کارل گوستاو یونگ
کارل گوستاو یونگ

کارل گوستاو یونگ (۱۸۷۵–۱۹۶۱) روان‌پزشک و اندیشمند سوئیسی بود که مکتب روان‌شناسی تحلیلی را بنیان گذاشت. او ابتدا از همکاران نزدیک زیگموند فروید بود اما بعدها به‌دلیل اختلاف دیدگاه دربارۀ منشأ رفتار انسان از فروید جدا شد. یونگ برخلاف فروید که بیشتر بر غریزۀ جنسی تمرکز داشت، ذهن انسان را ساختاری عمیق‌تر و چندلایه می‌دانست که در آن تجربه‌های مشترک بشری نیز حضور دارند. او این بخش مشترک را ناخودآگاه جمعی نامید و معتقد بود درون این ناخودآگاه طرح‌واره‌هایی جهانی و نمادین وجود دارد که آن‌ها را کهن‌الگو می‌خواند.

یونگ باور داشت رشد روانی هر فرد یک فرایند فردیت‌یابی است؛ یعنی آشتی دادن خودآگاه و ناخودآگاه برای رسیدن به وحدت درونی. مفاهیمی همچون سایه (بخش تاریک شخصیت)، پرسونا (نقاب اجتماعی) و آنیما و آنیموس (جنبه‌های زنانه و مردانه درون فرد) از نظریه‌های اوست. اندیشه‌های یونگ بعدها بر روان‌درمانی، تحلیل رؤیا، دین‌پژوهی، اسطوره‌شناسی و حتی هنر و ادبیات تأثیر گسترده‌ای گذاشت.