کارلو گینزبرگ
نقدنو
حکمت شکیبا

پنج نکته در باب فرهیخته‌ای فروتن

رازِ پایاییِ آثار گینزبورگ به ویژه «پنیر­و­کرم‌ها» در پنج دهه­‌ی گذشته مواجهه­‌ی انتقادیِ فعّال او با خویشتنِ آکادمیکِ خویش بوده است. این مواجهه­‌ی انتقادی به پنج سویه­‌ی پژوهشگرانه در نگاه او ختم شده‌اند؛ سویه‌هایی که میراث راستین گینزبورگ، نه تنها در دانش تاریخ، بلکه در علوم انسانی هستند.

مطالعه مطلب »
کتاب نارنجی
نقدنو
حکمت شکیبا

مشروطه از پشت میز دیپلمات‌های روس

این مجموعه دوجلدی، گزارش‌هایی را گرد آورده که وزارت خارجه روسیه تزاری درباره تحولات ایران در سال‌های انقلاب مشروطه تهیه کرده است. گزارش‌ها از زمان امضای فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ آغاز می‌شوند و تا پنج سال بعد، یعنی ۱۲۹۰، ادامه پیدا می‌کنند. این مجموعه در اصل به زبان روسی و در هفت دفتر منتشر شده و ترجمه فارسی آن از متنی صورت گرفته که در سال‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۲ در سن‌پترزبورگ منتشر شده است.

مطالعه مطلب »
معادلۀ فداکاری
نقدنو
حکمت شکیبا

یک قرن مجادلۀ علمی دربارۀ فداکاری

کتاب دوگاتکین فراتر از بررسی صرفاً بیولوژیک یک رفتار، در واقع تبارشناسیِ تاریخی/اجتماعی دقیقی از تلاش برخی دانشمندان برای درک مبانی تکاملی فداکاری است. این اثر به خواننده نشان می‌دهد که چگونه یک پرسش فلسفی و اخلاقی، گام به گام از صافی فرضیات و آزمایش‌های تجربی عبور کرده و در نهایت به زبان دقیق ریاضیات و ژنتیک جمعیت فرمول‌بندی شده است. مطالعه این کتاب را به تمام کسانی که به ریشه‌های تکاملی رفتار علاقه‌مندند پیشنهاد می‌کنم.

مطالعه مطلب »
نقدنو
حکمت شکیبا

دربارۀ گربه‌سانان

کتاب «پنجه‌مخملی‌ها» شبیه یک دایره‌المعارف و یک کتاب مرجع، حاوی اطلاعات مفید و کاملی دربارۀ گربه‌سانان است؛ مرجعی جالب و لذت‌بخش برای بررسی تکامل، بقا و وضعیت گربه‌های جهان. در این کتاب با گونه‌های متفاوت گربه‌ها آشنا می‌شویم. از بزرگ‌ترین و وحشی‌ترین گربه‌های دنیا مانند شیر گرفته تا گربه‌های ملوس خانگی که سر میز غذا دور پاهای ما می‌پیچند.

مطالعه مطلب »
سرهای استفانی
نقدنو
حکمت شکیبا

خانم مانکن، سازمان سیا و آیندۀ خاورمیانه

رمان «سرهای استفانی» جدیدترین اثر رومن گاری که به فارسی ترجمه شده، یک رمان پلیسی سیاسی است که در متن خاورمیانه می‌گذرد و گرچه در کشوری خیالی تعریف می‌شود اما امروز می‌توان گفت تحلیل درستی از روند پیوستگی فرهنگی اعراب به فرهنگ غرب داشته است.

مطالعه مطلب »
نقدنو
حکمت شکیبا

۱۹۷۹

«۱۹۷۹» سال وقوع انقلاب ایران است، یعنی همان سال ۱۳۵۷ شمسی. انتخاب این تاریخ برای عنوان کتاب بی‌ربط به تاریخ شمسی نیست چون نویسنده سوئیسی کتاب بخش اول داستانش کاملا به ایران دوران انقلاب اختصاص دارد.

مطالعه مطلب »
سیر عقل در منظومۀ حقوق بین‌الملل
نقدنو
حکمت شکیبا

سیر عقل در منظومۀ حقوق بین‌الملل

از تحقیق فنّىِ حقوقى گرفته تا تحلیل علمىِ سیستم حقوقى و تأمّل دربارۀ «صلح» و «حقوق» و تحلیل انتقادى ظهور این یا آن «قاعدۀ حقوقى» در فلان یا بهمان لحظۀ تاریخى، پژوهشگر حقوق بین‌الملل مى‌تواند با اِشراف به دقایق روش‌شناسى آرام آرام در چنین عرصۀ گسترده‌اى گام بردارد و موضوع این کتاب نیز معرفی برخی از  این روشهاست.

مطالعه مطلب »
نقدنو
حکمت شکیبا

در فضیلت عقب‌نشینی!

حقیقت این است که تغییر دیدگاه پدیده‌ای آشنا برای همه ماست، اما بسیاری از ما درک درستی نسبت به چیستی آن نداریم. جولین بارنز در کتاب کوچک «نظرم عوض شد» در چند جستار بسیار جذاب و خواندنی به این پدیده جذاب پرداخته است.

مطالعه مطلب »
نقدنو
حکمت شکیبا

جهان کپی‌خورده

ویژگی‌های روایی «آنومالی» حال خودشان را نشان می‌دهند: از فرم روایی غیرخطی کتاب گرفته تا تلفیق ژانر‌های علمی‌تخیلی و جنایی با یکدیگر که همگی نشانه‌هایی به ما می‌دهند که حاکی از مواجهه مخاطب با اثری پست‌مدرن است؛ اثری که با روایت دوم‌شخص به مخاطب گوشزد می‌کند که در حال خواندن یک کتاب است.

مطالعه مطلب »