کتابهای طلایی ۱۳: سفیدبرفی و گل سرخ
130.000توماننام «کتابهای طلایی» را شنیدهاید؟ نشنیدهاید؟ حق دارید. نسلهای امروز از این سری کتابهای مشهور نسلهای دیروز خیلی مطلع نیستند. احتمالاً اگر از کتابخوانها و کتابخواندههای نسل قبل، از پدران و مادرانتان بپرسید، خاطرهای از آشنایی و دوستی و الفت خود با این کتابها برایتان تعریف میکنند. کتابهایی که در «مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر» عبدالرحیم جعفری منتشر میشد و نسلی نوپا را پابهپای خودش با کتاب آشنایی داد و همراه کرد. عمدهٔ این کتابها ترجمهٔ نوجوانِ آن روزگار و ویراستار و فرهنگنویس نامدار امروز است: محمدرضا جعفری. شماری از صاحبنظران، زبان و لحنهایی را که مترجم در روایت این کتابها به کار برده است، از نمونههای درخشان و مؤثر ادبیات کودک و نوجوان تلقی کردهاند. کودکان و نوجوانان از راه این کتابها با بزرگترین داستانها و قصههای ادبیات جهان آشنا میشوند و به جهانی قدم میگذارند پر از شخصیتها و ماجراهای شگفت و اتفاقات حیرتانگیز. با سندباد بحری بادبان میگشایند و دریا به دریا میروند تا ناشناختهها را کشف کنند، با هفت کوتوله همقدم میشوند و میروند دیدنِ سپیدبرفی، با آرتورشاه و دلاوران میزگرد ملاقات میکنند و راهورسم قهرمانی و جوانمردی میآموزند، به دل اقیانوس میزنند و شکوه نهنگ سفید، موبیدیک، را نظاره میکنند. باز هم بگوییم؟ بهتر است خودتان کتابهای طلایی را دست بگیرید و ورق بزنید و بخوانید و به جمع هزاران کودک و نوجوانِ دیروز بپیوندید و در جهان این داستانها کنار آنها حاضر شوید. میپرسید: آیا این کتابها برای کودک و نوجوان امروز قدیمی نیست؟ میگوییم اگر بزرگترین آثار ادبی تاریخ بشر قدیمی شده باشد، این داستانها هم قدیمی شده است. بهباور ما این داستانها زنده و تازه و تپندهاند، تا ادبیات و تخیل و جستجوگری در روان انسان زنده است.
نظریۀ روانکاوانۀ فیلم و قاعدۀ بازی
اتمام چاپنظریهٔ روانکاوانهٔ فیلم و قاعدهٔ بازی درآمدی است موجز و عاری از دشوارگویی که نشان میدهد چگونه این نظریه را میتوان در تفسیر فیلم کلاسیک ژان رنوار به کار گرفت. این کتاب پیدایش نظریهٔ روانکاوانهٔ فیلم را از سرچشمههای آن در اندیشهٔ زیگموند فروید و ژاک لکان و نیز از خلال نمودهای معاصرش در آثار نظریهپردازانی همچون اسلاوی ژیژک و جون کاپجک پی میگیرد. این درآمدِ تاریخی برای دانشجویان و پژوهشگرانی که مشتاق آشنایی بیشتر با این حوزهٔ مهم از نظریهٔ فیلم هستند سودمند است و مفاهیم نظریهٔ روانکاوانهٔ فیلم را از خلال تفسیر موشکافانهٔ فیلم به عرصهٔ کاربرد عملی میآورد.
از آسمان به گل سرخ
1.000.000تومانآنتوان و کنسوئلو اولبار در آرژانتین دیدار کردند. در دم عاشق هم شدند. آنتوان دعوتش کرد سوار هواپیما بر فراز آسمان پرواز کنند. در طی همین پرواز خطرناک و نمایشی بود که آنتوان از کنسوئلو که از ترس میلرزید خواستگاری کرد، و این آغاز قصهای شد عاشقانه و پر فراز و نشیب که لحظاتش در این کتاب ثبت است. نامههای این کتاب روایت دو زندگی است؛ زندگی زنی که از پسِ پردههای زمان بهزیبایی پدیدار شده است، و زندگی نویسندهای خلبان که آنطور که خود میگفت تنها با مرگ به آرامش میرسید و وعده میداد که در ابدیت چشم انتظار گل سرخ زندگیاش بماند.
مقلد صدا
اتمام چاپتوماس برنهارد اتریشی (۱۹۳۱-۱۹۸۹) از مهمترین نویسندگان ادبیات آلمانیزبان به شمار میرود. ابتدا قرار بود این مجموعه داستانک را محتمل-نامحتمل بنامد که میتوان آن را توصیف دقیق صد و اندی داستانکِ مقلد صدا دانست که درونمایۀ اصلی آن مرگ است بهطنز.
مکان اغلب داستانهای این کتاب شهرهایی است در انریش که مورد نیش و کنایههای برنهارد قرار میگیرد اما او تنها به اتریش بسنده نمیکند و مکان برخی دیگر از این داستانکها را در دیگر کشورها و از جمله ایران برمیگزیند. جملههای طولانی و پیچدرپیچ از دیگر ویژگیهای داستانکهای این کتاب است.
گرگهای سرنوگراتس
250.000تومانساکی (هکتور هیو مونرو) از استادان داستان کوتاه انگلیسیزبان است. چیزی که در همهٔ داستانهای او موج میزند تحقیر شیوهٔ زیست بیرنگ و بو و ملالآور و عاری از هیجان و اخلاقیات سطحی و ریاکارانهٔ طبقهٔ متوسط مرفه است. ساکی چند چیز را در برابر این زندگی و این نگرش میگذارد: دنیای خیالانگیز کودکان، دنیای عاری از اخلاق و طبیعی حیوانات، قصهگویی و تخیل و گذشتههای پرشکوه و اشرافی که بقایای آن را در شرق مییابد. تحقیر اخلاقیات و سبک زندگی و انضباط ریاکارانهٔ طبقهٔ متوسط بخصوص در امور تربیت کودکان، گاه به حد نفرت میرسد، نفرتی که ممکن است به نظر خواننده پذیرفتنی یا مردود باشد، اما به روشنترین و مؤثرترین شیوه به تصویر کشیده شده است.
هلگولند
اتمام چاپهلگولند جزیرهای بیدار و درخت در دریای شمال است، که ورنر هایزنبرگ ۲۳ساله توانست نظریهٔ مکانیک کوانتومی را در آنجا خلق و دورانی از انقلاب علمی را آغاز کند. فیزیک کوانتومی انباشته از آرای غریب است که منجر به بیشمار کشف و پیشرفت فناوری شده است و اکنون درک ما از جهان هستی مبتنی بر نظریههای گرانش کوانتومی و مکانیک کوانتومی است، گرچه هنوز هم رازآلوده مانده است.
کارلو روولّی در هلگولند میکوشد که این عرصههای رازآلوده را بکاود. جهان کوانتومی که او توصیف میکند، همانقدر زیباست که تکاندهنده. آثار او همچون نظم زمان و واقعیت ناپیدا تا کنون به بیش از چهل زبان ترجمه شده است.
چرا نمیتوانیم منتظر بمانیم؟
اتمام چاپ«چرا نمیتوانیم منتظر بمانیم؟» داستانِ مبارزهٔ شهروندان امریکا است که از زبان یکی از قدرتمندترین، شیواترین، و رساترین صداهای عدالتخواهیِ دورانِ مدرن روایت میشود. اکنون، بیش از هر زمانی، این کتاب سندی جاودانه است و گواهی عمیقاً انسانی بر دیدگاههای اخلاقی، عاشقانه، صلحجویانه، و در عین حال خردمندانه و شجاعانهٔ مارتین لوتر کینگ، مردی که در راه آنچه رؤیای خود میپنداشت متحمل سختیهای جانفرسا شد؛ چه زمانی که زنی معترض به مبارزات وی در خیابان با کارد قفسهٔ سینهاش را شکافت، چه آن زمان که به زندان افتاد، چه آن هنگام که اف.بی.آی. کمونیستش خواند و ادگار هوور (رئیس اف.بی.آی.) دربارهاش گفت: «من از قیام یک مسیح سیاهپوست میترسم» و وی را بزرگترین خطر برای آمریکا و تحریککنندهٔ نژادی در کشور خواند. او در مبارزه با تبعیض چشم انتظار منجی نماند و قدم در راه گذاشت تا روزی جان سپرد.
شهری با میلههای آهنی
300.000توماناگر این حکم پذیرفته باشد که «ملّتها دارای همان حکومتی هستند که شایستگیاش را دارند»، آنگاه هر حکومتی مشروع است و نیز هرچه بر سر هر ملّتی آید مشروع است. اما همواره حتی زیر حکم حکومتِ جور کسانی خواهند بود که نومیدانه زمزمه کنند که «به ضرب گلوله از پا درآمدن صد بار بهتر از دست روی دست گذاشتن و آرام نشستن است». حتی در شهری با میلههای آهنی که در آن هیچکس نه انتقادی به زبان آورده نه انتقادی شنیده و همگان خود را مکلف میدانند که طبق انتظار دستگاه زندگی کنند فقط یک نفْسِ بیقرار، یک آدم شوریدهسر متمرد، یا حتی یک خیالباف محض کفایت میکند که آگاهی خفتهٔ مردمان بیدار شود؛ همینکه به ترس خود آگاه شوی درمییابی که ترس حاکمِ جور چند برابرِ توست.
ربات مخفی
400.000تومانروز اول مدرسه است. در جمع شاگردان یک نفر تازهوارد هست، دختری ظاهراً خجالتی به نام داتی که حرکات و رفتارش بفهمینفهمی عجیب و غریب است. او تمام تلاشش را میکند که فقط یک بچهٔ معمولی باشد اما از پسِ چنین کار سادهای هم برنمیآید و دائم خرابکاری میکند. البته خیلی تقصیر خودش نیست، تقصیر رازش است. راستش او یک رباتِ انساننما است. این را هیچکس نباید بفهمد، دستکم تا یک سال… .
اگر داتی بتواند یک سال تمام رازش را مخفی نگه دارد، جایزهای صدمیلیوندلاری نصیب خالقان خود میکند تا آنها بتوانند به پژوهش خود برای رشد و گسترش هوش مصنوعی ادامه دهند. به نظر ساده است، نه؟ داتی همزمان با تلاشش برای انجام کارهایی که از یک دختر دوازدهساله در مدرسه و خانه انتظار میرود، با مشکلاتی مواجه میشود که موقعیتهای خندهداری را شکل میدهند و موضوعات اخلاقی بسیاری را پیش میکشند. یکی از همکلاسیهای داتی پی به موضوع جایزه میبرد و تلاش میکند هویت داتی را فاش کند. داتی برای موفقیت در هدفش باید تمامی آنچه را دربارۀ انسانها آموخته به کار بگیرد؛ اما آیا این تلاش کافی خواهد بود؟
ربات مخفی داستانی است بامزه، و در عین حال مقدمهای است عالی برای آشنایی با اندیشههای فلسفی دربارهٔ هوش مصنوعی، اخلاق، هویت، ذهن، آگاهی و…
قسطنطنیه
2.500.000تومانقسطنطنیه داستان یک شهر و یک دودمان است و با این اعتقاد نوشته شده که سلسلهها در شکل دادن به شهرها بهاندازهٔ ملیت، آبوهوا و وضعیت جغرافیایی نقش داشتهاند. قسطنطنیه داستان مکانی است که زمانی طولانی بزرگترین شهر سلسلهایِ عالم بود. زیرا آنچه موجب ایجاد تنها پایتختی در جهان شده بود که در همهٔ سطوح سیاسی، نظامی، دریایی، مذهبی (مسلمان و مسیحی هردو)، اقتصادی، فرهنگی و تغذیهای نقش داشت تأثیر متقابل سلسلهٔ عثمانی و قسطنطنیه بود.
«چشمانداز» بزرگترین مایهٔ لذت قسطنطنیه بود. ترکیب آب و معماریاش آنقدر خیرهکننده بود که بوسفور را شاعران «مرواریدی در میان دو زمرد» و «جواهری بینظیر در حلقهٔ امپراتوری جهانی» نام گذاشته بودند. عشق به چشمانداز بر نقشهٔ خانههای شهر تأثیر گذاشته بود.
در این شهرِ چشماندازها، منظره مانندِ گفتار یا نوشتار، نوعی ارتباط مدام بود. سلطان اغلب مواقع از ایوان قصر توپکاپی با تلسکوپ غَلَطِه را تماشا میکرد و اهالی غَلَطِه در هر فرصتی با تلسکوپ قصر را تماشا میکردند…
این کتاب چشمانداز تمامنمای تاریخ قسطنطنیه است.
پریشانیهای تُرلِس جوان
350.000تومانروبرت موزیل (۱۸۸۰ – ۱۹۴۲) نویسندهٔ بزرگ اتریشی است که در ادبیات کلاسیکِ نوین او را با مارسل پروست و جیمز جویس مقایسه میکنند. روانپژوهی استادانه و جسورانهٔ او باعث شده است «کالبدشکاف زندگان» لقب بگیرد، در عین آنکه زبانش از لطافتِ شاعرانه نیز بهرهمند است و حتی میتوان او را غزلسرای تنهایی خردمندان دانست.
«پریشانیهای تُرلِس جوان» اولین اثر اوست که در سرآغازِ قرن پرفاجعهٔ بیستم، در سال ۱۹۰۶ منتشر شده است و از تجربههای دوران تازهجوانی او نیز نشانی دارد. این رمان به شرح آزار و شکنجهٔ حسابشدهٔ پسری دبیرستانی به دست همکلاسیهایش میپردازد و موشکافانه نشان میدهد که چگونه در پسِ پوستهٔ نازکِ متانتِ مدنیِ آدمها غرایزی موحش و قهرآلود و بدوی زبانه میکشد.
آنومالی
600.000تومانآنومالی تردیدها و هراسهای وجودیِ انسان و ذهن او را در مواجهه با وقایع و پدیدههای غریب و ناآشنا میکاود. این رمان برجسته در سال ۲۰۲۰ برندهٔ «جایزهٔ گنکور»، مهمترین جایزهٔ ادبی فرانسه، شد.
خلبان هواپیمای مسافربری فرانسوی پس از گذر از طوفانی سهمناک از برج مراقبت میخواهد که بهطور اضطراری در فرودگاهی امریکایی فرود بیاید. برج مراقبت به جای اینکه در دم اجازهٔ فرود را صادر کند، سؤالهای متعددی از خلبان میپرسد تا هویت او را شناسایی کند اما در نهایتِ شگفتی، چیزی نگذشته، جنگندههای ارتش در دو سوی هواپیما ظاهر میشوند و خلبان را تهدید میکنند که اگر از دستورات اطاعت نکند بلافاصله نابود خواهد شد. چه چیز در انتظار سرنشینانِ از همهجا بیخبر هواپیما است وقتی که همهچیز در زمین و هوا حاکی از پروازی معمولی است؟ خیلی زود معلوم میشود که اوضاع عادی نیست و اتفاق عجیبی رخ داده است. فقط یک چیز آشکار است: همین هواپیما چند ماه قبل با همین مسافران در فرودگاه فرود آمده است…