصنوعی، اخلاق، هویت، ذهن، آگاهی و…

ما در آستانۀ عصری جدید قرار داریم. آنچه زمانی داستان علمی‌تخیلی به شمار می‌آمد به‌سرعت رنگ واقعیت به خود می‌گیرد، چون هوش مصنوعی در همۀ حوزه‌ها در حال ایجاد تحول است، از جنگ و جُرم و جنایت گرفته تا عدالت و مشاغل و جامعه ـــ و حتی برداشت ما از معنای انسان بودن. هوش مصنوعی بیش از هر فناوری دیگری توان دگرگون کردنِ آیندۀ مشترک ما را دارد، و برای بررسیِ این آینده هیچ‌کس بهتر از مکس تگمارک نیست، استاد MIT و یکی از بنیادگذارانِ مؤسسۀ آیندۀ زندگی که کارهایش به پژوهش جدی در زمینۀ نحوۀ سودمند نگاه داشتن هوش مصنوعی بسیار کمک کرده است.

مکس تگمارک استاد فیزیک MIT و رئیس مؤسسۀ آیندۀ زندگی است. او مؤلف کتاب جهانِ ریاضیاتیِ ماست و در بسیاری از مستندهای علمی شرکت داشته است. عشقِ او به اندیشه‌های نو و ماجراجویی و آینده‌ای شوق‌انگیز مسری است. تگمارک در این کتابِ بسیار مهم که بر پژوهش‌های ژرف استوار است ما را به عمق اندیشه دربارۀ هوش مصنوعی و وضع بشر می‌برد و با پرسش‌های اساسیِ زمانه‌مان رو در رو می‌کند.

مدت‌ها از آن زمان گذشته است که یک نفر می‌توانست تمام آثار مهم فلسفۀ غرب را بخواند. برای مطالعۀ همه جور موضوعی -از کتاب مقدس گرفته تا حساب دیفرانسیل و انتگرال و دستور زبان و زیست‌شناسی- راهنماهای مفصل تدوین شده است اما تقریباً هیچ منبعی وجود ندارد که به عنوان راهنمای مطالعهٔ آثار فلسفی عمل کند.

فقط استدلال نوعی دایرةالمعارف فلسفی است: دایرةالمعارفی با ۱۰۰ مدخل، برای معرفی مهم‌ترین استدلال‌های فلسفۀ غرب. هر یک از صد فصل کتاب محتوایی مستقل دارد که به بیان فرض و نتیجه و گام‌ها و همین‌طور قواعد منطقیِ به‌کارگرفته‌شده در استدلال می‌پردازد.