من بامدادم سرانجام
1.700.000تومانمحبوبیت رشکانگیزش بهتنهایی نه مرهون شعرش بود، نه روزنامهنگاریاش، نه ترجمههایش، نه کار بزرگش در کتاب کوچه و نه جایگاهش در مقام پرچمدار روشنفکریِ معترض ایران؛ او آمیزهای از همهٔ اینها و چیزی بیشتر بود. سیمای باشکوه و منحصربهفردش نیز در این محبوبیت مؤثر افتاد، همچنانکه صدای پرطنین و سیگارسوختهاش جماعتی انبوه را شیفتهٔ خود کرد؛ حتی رگبار بیامان توهین و اتهام از طرف رقیبان و مخالفانش پرّ کاهی از ابهت او کم نکرد و از قضا به محبوبیت افسانهایاش افزود.
او همواره یک جستوجوگر و آزمونگر باقی ماند. پاسداشت کرامت و ارزشهای انسانی، هرگز خسته نشدن و به قلههای فتحشده بسنده نکردن شاید بزرگترین آموزه و میراث او باشد.
– از متن کتاب
فروید
1.000.000تومانجاناتان لیر، فیلسوف و استاد ممتاز دانشگاه شیکاگو و برندهٔ جایزۀ «دستاورد ممتاز بنیاد اندرو ملون» در ویراست دوم این کتاب اندیشۀ فروید را سراسر شرح میدهد و ارزیابی میکند، آنهم با تمرکز بر حیطههایی از فلسفه که گفته شده فروید تأثیری پایدار بر آنها داشته است؛ از جمله فلسفۀ ذهن، ارادۀ آزاد و تعیّنگرایی، عقلانیت، ماهیت «خود» و ذهنیت، اخلاق و دین. همچنین به شماری از مسائل و مباحث عمیقتری هم پرداخته که فروید با آن دست به گریبان بوده و اهمیت فلسفی آنها را با مهارت بسیار به تصویر کشیده است: میل جنسی آدمی، ناهشیار، رؤیا و نظریۀ انتقال.
فیلسوفان علاقهمند به روانکاوی این کتاب را دستاوردی عظیم خواهند یافت. بسیاری از استادان ادبیات و تاریخ اندیشه نیز که به تدریس فروید اشتغال دارند، آن را خواهند خواند و با شور و اشتیاق به بحث خواهند نشست.
ــ ریچارد رورتی، دانشگاه استنفورد، امریکا
اگر بنا باشد به این پرسش پاسخ دهم که درمیان روانکاوان معاصرچه کسی برای نگارش درآمدی بر فروید در مقام فیلسوف شایستهتریناست، انتخابم کسی نخواهدبودجز جاناتان لیر.
ــ اسلاوُی ژیژک، دانشگاه لوبلیانا، اسلوونی
بام بلند همچراغی
800.000توماندر این کتاب با جزئیاتی از زندگی این دو نامِ تابناک تاریخ معاصر ایران آشنا میشویم که تاکنون ناگفته بوده است. تصویر بزرگِ این عشق را در شعرهای درخشان احمد شاملو دیدهایم اما هیچگاه از ساحت واقعیت روزمره و بیواسطهٔ راویهای گوناگون آن را ندیده یا نشنیدهایم. این فرصتیست که آیدا شاملو پس از پنجاه سال در اختیار هزاران خوانندهای گذاشته است که عشق را از منظر «عشق شاملو و آیدا» آموختهاند و رعایت کردهاند یا شرح پُرشوکت عشق آنها را شنیدهاند. این نخستین روایتیست که از «معشوق» واقعیِ عشق در ادبیات فارسی میخوانیم. معشوق به سخن درآمده است تا از عشق بگوید و سنّتی هزاران ساله را به نقطهٔ عطفی دیگرگونه نزدیک کند. بختیاریم که معاصرِ این روایت پرشور و پرحسرت و شکوهمندیم و میتوانیم یک عشقِ بلندآوازه را در دو سطحِ استعاره و واقعیت نظاره کنیم، که میتوانیم «چهرهٔ آبی عشق» را لحظهای در کبوترهای کلام آیدا نظاره کنیم ـــ شاملو و آیدا در آینهٔ آیدا.
مارکس و آزادی
اتمام چاپتری ایگلتون با تأمل در اینکه مارکس بیشتر دغدغهٔ تفاوتها را دارد تا برابری، شرح میدهد که آزادی برای مارکس مستلزم رهایی از کار دستمزدی است، یعنی نوعی وفور در تولید و فراوانی آنچه به لحاظ مادی ضروری است. ما زمانی آزادیم که، همچون هنرمندان، رها از مهمیزِ احتیاجات جسمانی، تولید کنیم و همین سرشت است که مارکس آن را جوهر تمامِ انسانها میداند.
ایگلتون رابطهٔ تولید و کار و مالکیت را ترسیم میکند که هستهٔ تفکر مارکس را تشکیل میدهد. وی سپس شرح هوشمندانهای از آرمانشهر مارکس ارائه میکند: جایی که در آن کارْ خودکار شده است و ساختن سد یا تولید جارختی همانقدر ابعادی از خودشکوفایی است که مزه کردن هلو یا لذت بردن از یک کوارتتِ زهی.
پنجشنبههای خانم جولیا
300.000تومانچگونه، کجا و چرا خانم جولیا ناپدید شده است؟ گریزهای جنجالانگیز او، به مدت سه سال، در هفتهنامهها بر سر زبانهاست. در واقعیت امر، وضعیت، خود را غمانگیز بر ما عیان میکند: زن گم شده است و پلیس کورمال در تاریکی بهپیش میرود. این رمان جنائی موردی نامعمول را، به شیوهی ایتالیائی، در برابر خواننده مینهد: پیهرو کیارا رویدادها و بازجوئیها را به روشی بنیادی مستقیم عرضه میکند، خباثت تلطیف شدهای را در قضاوت از راه سرمایهداری شهرستانی بازسازی میکند با ظرفیتی استثنائی در ایجاد موقعیتهای خاصی در دنیای قضائی ما.
پنجشنبههای خانم جولیا بازنمایی توفیق آفرینشیست حسرتانگیز و مهارتی اصیل در کلاف پیچیدهی پلیسی.
تکامل شگفتانگیز
300.000تومانچرا زرافه گردنی به این درازی دارد؟ چه چیزی باعث میشود که یک ماهی ماهی به شمار آید؟ چگونه ممکن است تمام جانداران، از گیاهان، باکتریها و قارچها گرفته تا سنجاقک، هشتپا و انسان با هم خویشاوند باشند؟ پاسخ این پرسشها و بسیاری از پرسشهای دیگر دربارۀ حیات روی زمین در تکامل است.
این کتاب به شما میگوید که تکامل چیست، چگونه کار میکند و چه کسی اسرار آن را کشف کرد. و سفر دور و دراز حیات را نشانتان میدهد؛ از نخستین جانداران سادهای که ۳/۸ میلیارد سال پیش پدید آمدند تا انسانریختهای سخنگوی اعجابانگیزی که امروزه در سیارۀ زمین ساکناند، و انسان نامیده میشوند!
میخائیل باکونین: شورشی سودایی
اتمام چاپیکی از ویژگیهای بارز این زندگینامه که آن را از آثار مشابه متمایز میکند، فضای سایهروشنی است که در آن زندگیِ میخائیل باکونین، آنارشیست روس، و معاصرانش به تصویر کشیده شده است، آرمانگرایانی که دوپارگی شخصیتی دارند و سرشان پر سودا است اما پایشان در بند واقعیات زندگی. شاید همین امر باشد که زندگانی او را این چنین دلنشین کرده است.
در این کتاب ضمن آشنایی با بخشی از تاریخ اروپا در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم، همراه با باکونین در شهرهای مختلف این قاره برای تحقق عدالت و آزادی و برابری مبارزه میکنیم و در خلوتش با او میخندیم و میگرییم و در نهایت نیز با تمام وجود طعم تلخ غربت را میچشیم.
ادوارد هلت کار همواره از این اثر بهعنوان بهترین اثر زندگینامهای خود یاد میکرد. از نظر او، باکونین به یک معنا، «تجسم کامل روح آزادی در تاریخ» بود، پیامبری سودایی که همواره در پی نابودی نظم موجود بود و هدفی جز بر صدر نشاندن فرد در مقابل قدرت دولت نداشت. هرچند که آرمانهای آنارشیستی باکونین بهخاطر ویژگیهای خاص خود هرگز عملی نشد، اما هشدارهای او دربارۀ خطرات نظامهای دیکتاتوری هنوز هم جدی و راهگشاست.
کار همچون زندگی
450.000تومانتامس مور سالها در زمینههای دینشناسی و روانشناسی در دانشگاههای آمریکا تدریس کرده و معتقد است که «کار» و «زندگی» دو مؤلفهٔ جدانشدنی در حیات هر انسان است؛ یعنی زندگی کردن همان کار کردن است و کار کردن همان زندگی کردن. شخصیت آدمی بر اثرِ کار یا کارهایی که میکند، در طول زندگی شکل میگیرد و شخص به انسانی بیهمتا بدل میشود. اما اشخاص بسیاری با غفلت از این واقعیت کار را به «شغل» یا «حرفه» فرو میکاهند و از اینرو، بین کار و زندگی جدایی میافکنند.
از نظر مور، کار و زندگی دو روی یک سکهاند و به همین دلیل باید «کار همچون زندگی» تلقی شود. به بیان دیگر، باید کار را زندگی کرد و این خود هنری ممتاز است.
صدای غذا خوردن یک حلزون وحشی
600.000توماناین کتاب غیرداستانی دربارهٔ زنی است که میکوشد از بیماری ناشناختهای که دارد روح و جسمش را میخورد جان بهدر ببرد. این کتاب شعر نیست، اما الیزابت تووا بایلی تاریخ طبیعی حلزون را به شیوهای شاعرانه بررسی کرده است. یک روز دوستی هدیهای سرنوشتساز به او میدهد: گلدانی بنفشه با یک حلزون جنگلی قهوهای کوچک، تنها حیوان خانگی که او در این شرایط توان نگهداریاش را دارد. کمکم معلوم میشود که میان شیوهٔ زندگی حلزون و سبک جدید زندگی نویسنده در بیماری شباهتهای غیرمنتظرهای وجود دارد: حلزون برخلاف ظاهر آسیبپذیرش موجودی مقاوم است که از پس چالشهای چند صد میلیون سالهٔ حیات در زمین برآمده است و درسهای گرانبهایی میتوان از آن آموخت، درسهایی که برای آموختنشان باید وقت نامحدود و تمرکزی ابرانسانی داشته باشید تا آهستهترین حرکتها را ببینید و آهستهترین صداها را بشنوید، حتی صدای غذا خوردن یک حلزون وحشی را. اصلاً بهتر است یک بیماری مزمن ناشناخته داشته و بستری و زمینگیر باشید!
کتابهای طلایی ۰۸: اولیس و غول یک چشم
130.000توماننام «کتابهای طلایی» را شنیدهاید؟ نشنیدهاید؟ حق دارید. نسلهای امروز از این سری کتابهای مشهور نسلهای دیروز خیلی مطلع نیستند. احتمالاً اگر از کتابخوانها و کتابخواندههای نسل قبل، از پدران و مادرانتان بپرسید، خاطرهای از آشنایی و دوستی و الفت خود با این کتابها برایتان تعریف میکنند. کتابهایی که در «مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر» عبدالرحیم جعفری منتشر میشد و نسلی نوپا را پابهپای خودش با کتاب آشنایی داد و همراه کرد. عمدهٔ این کتابها ترجمهٔ نوجوانِ آن روزگار و ویراستار و فرهنگنویس نامدار امروز است: محمدرضا جعفری. شماری از صاحبنظران، زبان و لحنهایی را که مترجم در روایت این کتابها به کار برده است، از نمونههای درخشان و مؤثر ادبیات کودک و نوجوان تلقی کردهاند. کودکان و نوجوانان از راه این کتابها با بزرگترین داستانها و قصههای ادبیات جهان آشنا میشوند و به جهانی قدم میگذارند پر از شخصیتها و ماجراهای شگفت و اتفاقات حیرتانگیز. با سندباد بحری بادبان میگشایند و دریا به دریا میروند تا ناشناختهها را کشف کنند، با هفت کوتوله همقدم میشوند و میروند دیدنِ سپیدبرفی، با آرتورشاه و دلاوران میزگرد ملاقات میکنند و راهورسم قهرمانی و جوانمردی میآموزند، به دل اقیانوس میزنند و شکوه نهنگ سفید، موبیدیک، را نظاره میکنند. باز هم بگوییم؟ بهتر است خودتان کتابهای طلایی را دست بگیرید و ورق بزنید و بخوانید و به جمع هزاران کودک و نوجوانِ دیروز بپیوندید و در جهان این داستانها کنار آنها حاضر شوید. میپرسید: آیا این کتابها برای کودک و نوجوان امروز قدیمی نیست؟ میگوییم اگر بزرگترین آثار ادبی تاریخ بشر قدیمی شده باشد، این داستانها هم قدیمی شده است. بهباور ما این داستانها زنده و تازه و تپندهاند، تا ادبیات و تخیل و جستجوگری در روان انسان زنده است.
کتابهای طلایی ۰۷: سندباد بحری
130.000توماننام «کتابهای طلایی» را شنیدهاید؟ نشنیدهاید؟ حق دارید. نسلهای امروز از این سری کتابهای مشهور نسلهای دیروز خیلی مطلع نیستند. احتمالاً اگر از کتابخوانها و کتابخواندههای نسل قبل، از پدران و مادرانتان بپرسید، خاطرهای از آشنایی و دوستی و الفت خود با این کتابها برایتان تعریف میکنند. کتابهایی که در «مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر» عبدالرحیم جعفری منتشر میشد و نسلی نوپا را پابهپای خودش با کتاب آشنایی داد و همراه کرد. عمدهٔ این کتابها ترجمهٔ نوجوانِ آن روزگار و ویراستار و فرهنگنویس نامدار امروز است: محمدرضا جعفری. شماری از صاحبنظران، زبان و لحنهایی را که مترجم در روایت این کتابها به کار برده است، از نمونههای درخشان و مؤثر ادبیات کودک و نوجوان تلقی کردهاند. کودکان و نوجوانان از راه این کتابها با بزرگترین داستانها و قصههای ادبیات جهان آشنا میشوند و به جهانی قدم میگذارند پر از شخصیتها و ماجراهای شگفت و اتفاقات حیرتانگیز. با سندباد بحری بادبان میگشایند و دریا به دریا میروند تا ناشناختهها را کشف کنند، با هفت کوتوله همقدم میشوند و میروند دیدنِ سپیدبرفی، با آرتورشاه و دلاوران میزگرد ملاقات میکنند و راهورسم قهرمانی و جوانمردی میآموزند، به دل اقیانوس میزنند و شکوه نهنگ سفید، موبیدیک، را نظاره میکنند. باز هم بگوییم؟ بهتر است خودتان کتابهای طلایی را دست بگیرید و ورق بزنید و بخوانید و به جمع هزاران کودک و نوجوانِ دیروز بپیوندید و در جهان این داستانها کنار آنها حاضر شوید. میپرسید: آیا این کتابها برای کودک و نوجوان امروز قدیمی نیست؟ میگوییم اگر بزرگترین آثار ادبی تاریخ بشر قدیمی شده باشد، این داستانها هم قدیمی شده است. بهباور ما این داستانها زنده و تازه و تپندهاند، تا ادبیات و تخیل و جستجوگری در روان انسان زنده است.
منطق حیرانی
اتمام چاپ«درست فقط این است»؛ این آغاز و پایان یک استدلال خوب برای ساختارگریان حقوقی است که فقط یک پاسخ جامع را بهترین میدانند. اما در نظر صورتگرایان حقوقی «درست این است»؛ این از آن روست که فورمالیستها به یاری روحالقوانین گاه در یک مورد خاص از انحصارِ کلیتها بیرون میآیند. نزد خطابیان حقوقی همچون دورکین، «درست فقط آن است»؛ برای آنان پاسخ آنقدرها هم که ساختارگرایان و فورمالیستها میگویند دم دست نیست، و اگرچه فقط یک پاسخْ بهترین است، باید آن را نه از قشر که از اعماق دریافت. گروهی دیگر از خطابیان همچون پرلمان برآنند که: «درست آن است»؛ اینان نیز گرچه به آن سوی ظاهر عبور میکنند، اما لزوماً فقط یک تأویل را از میان تفاسیر درست نمیشمرند. جدلیان حقوقی میگویند: «درست یا این است یا آن»؛ بیش از دو پاسخ وجود ندارد و اگر این درست باشد آن درست نیست، و اگر آن درست باشد دیگر این را نباید درست پنداشت. پلورالیستها و دیالکتیسینهای حقوقی ظاهراً با تحملی بیشتر معتقدند که «درست هم این است و هم آن» و، بدینسان بر خلاف جدلیان، بین دو پاسخ متعارض جمع میکنند.