ذهن مکانیکی
۹۵۰.۰۰۰تومانذهن انسان چگونه میتواند جهان خارج را بازنمایی کند؟ فکر چیست و آیا مطالعهٔ علمیِ آن ممکن است؟ آیا باید ذهن را نوعی ماشین تلقّی کنیم؟ آیا ذهنْ کامپیوتر است؟ آیا کامپیوتر میتواند فکر کند؟ تیم کرین بدون مفروض داشتن هیچ دانش پیشین در فلسفه و رشتههای مرتبط با آن، پای در راه پاسخ دادن به این پرسشها و برخی پرسشهای دیگر مینهد.
ذهن مکانیکی، از زمان نخستین چاپ، برخی از مهمترین نظرات فلسفهٔ معاصرِ ذهن را به هزاران نفر معرفی کرده است. کرین نظرات بنیادینی را توضیح میدهد که بر هر سه حوزهٔ فلسفهٔ ذهن، هوش مصنوعی و علوم شناختی تأثیرگذارند: چیستی مسألهٔ ذهن ـ بدن؛ چیستی کامپیوتر و چگونگی کار کردنِ آن؛ چیستی فکر، و شرایط تحقق فکر در کامپیوتر یا ذهن.
ذهن مکانیکی برای علاقهمندان به ساز و کارهای ذهن اثری است مفهوم، و برای آنها که فلسفهٔ ذهن، فلسفهٔ روانشناسی یا روانشناسیشناختی میخوانند یک خواندنیِ ضروری.
وداع با پرولتاریا
اتمام چاپدیگر امر بر این دایر نیست که بدانیم کجا میرویم یا اینکه با قوانین درونی پیشرفت تاریخ همگام شویم. به جایی نمیرویم و تاریخ مسیر ازپیشبودهای ندارد. نباید هیچچیز از تاریخ انتظار داشت یا چیزی را فدای آن کرد. دیگر امر بر این دایر نیست که خود را قربانی راهی برین کنیم که بازخرید رنجهایمان باشد و بهای فداکاریهایمان را با بهره بپردازد. از این پس، برعکس، امر بر این دایر است که ما چه میخواهیم و در جستجوی چه هستیم. منطق سرمایه ما را تا آستانهٔ آزادی هدایت کرده است. اما بهشرطی میتوان از این آستانه گذشت که به جای تعقل تولیدی، تعقل دیگری بگذاریم. این کار فقط از خودِ مردمان ساخته است. هیچگاه قلمرو آزادی از فرایندهای مادی نتیجه نمیشود: قلمرو آزادی تنها با عمل بنیادی و خلاق آزادی که آزادی را بهمثابهٔ خودبنیادیِ مطلق در نظر گیرد، و آن را هدف نهایی هر شخص ببیند، مستقر میشود.
تابستانی با پروست
۲۰۰.۰۰۰توماندر اين كتاب قدمقدم با فراز و فرود و مطالعۀ انتقادى رمانى همراه مىشويم كه مشهور است بسيار بيش از آنكه خوانده شده باشد دربارهاش حرف زدهاند.
همه تنها میمیرند
اتمام چاپاوتو و الیزه هامپل تا پیش از انتشار این رمان بیش از دو نام در بایگانی گشتاپو نبودند و اگر هانس فالادا همه تنها میمیرند را نمینوشت شاید جهان هرگز رنج تنهایی و شور عشق و درد جدایی این زوج مبارز برلینی را درنمییافت. آنها باید شش دهه مستور در جهان ادبیات آلمانی میماندند تا صدایشان با انتشار ترجمهٔ انگلیسی رمان به گوش خوانندگانی از سراسر جهان برسد و کتاب در صدر جدول فروش ایالات متحد امریکا، بریتانیا، فرانسه، و کانادا قرار بگیرد و نیویورک تایمز آن را رویداد ادبی سال 2009 بنامد.
روزنامهٔ مونترئال گازت دربارهٔ آن چنین نوشته است: «این رمان صرفاً بازنمایی یک زندگی نیست. از ورای زمان و مکان و فرهنگ بر سرمان فریاد میکشد که من آنجا بودم.»
تسلیدهندگان
اتمام چاپکرولاین با مشکلی عجیب روبهرو شده است؛ صدایی بیرون از سرش افکار او را میخواند و ماشین تحریری همهچیز را ثبت میکند. بیآنکه بخواهد شخصیت یک رمان شده است. او که تازه کاتولیک رومی شده است، نمیداند که این صداها تجلی تقدس است یا راوی جنون. اعتقادات مذهبی جدید باری بر دوش او گذاشته و خلاقیت سرکشش که راهی برای بروز نمییابد کلافهاش کرده است. آیا نویسنده سایهای از خداوند است که همچون او شخصیتهایی خلق کرده و به سمت سرنوشت هدایتشان میکند؟
اطرافیان کرولاین از درک این رنج ناتواناند و احتمال میدهند که دیوانه شده باشد اما کرولاین که تسلیدهندهای برای خود نمییابد از تغییر آیین و تبدیل شدن به شخصیت یک رمان در عذاب است، چرا که این دو نقش مستلزم از دست دادن آزادی یا بازتعریف آزادی است برای دست یافتن به انسجام معنوی و فکری.
تسلیدهندگان اولین و شاید مهمترین اثر موریل اسپارک است. اِولین وو آن را «بسیار اصیل و بدیع» خوانده بود و گراهام گرین «یکی از انگشتشمار رماناولهای حقیقتاً اصیل که تا سالها خوانده خواهد شد.»
زنان تشنۀ قدرت
۸۰۰.۰۰۰تومانحکومت ساقط شده است، مردان از رأس قدرت به زیر کشیده شدهاند و زنان حکومت را تماماً در ید قدرت خود دارند. سالهاست مرزهای کشور به روی بیگانگان بسته شده و جهان فقط با اطلاعاتی از وقایع امپراتوری زنان خبر دارد که سران صلاح میبینند منتشر شود. ژودیت، «شبانِ» زنان، که پس از مرگ مادرش جانشین او شده آن سرزمین را با مُشت آهنین اداره میکند؛ مضحکهای سیاسی در دل رژیمی هذیانزده که تمام شعارهای پیش از انقلابش را کنار گذاشته و در کار خلق ارزشها و شعارهای جدید است. بهموازات روایت اصلی، خاطرات پرستاری معمولی پیش کشیده میشود که به حریم شبان راه مییابد و واقعیتِ پارانویایی قدرت و مواهب کارگزاران حکومت و بلهوسیهای جنونآمیز آنها را به تصویر میکشد. زنان تشنهٔ قدرت تأملی است در باب دلایل و تأثیرات تعصب و فساد در ساختار حکومتهای تمامیتخواه از هر سنخ.
ماکیاوللی برای همه
۱۵۰.۰۰۰توماندر این کتاب اندیشهها و زندگی پر فراز و نشیب نیکولو ماکیاوللی، این مشهورترین فیلسوف سیاسی، با زبانی ساده و گیرا مطرح میشود. در این دوران که شهریارهای موقت و دائمی توأمان در جهان حکم میرانند چرا همچنان میتوان خواندن آثار ماکیاوللی را مفید یا ضروری دانست؟ چه چیزی در آثار او هست که از آنها متنهایی زنده و معاصر میسازد؟ آثار او چه دارند که به ما بگویند؟ ماکیاوللی شهریار را بر اثر چه رویدادهایی و با چه رویکردی نوشت؟ آیا بهراستی میخواست به شهریاران درس نیرنگ بدهد، یا سر آن داشت که شیوههای نیرنگ شهریاران را به مردم بنمایاند؟
پاتریک بوشرون تاریخنگار برجسته و استاد دانشگاه در فرانسه، در پاسخ به این پرسشها از دیدگاهی نو به تحلیل آثار و اندیشههای ماکیاوللی پرداخته است. او فقط به بازخوانی کتاب شهریار، یعنی مشهورترین کتاب ماکیاوللی، بسنده نکرده و کتابها و دیگر نوشتههای او و حتی نمایشنامههای طنزش را هم از نظر گذرانده است تا شاید به ژرفنای اندیشهٔ ماکیاوللی و چراییِ اهمیت و ضرورتش پی ببرد.
بچههای تانر
۵۵۰.۰۰۰تومانروبرت والزر این روایت بیپرده را به تشویق برونو کاسیررِ ناشر، پسرعموی ارنست کاسیررِ فیلسوف نوشت. یکنفس و بیقلمخوردگی، در هجده فصلِ دقیقاً یکاندازه. داستان سیمون تانر، نویسندهٔ خودخواندهٔ خیالپرستی که مدام بیاینکه خطایی مرتکب شود که باعث شود عذرش را بخواهند شغلهای بیاهمیتِ خودش را ترک میکند. موجودی پوچ و بیقید و بند؛ هزارپیشهای سودایی؛ انگار هجو نانویسندگان ورّاج ابنالوقتی که از اضطرابی عمیق رنج میکشند و چنان در خودستایی و خودپرستی غرقاند که شهودهای مندرآوردیِ نانوشتهشان بخار میشود و به هوا میرود، و آنچه هم که از ایشان بر کاغذ نقش میبندد چیزی نیست جز مُشتی یاوهٔ بیسر و ته. اما «این علاف تنپرور مدرن با جامهدان سبُکش»، به قول کافکا، خود مانند شخصیتی داستانی که نمیتواند شهودهای نافذش را دربارهٔ جهان و مافیها تبدیل به اثر ادبی کند، موجودی است بسیار اغواگر که «جهان را میپوید» و سرانجام دستاوردی از او بر جا نمیماند، جز «لذت خواننده».
و شگفتا که آنچه والزر دربارهٔ خود گفته، دربارهٔ سیمون هم صادق است: «حتی فکر اینکه بتوانم در زندگی اندک کامیابیای داشته باشم، میترسانَدم.» فرق والزر با شخصیت داستانش این است که او داستان لطیفی میآفریند دربارهٔ خواست ناکامیابی، و اینگونه کامیاب میشود. اکنون با بچههای تانر سهگانهٔ مشهور والزر در اختیار خوانندهٔ فارسیزبان است.
لیکو
۳۰۰.۰۰۰تومانلیکو شعری شفاهی است. تکبیتیست هجایی و مقفّا. لیکو نیز مانندِ زبانِ بلوچی از روزگارانِ دور و ناشناختۀ ادبیات و موسیقیِ ایران خودش را به امروز رسانده است و بازمانده از الحانیست که پیش از همدستیِ شعرِ پارسی و عروضِ عربی، سر بر آسمانِ ادب و هنر ایران داشتهاند. لیکوها بیشتر ده هجاییاند ولی لیکوزنانِ بلوچ، آرشه که بر سیمِ سُروز میکشند ابایی ندارند از افزودن چند هجای خردهتحریری به شعر، برای پاسخگویی به نوای ساز؛ از همین «ای دوست» گفتنها و «امَان امَان» برآوردنهای آوازَندگانِ پارسیخوان که رایج است و بسیار شنیدهایم.
جنگ
اتمام چاپدر تابستان سال 2021 خبری منتشر شد که جهان ادبیات را به لرزه انداخت. سه اثر این غول ادبی جهان که در روزگار حیاتش مفقود شده بود سرانجام پیدا شد. دستنویسهایی که شاید خوانندگان ادبیات بیش از نویسنده مشتاق بودند که پیدا شود. بالاخره انتشارات گالیمار در بهار سال بعد از میان این نسخههای دستنوشته اولین رمان را چاپ کرد: جنگ. گویی سلین چند دهه پس از مرگ نیز حرفهای دیگری دربارهٔ جنگ دارد که با جهان بگوید. رمان جنگ روایت لحظات حضور سلین جوان است در جنگ، زخمی شدنش، بستری شدنش، و آنچه میتوان زوال و سقوط کشور او و دیگر کشورهای درگیر دانست به ورطهٔ توامأن دردناک و مضحکِ جنگ.
برخی منتقدان ادبی معتقدند که این رمان از دیگر شاهکار سلین یعنی سفر به انتهای شب نیز بزرگتر است. به هر روی، تفکیک و انتخاب میان این هر دو اثر دشوار است.
میان تخت و گور
۱۹۰.۰۰۰تومانالیا کازان، فیلمساز ترکتبار امریکایی و برندۀ جایزۀ اسکار و خالق شاهکارهایی چون در بارانداز و اتوبوسی به نام هوس، در توصیف این اثر نوشته: «کتابی است منحصربهفرد. هرگز رمانی با این حجم از غافلگیریهای پیوسته و غیرمنتظره نخواندهام. در این کتاب هیچ، مطلقاً هیچچیز، خواننده را برای سلسلهای از رویدادهای تکاندهنده آماده نمیکند، رویدادهایی که عملاً مصالح ساختمان رماناند. تنها چیزی که میتوانم به دیگران بگویم این است که بله! این کتاب را بخوانید تا از شباهت آن با رفتار و سلوک مردمی که با آنها زندگی میکنید شگفتزده شوید.»
در هر حال، میان تخت و گور کاوشی است در روان آدمهایی که در قعر روابط قدرت پوسیدهاند و با این همه گهگاه شرارههای شرافت در وجودشان جرقه میزند، رمانی دربارۀ تاریکی و روشنایی و در نهایت امید… دربارۀ لحظههای غریب و خارقالعادۀ فوران احساسات از درون فاسدترین فردِ یک امپراتوری.
معیارهای قابلیت در تفکر نقادانه
۲۵۰.۰۰۰تومانکتاب معیارهای قابلیت در تفکر نقادانه چارچوبی برای ارزیابی تواناییهای سنجشگرانهاندیشی دانشجویان فراهم میآورد. این معیارها به مدیران و آموزشگران در تمام سطوح، از ابتدایی تا تحصیلات عالی، کمک میکند که میزان سنجشگرانه بودن تفکر و استدلال دانشجویان را در هر موضوع یا رشته ارزیابی کنند.