نقدنو

فراتر از ایدئولوژی

«فرشتۀ ظلمت»، فراتر از یک داستان ایدئولوژیک است؛ شرح مراقبه‌هایی است درونی و شاعرانه و عارفانه و، به قول ارنستو ساباتو، جنون‌آمیز. بیخود نیست که ساباتو پیوسته هنر را مستمسکی برای دست‌یافتن به عالم غیب، که همان دنیای نهانی تصورات و تخیلات است، می‌خوانْد و می‌گفت هنرمندان و عرفا و دیوانگان، از منظر ارتباط با عالم غیب، شبیه همدیگرند. او همواره به آرتور رمبو اشاره می‌کرد: «درون‌بینی! باید به درون نگریست!»
ادامه مطلب
نقدنو

اقتصادِ فریب و کلاهبرداری

«فریب طعمه‌ها»، بنا به ادعای دو نویسندۀ برجستۀ آن، تراوش‌های ذهنی دو متخصص علم اقتصاد نیست که در اتاقی نشسته و یک سری جمله را یکی بعد از دیگری نوشته باشند؛ برعکس، اندیشه‌هایی که در این کتاب گرد آمده تا حد زیادی نمود راهکارهایی است که متخصصان امر در طول سال‌ها، برای اطلاع از کمّ و کیف حقه‌های بازار و دنیای کسب و کار، عملاً آنها را آزموده‌اند.
ادامه مطلب
نقدنو

مواجهه با معماهای کامران وفا

 کتاب «معما‌هایی برای رازگشایی از عالم» یازده فصل اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از: «درآمدی بر فیزیک نوین»، «تقارن و قوانین بقا»، «شکست تقارن»، «قدرت ریاضیات ساده و انتزاعی»، «ریاضیات پادشهودی»، «شهود فیزیکی»، «فیزیک پادشهودی»، «طبیعت در فیزیک: تحلیل ابعادی»، «ناطبیعت و اعداد بزرگ»، «دوگانی» و «جمع‌بندی».
ادامه مطلب
نقدنو

چرا به علم اعتماد کنیم؟

نیومی اورسکیز در کتاب خود، «چرا باید به علم اعتماد کنیم»، پاسخ به این پرسشِ بااهمیت را نه در روش‌های علمی بلکه در اجماع دانشمندان زمینه‌های مختلف می‌داند. اورسکیز برای توضیح و تبیین پاسخ خود به بررسی تاریخ فلسفۀ علم می‌پردازد و باور دارد که روش‌های علمی با وجود موفقیت عملی‌شان، با توجه به اینکه خود از نگرش‌های تجربی و برداشت‌های نظری نشأت می‌گیرند، به‌تنهایی سبب تولید علم نمی‌شوند. اورسکیز در ادامه به این مبحث می‌پردازد که اجماع دانشمندان است که سبب شکل‌گیری علمی می‌شود که قابل‌اعتماد است.
ادامه مطلب
نقدنو

پشت صحنۀ جهان

کتاب «برج و میدان» را می‌توان یک اثر تاریخی به شمار آورد که موضوعش جدال شبکه و سلسله‌مراتب برای تصاحب قدرت جهانی است. ترتیب فصول کتاب ترکیبی است از سیر تاریخی و موضوعی، یعنی به اقتضای تغییر دوره‌های تاریخی، موضوعات فرعی نیز عوض می‌شوند. هدف اصلی هم آشنایی بیشتر، عمیق‌تر و جامع‌تر با گذشته، حال و تا حدی آینده است.
ادامه مطلب
نقدنو

در جست‌وجوی معنای زندگی

معناباختگی زندگی روایتی تکرارشونده در ادبیات مدرن جهان بوده است. سرگشتگی انسان و در جست‌وجوی معنای زندگی بودن موضوعی است که نویسندگان مختلف از منظرهای مختلف به آن پرداخته‌اند و هر بار بخشی دیده‌نشده از وضعیت انسان در جهان مدرن در این روایت‌ها به تصویر درآمده است. سال بلو، نویسنده مشهور آمریکایی، در رمان «هندرسون شاه باران» به سراغ همین موضوع یعنی جست‌وجوی معنای زندگی رفته است.
ادامه مطلب
نقدنو

ارگانیسم‌های پیچیده

«سیری در نظریۀ پیچیدگی» درواقع مجموعه‌ای گسترده از تلاش‌هایی است که می خواهند نشان دهند چگونه سیستم‌های کلان پیچیده و نظم‌یافته و سازگاری‌پذیر، از فعل و انفعالات میان اجزای بیشمار آن سیستم شکل می‌گیرند. میچل به روشنی کارکرد پیچیدگی میان پدیده‌های زیست‌شناختی، فناورانه و اجتماعی را شرح می‌دهد.
ادامه مطلب
نقدنو

هویت امروز از دل تاریخ

«تاریخ ایران آکسفورد» قرار است در عین اجمال، تاریخی کامل نیز باشد. بنابراین از دوران پارینه سنگی و ظهور شاهنشاهی هخامنشی آغاز شده و به پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ می‌رسد. یکی از نخستین  امتیازات محتوایی کتاب، به روز بودن آن است. متن اثر حاضر  برخلاف اغلب کتابهایی از این دست که عمدتاً تا فروپاشی شاهنشاهی در ایران و پایان حکومت پهلوی دوم، بیشتر پیش نیامده و معمولاً به سالهای پس از انقلاب به دلایل مختلف نپرداخته یا از انتشارش صرف نظر می‌کردند؛ به سه دهۀ نخست انقلاب نیز می‌پردازد و تا انتخابات پرحاشیۀ سال ۱۳۸۸ و آغاز دومین دورۀ ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد هم پیش می‌‌رود.
ادامه مطلب
نقدنو

فلسفۀ پرندگان

این كتاب كه حاصل مطالعه، پژوهش، و مشاهدۀ یك پرنده‌شناس و یك روزنامه‌نگار فلسفه‌خوانده است، سرشار از نكته‌های ناب دربارۀ پرندگان است كه اگر جایی نقل كنیم ممكن است فكر كنند داریم شوخی می‌كنیم. برای نمونه، پرندگان نه تنها دارای زبانی برای گفت‌وگو با هم هستند، افزون بر آن «لهجه» هم دارند و این لهجه به آنها كمك می‌كند تا مثلاً سهرۀ اصفهانی از سهرۀ مازندرانی متمایز شده و هیچ پرنده بیگانه‌ای نتواند وارد گروه شود.
ادامه مطلب