الکساندر سولژنیتسین نویسنده، مورخ و منتقد سیاسی روس بود که از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین چهره‌های ادبیات قرن بیستم به‌شمار می‌رود. او در سال ۱۹۱۸ متولد شد و بخش بزرگی از شهرتش به افشای نظام اردوگاه‌های کار اجباری شوروی بازمی‌گردد؛ تجربه‌ای که خودش نیز سال‌ها آن را از نزدیک تحمل کرده بود. آثار او، به‌ویژه «مجمع‌الجزایر گولاگ» و «یک روز از زندگی ایوان دنیسوویچ»، تصویری بی‌پرده و تکان‌دهنده از سرکوب سیاسی، خشونت دولتی و نابودی انسان در نظام‌های توتالیتر ارائه می‌کنند. سولژنیتسین در سال ۱۹۷۰ جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد.
جهان ادبی سولژنیتسین عمیقاً اخلاقی، سیاسی و انسانی است. او در آثارش به رنج، حقیقت، ایمان، مقاومت و کرامت انسان می‌پرداخت و معتقد بود ادبیات باید در برابر دروغ و قدرت بایستد. نثر او واقع‌گرایانه، دقیق و گاه مستندنویسانه است و بسیاری از منتقدان، آثارش را از مهم‌ترین اسناد ادبی و تاریخی قرن بیستم می‌دانند. در عین حال، نگاه محافظه‌کارانه و مواضع سیاسی او در سال‌های پایانی زندگی، بحث‌های زیادی برانگیخت. با این حال، تأثیر سولژنیتسین بر ادبیات سیاسی و حافظه تاریخی جهان انکارناپذیر است.