فاضل اسکندر
فاضل اسکندر

فاضل اسکندر نویسنده و شاعر روس‌زبان اهل آبخازیا بود که از مهم‌ترین چهره‌های ادبیات شوروی در نیمه دوم قرن بیستم به‌شمار می‌رود. او در سال ۱۹۲۹ متولد شد و آثارش اغلب به زندگی در قفقاز، حافظه، قدرت، طنز و روابط انسانی می‌پردازند. مشهورترین اثر او ساندرو اهل چگم است؛ رمانی چندبخشی که با طنزی گرم و نگاهی انسانی، زندگی مردم قفقاز و فضای شوروی را روایت می‌کند.
جهان ادبی اسکندر سرشار از طنز، خاطره، روایت‌های شفاهی و شخصیت‌های زنده و رنگارنگ است. او با نگاهی کنایه‌آمیز اما مهربان، بوروکراسی شوروی، قدرت و تناقض‌های زندگی انسانی را تصویر می‌کرد. منتقدان، اسکندر را به‌خاطر ترکیب طنز، انسان‌گرایی و فضای اسطوره‌ای آثارش تحسین کرده‌اند و او را یکی از مهم‌ترین صداهای ادبیات قفقاز و شوروی می‌دانند.

آرامگاه لنین

اتمام چاپ

در روسیه همه به قانونی بودن وجود خود شک دارند؛ شاید هم به همین دلیل است که هر طور شده تا به امروز دوام آورده‌ایم، به میمنت همین هارمونی میان بی‌قانونی‌ها. انگار حکـومت خودش هم این ساخـتار جدید به‌اصطلاح دموکراتیک را باور ندارد و دولتمردان در ناخودآگاه‌شان امید دارند که اگر همه چیز از هم پاشید، در آخرین لحظه به این تابوت فنا‌ناپذیر چنگ بزنند و نجات پیدا کنند.

عامۀ مردم هم دلشان نمی‌خواهد لنین به خاک سپرده شود. با خود فکر می‌کنند اگر امروز لنین را به خاک بسپارند، از فردا همه را مجبور خواهند کرد جدی کار کنند، بدون بدمستی‌ و دزدی. خوب چه کسی خواهان چنین چیزی است؟ بهتر است همه چیز همان‌طور که هست باقی بماند. وقتی زندگانْ مردگان را به خاک نمی‌سپرند، طبق قانونی ماورایی و نانوشته، مردگان دست به کار دفن زندگان می‌شوند. و این قانون با بی‌رحمی در همه‌جا حاکم است.