دستهبندیهای موضوعی
کارلو روولی فیزیکدان نظری، نویسنده و پژوهشگر ایتالیایی است که بیشتر با کارهایش در زمینۀ گرانش کوانتومی، فلسفۀ علم و توضیح مفاهیم پیچیدۀ فیزیک برای مخاطب عمومی شناخته میشود. او در کتابهایی همچون «نظم زمان»، «واقعیت ناپیدا» و «نخستین دانشمند» دربارۀ جهان، زمان، ماده، نسبیت و مکانیک کوانتومی با زبانی روشن و شاعرانه مینویسد. روولی علم را فقط مجموعهای از فرمولها نمیبیند، بلکه آن را راهی برای اندیشیدن درباره واقعیت، ناپایداری جهان و جایگاه انسان در کیهان معرفی میکند. اهمیت کار او در این است که فیزیک مدرن را به تجربهای فکری، فلسفی و قابلفهم برای خوانندگان عمومی تبدیل میکند.
نخستین دانشمند
350.000تومانکارلو روولّی سراغ آناکسیمندر، فیلسوف یونانی سدۀ ششم پیش از میلاد، میرود تا سرآغاز اندیشۀ علمی را بکاود و در ادامه به حدود و امکانات و فواید علم و نسبت مناقشهبرانگیز آن با دین بپردازد. آناکسیمندر اغلب «نخستین دانشمند» نامیده میشود چون نخستین کسی بود که از وجود نظمی در جهان سخن گفت ناشی از نیروهای طبیعی و نه نیروهای فراطبیعی. او نخستین کسی بود که دریافت زمین در فضا شناور است و خورشید و ماه و ستارگان گرد آن میچرخند ــــ آن هم هفت سده پیش از بطلمیوس. او بود که نخستین بار گفت که حیوانات از دریا برآمدهاند و تکامل یافتهاند و همچنین قوانینی کلّی بر تغییرات در جهان حاکماند.
روولّی در این کتاب جایگاه والای آناکسیمندر در تاریخ علم را از طریق بازسازی نظریاتش احیا میکند. او در این مسیر بر آنچه بر ما معلوم است تکیه میکند و آن را در بستر تاریخی و فلسفیاش قرار میدهد. روولّی ضمن نقد و واکاوی آراءِ فیلسوفان علم و ارائۀ شرحی مختصر از تحولات مهم تاریخ علم، نشان میدهد که آراءِ آناکسیمندر چه تأثیر سرنوشتسازی بر فرهنگ غرب و حرکت آن به سوی انقلاب علمی داشته است. او نتیجه میگیرد که اندیشۀ علمی ـــمیراث آناکسیمندرـــ تنها زمانی قابلاعتماد است که پیوسته مرزهای شناخت فعلی ما را محک بزند.
هلگولند
اتمام چاپهلگولند جزیرهای بیدار و درخت در دریای شمال است، که ورنر هایزنبرگ ۲۳ساله توانست نظریهٔ مکانیک کوانتومی را در آنجا خلق و دورانی از انقلاب علمی را آغاز کند. فیزیک کوانتومی انباشته از آرای غریب است که منجر به بیشمار کشف و پیشرفت فناوری شده است و اکنون درک ما از جهان هستی مبتنی بر نظریههای گرانش کوانتومی و مکانیک کوانتومی است، گرچه هنوز هم رازآلوده مانده است.
کارلو روولّی در هلگولند میکوشد که این عرصههای رازآلوده را بکاود. جهان کوانتومی که او توصیف میکند، همانقدر زیباست که تکاندهنده. آثار او همچون نظم زمان و واقعیت ناپیدا تا کنون به بیش از چهل زبان ترجمه شده است.
واقعیت ناپیدا
450.000تومانآیا تا به حال کسی این شجاعت را داشته که داستان کوانتومها را از یونان باستان شروع کند؟ یا این داستان پیچیده را چنان ساده روایت کند که برای فهمش تنها به توانایی خواندن نیاز باشد؟
کارلو روولی از یونان باستان، از همان آغاز دانش، شروع میکند و پلهپله پیش میآید: از اتمهای دموکریتوس و صورتهای مثالی افلاطون و ارسطو تا دایرههای بطلمیوس و دنیای دانته، از آونگ گالیله و ماه نیوتن تا امواج فارادی و معادلات ماکسول، از نسبیت اینشتین و عدم قطعیت هایزنبرگ تا سیاهچالهٔ ویلر و اطلاعات هاکینگ. این سفری است به دنیای جذاب فیزیک از اتمهای آغازین جهان تا نظریهٔ اطلاعات، با زبانی چنان ساده که گاه خواننده با تردید به خود میگوید: «آیا همهاش همین است؟ همین قدر ساده؟»
نگران نباشید. روولی یکی از بزرگترین فیزیکدانان زندهٔ جهان است و در داستانی که برای شما روایت میکند، خودش هم نقش دارد. واقعیت ناپیدا روایتی دست اول از فیزیک معاصر است با نثری جذاب و درخشان.
نظم زمان
اتمام چاپزمان خود ماییم.
ما این فضا هستیم،
این محوطهای که آثار حافظه درون اتصالات نورونهای ما باز کرده است.
ما خاطره هستیم.
ما دلتنگی هستیم.
ما عطش آیندهای هستیم که نخواهد آمد.
کارلو روولی فیزیکدان مشهور در این کتاب روشنگر و تسلیبخش، علم و فلسفه و هنر را جمع میکند تا راز یکی از بزرگترین معماها را بگشاید: معمای زمان.