جورج ای.اکرلاف، رابرت‌ جی.شیلر

جورج ای. اکرلاف اقتصاددان برجستۀ آمریکایی و برندۀ جایزۀ نوبل اقتصاد است که بیشتر به خاطر پژوهش‌هایش درباره رفتار انسان در بازار و نقش اطلاعات نابرابر در اقتصاد شناخته می‌شود. او در کتاب «فریب طعمه‌ها» که همراه با رابرت شیلر نوشته شده، توضیح می‌دهد که بازار آزاد همیشه به نفع مردم عمل نمی‌کند، زیرا شرکت‌ها و نظام‌های اقتصادی اغلب از ضعف‌ها، هیجان‌ها و اشتباه‌های ذهنی انسان سوءاستفاده می‌کنند. اکرلاف معتقد است بسیاری از مردم نه به دلیل نادانی کامل، بلکه به خاطر تبلیغات، وسوسه‌ها و ساختار بازار به سمت انتخاب‌هایی کشیده می‌شوند که به ضررشان است؛ از خریدهای غیرضروری گرفته تا وام، رسانه و سیاست. آثار او اقتصاد را فقط علم اعداد و پول نمی‌دانند، بلکه آن را مستقیماً به روان‌شناسی، اخلاق و رفتار واقعی انسان‌ها پیوند می‌دهند.

فریب طعمه‌ها

اتمام چاپ

جورج اکرلاف و رابرت جیمز شیلر، برندگان جایزهٔ نوبل اقتصاد، می‌کوشند با اشاره به کاستی‌های علم اقتصاد متعارف، به زبانی همه‌فهم به مباحثی در حوزهٔ اقتصاد بپردازند که تا کنون کمتر به آنها پرداخته شده است: سوء استفاده و فریبکاری، دستکاری در نظام معرفتی عموم مردم برای فریب آنها و تغییر رفتار مردم در جهت حفظ منافع صاحبان سرمایه و قدرت در این فضای سرشار از فریب و نیرنگ، حتی مردمانی که از سلامت اخلاقی برخوردارند نیز تحت فشارِ نظامِ بازار و از سر اضطرار مجبورند همرنگ جماعت شوند.

اکرلاف و شیلر با پرداختن به پدیده‌هایی همچون قمار، عملکردِ نظام بانکی و کارتهای اعتباری و موارد متعدد دیگر، نشان می‌دهند که چگونه دست نامرئی بازار و ترفندهای بی‌شمار صاحبان کسب و کار که در موقعیتهای مختلف، از مراسم تولد گرفته تا خرید خانه و خودرو و مراسم خاکسپاری مردم را به سمت خرید کالاهایی سوق می‌دهد که به آن نیازی ندارند در نهایت جامعه‌ای را می‌سازد که به تعبیرِ هنری دیوید تارو، زندگی بیشتر آدمهایش بیچارگی خاموش است.