آدمی
1.800.000توماناز بمبارانهای جنگ جهانی گرفته تا جهانی واقعی که شاید تنها در رمان خداوندگار مگسها بتوان نمونهاش را یافت، از مزرعهٔ پرورش روباه در سیبری گرفته تا جنایتی ننگین در نیویورک، از دستگاه شوک در دانشگاه ییل گرفته تا آزمایش زندان در دانشگاه استنفورد… روتخر برخمان به ما نشان میدهد که باور انسان به مهر و نیکخواهی قادر است تفکر نوینی را بیافریند و مبنایی باشد برای تغییرات راستین در جامعه. زمان آن فرارسیده است تا نگاهی نو به سرشت بشر بیفکنیم.
برخمان برخی از برجستهترین وقایع و پژوهشهای جهان را با دیدی کاملاً بدیع میشکافد و پرتوی نو بر تاریخ بشر در ۲۰۰,۰۰۰ سال اخیر میافکند.
انسان در شعر معاصر
اتمام چاپمحمد مختاری در کتاب انسان در شعر معاصر به درک و تصویر «انسان» در شعر ایران از گذشته تا امروز میپردازد. ریشههای این دستاورد قدیمی شعر فارسی را میکاود و شباهتها و تفاوتهای درک و دریافت شاعران معاصر را نیز بهدقت بیان میکند. او در این بررسی از سیر تطور و تکامل اندیشهٔ مدرن جهان بهره میگیرد و از پسِ پرداختن به دورههای گوناگون اندیشهٔ بشری و بررسی توأمانِ شعر شاعران کلاسیک و شعر چهار شاعر بزرگ معاصر ـــ نیما، شاملو، اخوان، فروغ ـــ به مفهومی بنیادین و متمایزکننده در شعر معاصر پی میبرد: درک حضور دیگری. مفهومی ـــ بهتعبیر او ـــ طبیعی و بدیهی که فقدان آن، اسباب تحقیر و خوارداشت انسان و زمینهساز حذف «دیگری» بوده است.
فلسفۀ زیستشناسی
700.000تومانسمیر عکاشه استاد فلسفهٔ علم دانشگاه بریستول در انگلستان است و از سال ۲۰۰۳ در آنجا تدریس میکند. عکاشه همچنین عضو فرهنگستان بریتانیا و رئیس انجمن فلسفهٔ علم اروپا است. عکاشه بیش از یکصد مقاله دربارهٔ موضوعات گوناگون فلسفهٔ علم و زیستشناسی تکاملی در ژورنالهای معتبر منتشر کرده است. موضوعات مورد علاقهٔ او در فلسفهٔ زیستشناسی پرسشهای بنیادی و مفهومی مرتبط با نظریهٔ تکامل، بهویژه مسألهٔ سطح انتخاب است که به انتشار کتاب تکامل و سطح انتخاب انجامید که برندهٔ جایزهٔ لاکاتوش شد.
سمیر عکاشه در این کتاب قابل فهم که زیبا و روشن نوشته شده است بعضی از موضوعات اصلی فلسفهٔ زیستشناسی را مطرح میکند. این کتاب رابطهٔ نزدیک علم زیستشناسی و فلسفهٔ زیستشناسی را آشکار میکند و بنیان محکمی است برای کاوش در چارچوبهای نظری جدید و اختلاف نظرهایی که در این رشتهٔ هیجانانگیز شکل میگیرد.
ــ اوا جابلونکا، نویسندهٔ تکامل در چهار بعد
سمیر عکاشه در این کتاب جدید و خارق العاده گزارشی مختصر و مفید از یکی از زندهترین رشتهها در فلسفهٔ معاصر ارائه میدهد. این بهترین سرآغاز برای هر کسی است که به تأملات فلسفی دربارهٔ علوم زیستی علاقه داشته باشد.
ــ فیلیپ کیچر، نویسندهٔ زندگی با داروین
مبارزه علیه وضع موجود
370.000تومانورود شماری از دانشجویان ناراضی آلمان به ساختار دولت آن کشور در دههٔ ۱۹۸۰ از مهمترین تحولات اروپا در سالهای پس از جنگ جهانی دوم بود. جوانان آن کشور، سرخورده از وقایع و بیاعتماد به نسل پیش، ابتدا دو راه در پیش گرفتند: درسخواندهها اگزیستانسیالیستهایی شدند با لباسهایی همواره سیاه به علامت سوگواری برای جامعهای که در آن منظور از حرف زدن کتمان حقیقت است و قصد از سکوت انکار آن؛ و جوانان طبقهٔ کارگر عربدهجویانی شدند لباسهای چرمی به تن و سوار بر موتورسیکلتهایی پر سر و صدا. دستهٔ اول طبقهٔ متوسط را نگران میکرد و دستهٔ دوم او را میترساند. اواخر دههٔ ۱۹۶۰ اوضاع نگرانکنندهتر شد: کسانی سلاح برداشتند تا نظامی را که به نظرشان فاسد و دروغگو میرسید سرنگون کنند.
همزمان با فروریختن دیوار برلن، شماری از جوانان پرخاشگر دههٔ ۱۹۶۰ در حکومت آلمان واحد صاحب شغل و مقام بودند. آیا وضع موجودی که مسئولیت آن با این گروه هم هست همان چشمانداز زیبایی است که وقتی دانشجو بودند وعدهاش را میدادند، و آیا این دانشجویان سابق به ناراضیان آتی مجال خواهند داد که به همین ترتیب وارد صحنه شوند و سهمی از گوی و از میدان به دست آورند؟
سیارۀ ویروسها
اتمام چاپاین که موجودی بسیار کوچکتر از کوچکترین سلولها، موجودی نه کاملاً جاندار و نه کاملاً بیجان که بهتنهایی و بدون استفاده از امکانات سلول میزبان قادر به زندگی مستقل نیست، سیارهای به بزرگی زمین را به گروگان بگیرد، میلیونها نفر را در تمام قارههای جهان بیمار کند و هزاران نفر را به کام مرگ بفرستد، اقتصاد جهانی را در هم بشکند و فیلسوفان را به تردید وادارد که آیا نسبت دگرگونشدهٔ انسان با جهان و با جامعه اصلاً به شکل نخست باز خواهد گشت یا نه، شبیه طرح جسورانهای برای یک فیلم علمی-تخیلی به نظر میرسد. تا همین یک سال پیش باور کردن این حجم از تخیل آسان نبود. اما اکنون کافی است نگاهی به جهان پیرامون بیندازیم و دریابیم که این کابوس نهتنها محقق شده است بلکه خود ما نیز در آن نقش داریم. داستان کمی شبیه به رمان مسخ کافکا آغاز شد: یک روز صبح که از خواب آشفتهای بیدار شدیم دیدیم در جهانی به سر میبریم که آن را نمیشناسیم، در سیارهای که ظاهراً دیگر از آنِ ما نیست، در سیارهٔ ویروسها!
کارل زیمر از برجستهترین روزنامهنگاران علم در جهان است. در نیویورک تایمزو نشریات دیگر در زمینهٔ علوم زیستی و تکامل جانداران مینویسد و مشتاق است بداند که دانشمندان چگونه به شناخت ما از طبیعت و خودمان میافزایند. او بارها برندهٔ جایزههای معتبر در روزنامهنگاری علمی شده و تاکنون چهارده کتاب منتشر کرده است، ازجمله دریاکنار: تکامل کلان و دگرگونی حیات (۱۹۹۸)، انگلشاه (۲۰۰۰)، تکامل: معنابخشی به حیات (۲۰۱۱)، و لبخندش به مادرش رفته (۲۰۱۸).
برابری و جانبداری
600.000تومانتامس نیگل مسألهٔ اصلی سیاست را اینگونه بیان میکند: درحالیکه منافع و ارزشها ما را بهتعارض با یکدیگر میکشانند، چگونه میتوانیم در جهانی مشترک زندگی کنیم؟ او در این کتاب، دو نوع سیاستورزی را مطرح میکند: اولی، سیاست برابریطلبانه و دیگرگزینانه است که معطوف به کاهش درد و رنج انسانهاست. مدافعان چنین سیاستی میان ارزشهای گوناگون (تصورات مختلف از زندگی خوب) بیطرف هستند. دومی، سیاست جانبدارانه و خودخواهانه است که معطوف به افزایش قدرت برای تأمین منافع شخصی یا گروهی است. مدافعان چنین سیاستی از ارزشهای شخصی و گروهی خود بدون ملاحظهٔ دیگران دفاع میکنند.
نیگل میگوید راهحل اول ــیعنی برابریــ راهحلی آرمانی است که غالباً در عالم سیاست غایب اما همیشه اخلاقی بوده است. راهحل دوم ــیعنی جانبداریــ راهحلی واقعانگارانه است که همیشه در عالم سیاست حاکم است اما همیشه هم غیراخلاقی بوده است. با این وصف، دغدغهٔ اصلی نیگل این است که آیا میتوان جانبداری معقول را که غیراخلاقی نباشد با برابریطلبی معقول که ناکجاآبادگرایانه نباشد، جمع کرد؟
به باور منتقدان برابری و جانبداری یکی از عمیقترین و مهمترین کتابهایی است که تا کنون در زمینهٔ نظریههای سیاسی منتشر شده است.
برج و میدان
اتمام چاپبخش اعظم تاریخْ سلسلهمراتبی است؛ دربارهٔ پاپها و رئیسجمهورها و نخستوزیرهاست. اما اگر صرفاً دلیلش این باشد که بایگانیهای تاریخی را خود سلسلهمراتبها ایجاد میکنند چه؟ اگر به شبکههایی به همین اندازه پرقدرت ولی نهچندان قابل رؤیت بیتوجه باشیم و بررسی آنها را به نظریهپردازان توطئه ـــ با آن خواب و خیالهایشان دربارۀ ایلومیناتیِ برخوردار از قدرت مطلق ـــ واگذار کنیم، چه پیش میآید؟
قرن بیست و یکم را «عصر شبکهای» خواندهاند. اما فرگسن در برج و میدان استدلال میکند که شبکهها بههیچوجه پدیدهٔ جدیدی نیستند. از چاپخانهدارها و مبلّغانی که اصلاحات دینی را موجب شدند گرفته تا فراماسونهایی که انقلاب امریکا را هدایت کردند، همانا شبکهسازان بودند که نظم و سامانِ دیرینۀ پاپها و پادشاهان را بر هم زدند. عصر کنونی نهتنها نوظهور نیست بلکه دومین عصر شبکهای است و کامپیوترهای شخصی در آن همان نقش دستگاه چاپ را دارند.
اما کسانی که بیصبرانه منتظر آرمانشهری متشکل از «شهروندان اینترنتیِ» درهمتنیدهاند شاید سرخورده شوند، زیرا شبکهها در معرض «خوشهبندی» و «شیوع» و حتی «قطع شدن» هستند. و جدالهای قرون شانزدهم و هفدهم هماکنون در عصر «فیسبوک» و «دولت اسلامی» و «قلمرو ترامپ» نمونههای مشابه بس هراسانگیزی دارند.
جهش اجتماعی
1.500.000تومانچگونه شش میلیون سال تکامل انسان زندگی امروزی ما را شکل داده است -از کار و روابط گرفته تا رهبری و نوآوری و، مهمتر از همه، جستوجویمان در پی شادکامی.
جهش اجتماعی میکوشد برخی یافتههای علمی تازه دربارهٔ شکلگیریِ ویژگیهای زیستی و روانی انسان را به زبانی ساده بیان کند و ضمن ارائهٔ روایتی جذاب از تاریخ تحولات زیستی گونهٔ انسان، چگونگی و چرایی شکلگیری برخی ویژگیهای روانی در انسان را توضیح میدهد. ایدهٔ محوری کتاب «فرضیهٔ مغز اجتماعی» است که میگوید: بزرگی مغز انسان برای مقابله با چالشهای پیچیدهای است که زندگی در محیط اجتماعی و تعامل با سایر همنوعان پیش روی او میگذارد. برتری انسان بر مقایسه با سایر جانوران بهویژه نخستیها تواناییِ اعجابانگیزش در تعامل با همنوعان و جامعه است، و نه مثلاً قابلیت چشمگیر در نوآوریِ فنی و کار با اشیاء.
روانشناس پیشرو، ویلیام فون هیپلانسانشناسی و زیستشناسی و تاریخ و روانشناسی را با علم تکامل درمیآمیزد و تاریخ تکاملی ما را قدمبهقدم دنبال میکند تا نشان دهد چگونه رویدادهایی در گذشتههای بسیار دورمان هنوز هم زندگی امروزمان را شکل میدهند. تأثیر این عوامل بسیار گسترده و چشمگیر است: از مسائل عادی و روزمره مانند میل به اغراقگویی و بزرگنمایی گرفته تا موارد عجیبی مانند اینکه چرا خودمان دروغهایمان را باور میکنیم.
واقعیت ناپیدا
450.000تومانآیا تا به حال کسی این شجاعت را داشته که داستان کوانتومها را از یونان باستان شروع کند؟ یا این داستان پیچیده را چنان ساده روایت کند که برای فهمش تنها به توانایی خواندن نیاز باشد؟
کارلو روولی از یونان باستان، از همان آغاز دانش، شروع میکند و پلهپله پیش میآید: از اتمهای دموکریتوس و صورتهای مثالی افلاطون و ارسطو تا دایرههای بطلمیوس و دنیای دانته، از آونگ گالیله و ماه نیوتن تا امواج فارادی و معادلات ماکسول، از نسبیت اینشتین و عدم قطعیت هایزنبرگ تا سیاهچالهٔ ویلر و اطلاعات هاکینگ. این سفری است به دنیای جذاب فیزیک از اتمهای آغازین جهان تا نظریهٔ اطلاعات، با زبانی چنان ساده که گاه خواننده با تردید به خود میگوید: «آیا همهاش همین است؟ همین قدر ساده؟»
نگران نباشید. روولی یکی از بزرگترین فیزیکدانان زندهٔ جهان است و در داستانی که برای شما روایت میکند، خودش هم نقش دارد. واقعیت ناپیدا روایتی دست اول از فیزیک معاصر است با نثری جذاب و درخشان.
فروید
1.000.000تومانجاناتان لیر، فیلسوف و استاد ممتاز دانشگاه شیکاگو و برندهٔ جایزۀ «دستاورد ممتاز بنیاد اندرو ملون» در ویراست دوم این کتاب اندیشۀ فروید را سراسر شرح میدهد و ارزیابی میکند، آنهم با تمرکز بر حیطههایی از فلسفه که گفته شده فروید تأثیری پایدار بر آنها داشته است؛ از جمله فلسفۀ ذهن، ارادۀ آزاد و تعیّنگرایی، عقلانیت، ماهیت «خود» و ذهنیت، اخلاق و دین. همچنین به شماری از مسائل و مباحث عمیقتری هم پرداخته که فروید با آن دست به گریبان بوده و اهمیت فلسفی آنها را با مهارت بسیار به تصویر کشیده است: میل جنسی آدمی، ناهشیار، رؤیا و نظریۀ انتقال.
فیلسوفان علاقهمند به روانکاوی این کتاب را دستاوردی عظیم خواهند یافت. بسیاری از استادان ادبیات و تاریخ اندیشه نیز که به تدریس فروید اشتغال دارند، آن را خواهند خواند و با شور و اشتیاق به بحث خواهند نشست.
ــ ریچارد رورتی، دانشگاه استنفورد، امریکا
اگر بنا باشد به این پرسش پاسخ دهم که درمیان روانکاوان معاصرچه کسی برای نگارش درآمدی بر فروید در مقام فیلسوف شایستهتریناست، انتخابم کسی نخواهدبودجز جاناتان لیر.
ــ اسلاوُی ژیژک، دانشگاه لوبلیانا، اسلوونی
بام بلند همچراغی
800.000توماندر این کتاب با جزئیاتی از زندگی این دو نامِ تابناک تاریخ معاصر ایران آشنا میشویم که تاکنون ناگفته بوده است. تصویر بزرگِ این عشق را در شعرهای درخشان احمد شاملو دیدهایم اما هیچگاه از ساحت واقعیت روزمره و بیواسطهٔ راویهای گوناگون آن را ندیده یا نشنیدهایم. این فرصتیست که آیدا شاملو پس از پنجاه سال در اختیار هزاران خوانندهای گذاشته است که عشق را از منظر «عشق شاملو و آیدا» آموختهاند و رعایت کردهاند یا شرح پُرشوکت عشق آنها را شنیدهاند. این نخستین روایتیست که از «معشوق» واقعیِ عشق در ادبیات فارسی میخوانیم. معشوق به سخن درآمده است تا از عشق بگوید و سنّتی هزاران ساله را به نقطهٔ عطفی دیگرگونه نزدیک کند. بختیاریم که معاصرِ این روایت پرشور و پرحسرت و شکوهمندیم و میتوانیم یک عشقِ بلندآوازه را در دو سطحِ استعاره و واقعیت نظاره کنیم، که میتوانیم «چهرهٔ آبی عشق» را لحظهای در کبوترهای کلام آیدا نظاره کنیم ـــ شاملو و آیدا در آینهٔ آیدا.
مارکس و آزادی
اتمام چاپتری ایگلتون با تأمل در اینکه مارکس بیشتر دغدغهٔ تفاوتها را دارد تا برابری، شرح میدهد که آزادی برای مارکس مستلزم رهایی از کار دستمزدی است، یعنی نوعی وفور در تولید و فراوانی آنچه به لحاظ مادی ضروری است. ما زمانی آزادیم که، همچون هنرمندان، رها از مهمیزِ احتیاجات جسمانی، تولید کنیم و همین سرشت است که مارکس آن را جوهر تمامِ انسانها میداند.
ایگلتون رابطهٔ تولید و کار و مالکیت را ترسیم میکند که هستهٔ تفکر مارکس را تشکیل میدهد. وی سپس شرح هوشمندانهای از آرمانشهر مارکس ارائه میکند: جایی که در آن کارْ خودکار شده است و ساختن سد یا تولید جارختی همانقدر ابعادی از خودشکوفایی است که مزه کردن هلو یا لذت بردن از یک کوارتتِ زهی.